Escrito por estudiantes que aprobaron Inmediatamente disponible después del pago Leer en línea o como PDF ¿Documento equivocado? Cámbialo gratis 4,6 TrustPilot
logo-home
Resumen

Samenvatting onderwijspsychologie en leerstoornissen VUB

Puntuación
-
Vendido
1
Páginas
110
Subido en
16-05-2023
Escrito en
2022/2023

Dit is een volledige samenvatting van het vak 'onderwijspsychologie en leerstoornissen' gegeven in BA3 klinische psychologie aan de VUB. Bevat de leerstof van de lessen en mijn eigen notities. Geslaagd in eerste zit met deze samenvatting!

Mostrar más Leer menos
Institución
Grado

Vista previa del contenido

Lena C.
2023


Samenvatting Ontwikkelingspsychologie
en leerstoornissen
Inhoud
Les 1: inleiding leerstoornissen en onderwijspsychologie ....................................................................6
1. Leerstoornissen...........................................................................................................................6
1.1 Ontwikkelingsstoornis .........................................................................................................6
1.2 Leerproblemen versus leerstoornissen ................................................................................6
1.3 DSM-V criteria .....................................................................................................................6
1.3.1 DSM-V criteria: opmerkingen ...........................................................................................7
1.4 Dyslexie en dyscalculie ........................................................................................................8
1.5 (Leer)stoornis, beperking en handicap .................................................................................9
1.6 Persoonlijke impact .............................................................................................................9
1.7 Impact onderwijs .................................................................................................................9
1.7.1 Remedial teaching en behandeling ................................................................................ 10
1.8 Praktijk: redelijke aanpassingen ......................................................................................... 11
1.9 Leerstoornissen: theorie en praktijk................................................................................... 11
2. Onderwijspsychologie ............................................................................................................... 12
2.1 Onderwijspsycholoog ........................................................................................................ 12
2.1.1 Onderwijspsychologie: rolverwarring ............................................................................. 13
2.2 Onderwijs in Vlaanderen ................................................................................................... 14
2.3 Vlaams onderwijs: issues ................................................................................................... 14
2.4 Zittenblijven ...................................................................................................................... 14
2.5 Inclusief onderwijs............................................................................................................. 14
Les 2: Het dyslexiedebat ................................................................................................................... 15
1. Populair beeld van dyslexie ................................................................................................... 15
2. Het begrip ‘dyslexie’ .............................................................................................................. 15
3. Effecten op definities ............................................................................................................ 15
4. Afbakening specifieke groep dyslectici................................................................................... 16
4.1 Exclusiecriteria .................................................................................................................. 17
4.2 Zwak lezen of ‘leer’-stoornis? ............................................................................................ 17
4.3 Rol van intelligentie ........................................................................................................... 19
5. Bestaat er zoiets als een dyslexie-specifieke achterliggende stoornis? ................................... 19
5.1 Erfelijkheidsonderzoek ...................................................................................................... 20
6. Problemen verbonden met niet-wetenschappelijke connotaties ........................................... 21

1

,Lena C.
2023

7. Intergenerationeel multiple deficit model (de verklaringsniveaus) ......................................... 22
8. Hoe het brein in kaart brengen? ............................................................................................ 24
8.1 Neurofunctionele basis van dyslexie .................................................................................. 25
8.2 Neuroanatomische basis van dyslexie ................................................................................ 26
Les 3: Cognitieve oorzaken ................................................................................................................ 27
1. Klassieke visie........................................................................................................................ 27
1.1 Medisch model/defect model ............................................................................................ 28
2. Multifactorieel verklaringsmodel ........................................................................................... 29
2.1 Fonologisch bewustzijn...................................................................................................... 29
2.2 Verbale kortetermijngeheugen .......................................................................................... 31
2.3 Letterkennis ...................................................................................................................... 31
2.4 Snelbenoemen .................................................................................................................. 32
2.5 Visuele aandachtsspanne .................................................................................................. 32
2.6 Defect in impliciet volgorde leren ...................................................................................... 33
Les 4: Lees(ontwikkelings)theorieën.................................................................................................. 34
1. Theoretische modellen van lezen .......................................................................................... 34
1.1 Standaardmodel ................................................................................................................ 34
1.2 Interactieve-activatiemodel (IAM) ..................................................................................... 36
1.3 Connecitionistisch model ................................................................................................... 38
2. Leesontwikkelingstheorieën .................................................................................................. 39
2.1 Fasetheorie van Frith (1985) .............................................................................................. 39
2.2 Leesstadia van Ehri ............................................................................................................ 40
2.3 Self-teaching hypothese (Share, 1995) ............................................................................... 42
Les 5: hoogbegaafdheid .................................................................................................................... 44
1. Prevalentie ............................................................................................................................ 44
2. Intelligentie: CHC model ........................................................................................................ 44
(Cattell-Horn-Carroll; Schneider & Mcgrew, 2012)......................................................................... 44
3. Definitie ................................................................................................................................ 46
3.1 Wat? ................................................................................................................................. 46
3.2 Wat niet?........................................................................................................................... 47
3.3 Subtypen ........................................................................................................................... 47
4. Mönks & Mason, 2000 .......................................................................................................... 49
5. Multifactorenmodel (Heller, 2005) ........................................................................................ 50
6. Delphi-model (Kooijman-van thiel, 2008) .............................................................................. 50
7. Theorie: Groeimodel ............................................................................................................. 51
Kieboom & Venderickx, 2017 ........................................................................................................ 51

