Samenvatting H5: proprioceptie

5. PROPRIOCEPTIE


5.1 INLEIDING


Proprioceptie
 Functie: zintuig dat ons bewust en onbewust vertelt waar lichaam en ledematen zich bevinden in
ruimte
 Omvat positiezin en bewegingszin
Ø Muv hoofd: geregistreerd door vestibulair systeem




5.2 PROPRIOCEPTOREN


Propioceptoren
 Meten spieractiviteit en positie gewrichten


Spierspoelen
 Als intrafusale spiervezels in // geschakeld met gewone extrafusale spiervezels
 Registreren kleine lengteverschillen via stretchgevoelige Piezo2-ionenkanalen
 Receptorpotentiaal ↑ met snelheid en amplitudo v uitrekking
 Ia-afferenten
Ø Draaien spiraalvormig rond centrale gebied spierspoel
Ø Geleiden dynamische én statische informatie
 Type II-afferenten
Ø Eindigen op hun intermediaire gebied
Ø Geven statische info door
 Aan polen spierspoelen komen gamma-motorneuronen toe
Ø Regelen gevoeligheid spierspoelen




1

, Figuur 5.1. Spierspoelen detecteren veranderingen in spierlengte. We onderscheiden dynamische
en statische kernzakvezels en kernketenvezels. Ia-afferenten bezenuwen de drie types, type II-afferenten
bezenuwen de kernketenvezels en statische kernzakvezels.




Golgi-peesorganen
 Omkapselde collageenbundels
 Gelegen op spier-peesovergang
 Gevoelig voor contractie
 In serie geschakeld met spiervezels
 Meten spierspanning en contractiekracht via Ib-afferenten




Figuur 5.2. Het Golgi-peesorgaan signaleert de kracht in de spier via Ib-afferenten
die gecomprimeerd worden door collageenvezels.




SA2-mechanoreceptoren
 In huid
 Registeren stretch  coderen zo positie vingers


Gewrichtsreceptoren
 In gewrichtskapsels en ligamenten
 Meestal verbonden met snel adapterende neuronen
 Gevoelig aan hoek, richting en snelheid v beweging in gewricht


2