Overzicht belangrijkste neurologische aandoeningen
voor tentamen Klinische neuropsychologie
DEMENTIE
Symptomen:
Geheugen- of concentratieproblemen Verlies van interesse
Emotionele labiliteit Verhoogde prikkelbaarheid
Sneller moe Moeilijkheden met routines
Angstiger Minder makkelijk betrokken bij dingen
Woord-vind problemen Aarzeling
Langzame reacties op vragen Moeite met vasthouden van
verhaallijn
Elk type dementie kent eigen symptomen (zie hieronder). Vaak is er sprake van
een gemixte dementie, waarbij symptomen ook kunnen variëren, afhankelijk
van type hersenveranderingen en beschadigde gebieden
ZIEKTE VAN ALZHEIMER
Hoofdsymptomen:
Gekenmerkt door (vroege) problemen met episodisch geheugen (geheugen
van tijd & plaats). Ook problemen met taal, oriëntatie en uitvoeren van
bekende taken.
Daarnaast:
- Problemen met leren, recall en herkenning
- Problemen met encoding, retrieval en opslag (van nieuwe informatie)
- Amnesie: anterograde & retrograde
Meetinstrumenten:
Mini-Mental State Examination (MMSE)) voor ernst, niet voor
diagnose
National Adult Reading Test (NART): premorbide functioneren
Wechsler Memory Scale (WMS): episodische geheugen
Activities of Daily Living (ADL) en Instrumental ADL (IADL):
basisactiviteiten (eten, wassen, aankleden) en instrumentele activiteiten
(eten koken, huishouden) in dagelijks leven
Behavioral Pathology in Alzheimer’s Disease Rating Scale
(BEHAVE-AD)
& Neuropsychiatric Inventory (NPI): om gedrag te onderzoeken
(ingevuld door verzorger)
Behandeling:
, VASCULAIRE (EN SUBCORTICALE) DEMENTIE
Hoofdsymptomen:
Motorische verslechteringen (traag tempo), verminderd EF,
aandachtsproblemen, geheugenproblemen (in begin minder dan bij AD).
Gekenmerkt door stapsgewijze progressie van cognitie (i.p.v. gradueel).
Daarnaast:
- Onduidelijke spraak Taalproblemen
- Abnormaal gedrag Duizeligheid
- Zwakte aan armen of benen Gebrek aan concentratie
- Ronddwalen Snelle schuifelende stappen
- Verlies van controle blaas/darmen Ongepast lachen of huilen
- Moeite met volgen van instructies Problemen met omgaan met geld
- Apathie (vroeger dan bij AD) Slechtere verbale vloeiendheid
- Meer perseveratief (aanhoudend) gedrag
Meetinstrumenten:
Met CT of MRI-scan een cerebrovasculaire ziekte aantonen.
Behandeling:
- Preventie nieuwe beroertes
- Medicatie: bloedruk en cholesterol ↓
- Insuline (bij diabetes)
- Leefstijlveranderingen
LEWY BODY DEMENTIE
Hoofdsymptomen:
1. Fluctuerende cognitie en/of alertheid
2. Hallucinaties
3. Symptomen van ziekte van Parkinson
Daarnaast:
- Flauwvallen Herhaaldelijk vallen
- “Funny turns” Overdag slaperig
- Verstoorde nachten Tijdelijk verlies van bewustzijn
- Neuroleptische sensitiviteit Wanen
Vereiste = progressieve achteruitgang zorgt voor beperkingen in sociale en
werk functioneren
Meetinstrumenten:
Met CT of MRI-scan uitsluiten van andere oorzaken, zoals beroerte,
hersenstoornis of andere fysieke ziekte
Behandeling:
- Medicatie tegen Parkinson
- Antipsychotica (tegen psychiatrische symptomen)
voor tentamen Klinische neuropsychologie
DEMENTIE
Symptomen:
Geheugen- of concentratieproblemen Verlies van interesse
Emotionele labiliteit Verhoogde prikkelbaarheid
Sneller moe Moeilijkheden met routines
Angstiger Minder makkelijk betrokken bij dingen
Woord-vind problemen Aarzeling
Langzame reacties op vragen Moeite met vasthouden van
verhaallijn
Elk type dementie kent eigen symptomen (zie hieronder). Vaak is er sprake van
een gemixte dementie, waarbij symptomen ook kunnen variëren, afhankelijk
van type hersenveranderingen en beschadigde gebieden
ZIEKTE VAN ALZHEIMER
Hoofdsymptomen:
Gekenmerkt door (vroege) problemen met episodisch geheugen (geheugen
van tijd & plaats). Ook problemen met taal, oriëntatie en uitvoeren van
bekende taken.
Daarnaast:
- Problemen met leren, recall en herkenning
- Problemen met encoding, retrieval en opslag (van nieuwe informatie)
- Amnesie: anterograde & retrograde
Meetinstrumenten:
Mini-Mental State Examination (MMSE)) voor ernst, niet voor
diagnose
National Adult Reading Test (NART): premorbide functioneren
Wechsler Memory Scale (WMS): episodische geheugen
Activities of Daily Living (ADL) en Instrumental ADL (IADL):
basisactiviteiten (eten, wassen, aankleden) en instrumentele activiteiten
(eten koken, huishouden) in dagelijks leven
Behavioral Pathology in Alzheimer’s Disease Rating Scale
(BEHAVE-AD)
& Neuropsychiatric Inventory (NPI): om gedrag te onderzoeken
(ingevuld door verzorger)
Behandeling:
, VASCULAIRE (EN SUBCORTICALE) DEMENTIE
Hoofdsymptomen:
Motorische verslechteringen (traag tempo), verminderd EF,
aandachtsproblemen, geheugenproblemen (in begin minder dan bij AD).
Gekenmerkt door stapsgewijze progressie van cognitie (i.p.v. gradueel).
Daarnaast:
- Onduidelijke spraak Taalproblemen
- Abnormaal gedrag Duizeligheid
- Zwakte aan armen of benen Gebrek aan concentratie
- Ronddwalen Snelle schuifelende stappen
- Verlies van controle blaas/darmen Ongepast lachen of huilen
- Moeite met volgen van instructies Problemen met omgaan met geld
- Apathie (vroeger dan bij AD) Slechtere verbale vloeiendheid
- Meer perseveratief (aanhoudend) gedrag
Meetinstrumenten:
Met CT of MRI-scan een cerebrovasculaire ziekte aantonen.
Behandeling:
- Preventie nieuwe beroertes
- Medicatie: bloedruk en cholesterol ↓
- Insuline (bij diabetes)
- Leefstijlveranderingen
LEWY BODY DEMENTIE
Hoofdsymptomen:
1. Fluctuerende cognitie en/of alertheid
2. Hallucinaties
3. Symptomen van ziekte van Parkinson
Daarnaast:
- Flauwvallen Herhaaldelijk vallen
- “Funny turns” Overdag slaperig
- Verstoorde nachten Tijdelijk verlies van bewustzijn
- Neuroleptische sensitiviteit Wanen
Vereiste = progressieve achteruitgang zorgt voor beperkingen in sociale en
werk functioneren
Meetinstrumenten:
Met CT of MRI-scan uitsluiten van andere oorzaken, zoals beroerte,
hersenstoornis of andere fysieke ziekte
Behandeling:
- Medicatie tegen Parkinson
- Antipsychotica (tegen psychiatrische symptomen)