2

,Lena C.
2023

8. Risico of sterkte ..................................................................................................................... 52
9. Wat is hoogbegaafdheid? ...................................................................................................... 52
9.1 Sociaal-emotionele ontwikkeling ....................................................................................... 52
9.2 Gedrag .............................................................................................................................. 53
9.3 School ............................................................................................................................... 53
9.4 Opvoeding ......................................................................................................................... 53
10. Typisch beeld..................................................................................................................... 53
11. Hoogbegaafdheid herkennen............................................................................................. 54
12. Omgeving .......................................................................................................................... 56
13. Tips voor ouders ................................................................................................................ 57
14. Tips voor school ................................................................................................................. 57
15. Praktijk .............................................................................................................................. 57
16. Ongelijke kansen ............................................................................................................... 58
Les 6: Zittenblijven ............................................................................................................................ 59
1. “Zittenblijven in vraag gesteld”.............................................................................................. 59
2. Denkkaders ........................................................................................................................... 59
3. Bredere context .................................................................................................................... 60
4. Onderzoek van Mieke Goos (2013) Zittenblijven.................................................................... 61
4.1 Wetenschappelijke studies ................................................................................................ 62
4.1.1 Propensity score matching ............................................................................................. 63
5. Goos, 2021 ............................................................................................................................ 66
6. Varianten en alternatieven van zittenblijven ......................................................................... 67
Les 7: inclusief onderwijs .................................................................................................................. 68
1. Perspectieven op inclusie ...................................................................................................... 68
1.1 Geschiedenis als leidraad................................................................................................... 68
2. Inclusie versus gelijke onderwijskansen ................................................................................. 70
2.1 Klasniveau ......................................................................................................................... 70
2.2 Schoolniveau ..................................................................................................................... 71
2.3 Individueel niveau ............................................................................................................. 71
3. Mindset als basis voor gelijke onderwijskansen ..................................................................... 72
4. Conclusie............................................................................................................................... 73
Les 8: dyscalculie (1) ......................................................................................................................... 73
1. Definitie ................................................................................................................................ 73
2. Ten opzichte van dyslexie ...................................................................................................... 74
3. DSM-V criteria ....................................................................................................................... 74
4. Criteria netwerk leerproblemen Vlaanderen.......................................................................... 74

3

,Lena C.
2023

5. Rekenprocesonderzoek ......................................................................................................... 75
6. Kenmerkende moeilijkheden ................................................................................................. 76
7. Dyscalculie onderwijs ............................................................................................................ 77
8. 4 fenotypes ........................................................................................................................... 77
9. Comorbide stoornissen ......................................................................................................... 79
10. Intergenerationele multiple deficit model (de verklaringsniveaus) ..................................... 79
10.1 Genetisch .......................................................................................................................... 80
10.2 Neuronaal netwerk............................................................................................................ 80
10.3 (meta)cognitieve factoren ................................................................................................. 82
Les 9: metacognitieve vaardigheden ................................................................................................. 82
1. Leren ..................................................................................................................................... 82
1.1 Lezen en spellen ................................................................................................................ 82
1.2 Rekenen ............................................................................................................................ 82
2. Metacognitie ......................................................................................................................... 83
2.1 Ontwikkeling van metacognitie.......................................................................................... 86
2.2 Grote onderzoeksuitdaging................................................................................................ 86
2.3 Leren en metacognitie ............................................................................................................. 88
3. Complex samenspel van factoren .......................................................................................... 90
Les 10: Dyscalculie (2) ....................................................................................................................... 91
1. Primaire verklaringsfactoren ................................................................................................. 91
1.1 Number sense ................................................................................................................... 91
1.2 Executief functioneren ...................................................................................................... 94
1.3 Benoemsnelheid................................................................................................................ 94
1.4 Korte termijn en/of werkgeheugen .................................................................................... 94
1.5 Volgehouden aandacht ...................................................................................................... 94
2. Secundair verklarende factoren ............................................................................................. 94
2.1 Math anxiety ..................................................................................................................... 94
3. Dyscalculie doorheen de levensloop ...................................................................................... 95
4. Tedi-math ............................................................................................................................. 96
5. Rol omgeving ........................................................................................................................ 96
6. Theoretische modellen .......................................................................................................... 97
6.1 Abstract code model.......................................................................................................... 98
6.2 Tripple code-model (Dehaene & Cohen, 1995)................................................................... 99
6.3 Multiple encoding............................................................................................................ 100
7. Rekenontwikkeling .............................................................................................................. 100
Les 11: didactiek van lezen en rekenen ........................................................................................... 101

