Samenvatting Bio-ethiek

Introductie Bio-ethiek
Introductie
Filosofie
Filosofie of wijsbegeerte is het streven naar kennis en wijsheid. Het is het geheel van de
(wetenschappelijke) zoektocht naar de aard van de dingen. De filosofie gaat doordenken op
een heldere en consistente manier.
Filosofie kan opgedeeld worden in 2 onderdelen.
- Theoretische filosofie: Hierin gaat men kijken naar de theoretische kennis van vanalles,
waaronder de mens, de wereld, enz.. Sinds het ontstaan van de wetenschappers hebben
zij een groot deel overgenomen. Toch blijft de theoretische filosofie bestaan en blijven ze
zich met kwesties bezig houden die de wetenschap oproept en gaan ze die ondervragen
en ophelderen. Als theorieën empirisch en experimenteel nog niet bewijsbaar zijn dan
gaan wetenschapsfilosofen en natuurkundigen samen erover nadenken.
 Wijsgerige antropologie (mensenleer)
 Wetenschapsfilosofie
 metafysica
- Praktische filosofie:
 Ethiek
 Politieke filosofie
 Sociale filosofie

Filosofie verschilt van nadenken op 3 vlakken:
- Reflecteert over de betekenis van concepten (vb. Wat is ziekte? Wat en wanneer is iets
normaal? Wat is persoonlijke identiteit?)
- Stelt algemeen aanvaardde veronderstellingen in vraag (Vragen stellen bij het ideaalbeeld
van de wetenschap: Het is niet alleen belangrijk of iets gevonden wordt maar ook of de
wetenschappelijke kringen en de maatschappij het accepteert)
- Ontwikkelt theorieën en voert geen experimenten uit (wel gedachtenexperimenten) (Ze
gebruiken liever data dan dat ze het zelf produceren)
Tegenwoordig is er wel de Experimentele filosofie (combineren met systematisch
empirisch onderzoek)


Ethiek
Ethiek behandeld de moraliteit op verschillende niveaus
- Niet-normatieve takken
 Moraalwetenschap of descriptieve ethiek:
o moraal beschreven vanuit de humane wetenschappen (sociologie, psychologie, …)
o Stadia van moraalontwikkeling bij kinderen van Kohlberg
 Meta-ethiek:
o Waarom en hoe zijn mensen moreel?
o Emoties vs. gedachten ; goed vs. kwaad ; recht vs. rechtvaardigheid 
patiëntenrechten

, - Normatieve takken
 Algemene normatieve ethiek:
o De basisprincipes van moraal op rationele gronden formuleren + zijn samenhang
met de ideeën van goed en kwaad
 Toegepaste ethiek:
o De analyse en opheldering van concrete morele dilemma’s op specifieke
domeinen van het menselijke handelen en in de samenleving.
o Op zoek naar een oplossing of een regulering o.b.v. argumentatie, dialoog en
discussie
o vb. medische ethiek, bio-ethiek


Bio-ethiek
De ethiek van het leven.
Bio-ethiek is een samenkomen van filosofen met een
interesse in biomedische wetenschappen & biotechnologie
en bio-ethici, die meestal een medische opleiding hebben &
een specialisatie in genetica of wijsbegeerte. Bij het stellen
van onderzoeksprioriteiten zouden ethische beschouwingen
in overweging genomen moeten worden.
Bio-ethiek is geen discipline... het is een ontmoetingsruimte geworden voor een aantal
disciplines, dialogen en organisaties die zich bezighouden met ethische, juridische en sociale
vragen die worden opgeroepen door vooruitgang in geneeskunde, wetenschap en
biotechnologie.

Meta-ethiek: moraliteit
- T. Hobbes:
 Begin  weinig mensen en veel bestaansmiddelen en voedsel
 Later  # mensen neemt toe dus moesten ze beginnen strijden om hun voedsel, een
strijd om te overleven.  egoïstische voorzichtigheid (elk mens)
 Oplossing  sociale contract: mensen gaan zich schikken volgens bepaalde regels en
normen. Deze moeten opgenomen worden in de wetten en afgedwongen door de
staat
- F. De Waal:
 De mens is van nature eerlijk en altruïstisch  voorwaarden voor moraliteit  geen
andere reden
 Gelijkaardig aan dieren maar niet hetzelfde  dieren kennen het concept religie en
taboe niet
- Contractdenkers (o.a. Rousseau):
 Van nature moralistisch
 Sociale contract nodig om samen te kunnen leven



Morele theorieën