4

,Lena C.
2023

1. Achtergrond ontwikkelingspsychologie ............................................................................... 101
2. Leren rekenen ..................................................................................................................... 102
2.1 Mechanistische stroming ................................................................................................. 102
2.2 Empirische stroming ........................................................................................................ 102
2.3 (Formeel-)structuralistische stroming .................................................................................... 103
2.3 Realistische stroming ....................................................................................................... 103
3. Leren lezen.......................................................................................................................... 105
4. Serious game dyslexie ......................................................................................................... 108
5. Gamification versus game-based learning ........................................................................... 108
5.1 Gamification .................................................................................................................... 108
5.2 Game-based learning....................................................................................................... 109




5

, Lena C.
2023

Les 1: inleiding leerstoornissen en onderwijspsychologie
1. Leerstoornissen
1.1 Ontwikkelingsstoornis
 Neurologische of psychische aandoening die ‘normale’ ontwikkeling verstoord
- Breed begrip: continuüm van subjectieve impact
- Treed vroeg in kindertijd op
 Voorbeelden: autisme, ADHD, zwakbegaafdheid, leerstoornissen
 Ook rekening houden met eventuele andere ontwikkelingsstoornissen om te kunnen spreken
van een leerstoornis


1.2 Leerproblemen versus leerstoornissen
 Vaak gaan ontwikkelingsstoornissen gepaard met leerproblemen, maar duidelijk onderscheid
- Bv: bij zwakbegaafdheid horen ook leerproblemen
 Leerproblemen zijn veel breder:
- Gebrek aan motivatie
o Bv: sommige mensen hebben wel de cognitieve capaciteit maar er is geen zin
- Invloed sociale context
o Bv: niet ideale leersituatie hebben in covid pandemie
- …
 ‘Stoornis’  specifieke criteria opgesteld (zie DSM)
 Specifieke leerstoornis (= juiste term in de DSM): specificiteit in verminderde mogelijkheden
- Is specifiek omdat het gaat over een specifiek afgebakend deel bijvoorbeeld het moeite
hebben om vlot te kunnen lezen
- Specificiteit paradox: quid comorbiditeit (zie later)  je ziet een hele specifieke uitval
van vaardigheden, maar onderliggend geen specifieke oorzaak (brede algemene dingen
die moeilijkheden gaan veroorzaken)


1.3 DSM-V criteria




6

Escuela, estudio y materia

Institución
Estudio
Grado

Información del documento

Subido en
16 de mayo de 2023
Archivo actualizado en
25 de junio de 2023
Número de páginas
110
Escrito en
2022/2023
Tipo
RESUMEN

Temas

$9.19
Accede al documento completo:

¿Documento equivocado? Cámbialo gratis Dentro de los 14 días posteriores a la compra y antes de descargarlo, puedes elegir otro documento. Puedes gastar el importe de nuevo.
Escrito por estudiantes que aprobaron
Inmediatamente disponible después del pago
Leer en línea o como PDF

Conoce al vendedor

Seller avatar
Los indicadores de reputación están sujetos a la cantidad de artículos vendidos por una tarifa y las reseñas que ha recibido por esos documentos. Hay tres niveles: Bronce, Plata y Oro. Cuanto mayor reputación, más podrás confiar en la calidad del trabajo del vendedor.
LenaCoe Vrije Universiteit Brussel
Seguir Necesitas iniciar sesión para seguir a otros usuarios o asignaturas
Vendido
403
Miembro desde
3 año
Número de seguidores
119
Documentos
17
Última venta
1 día hace

4.1

24 reseñas

5
11
4
6
3
5
2
2
1
0

Recientemente visto por ti

Por qué los estudiantes eligen Stuvia

Creado por compañeros estudiantes, verificado por reseñas

Calidad en la que puedes confiar: escrito por estudiantes que aprobaron y evaluado por otros que han usado estos resúmenes.

¿No estás satisfecho? Elige otro documento

¡No te preocupes! Puedes elegir directamente otro documento que se ajuste mejor a lo que buscas.

Paga como quieras, empieza a estudiar al instante

Sin suscripción, sin compromisos. Paga como estés acostumbrado con tarjeta de crédito y descarga tu documento PDF inmediatamente.

Student with book image

“Comprado, descargado y aprobado. Así de fácil puede ser.”

Alisha Student

Preguntas frecuentes