Samenvatting Rechtshandeling en Overeenkomst
Bijeenkomst 1: Asser, Hartkamp & Sieburgh 6-III: Nrs. 39-63 + J.B.M. Vranken: Over
partijautonomie, contractsvrijheid en de grondslag van gebondenheid in het
verbintenissenrecht’
Hoofdstuk 3: De obligatoire overeenkomst:
Nr.39 Een obligatoire overeenkomst is een rechtshandeling die tot stand komt door het
overeenstemmen van onderling afhankelijke wilsverklaringen van 2 of meer partijen en die is
gericht op het scheppen (of wijzigen) van verbintenissen t.b.v. een van de partijen en ten
laste van de andere partij(en) of ten behoeve en ten laste van beide (alle) partijen over en
weer. T.a.v. de vragen of een overeenkomst is gesloten en zo ja, wat haar inhoud is, wordt
behalve de wilsverklaringen ook gelet op andere factoren zoals het gerechtvaardigde ver-
trouwen, de maatschappelijke rechtvaardigheid, het objectieve recht en andere relevante
gezichtspunten en omstandigheden die bij het geval zijn betrokken.
Nr.40 Regels en beginselen
Beginselen zijn niet toegespitst op concrete leerstukken. Ze zijn inhoudelijk breed, algemeen
en weinig specifiek. Zij verklaren de specifiekere regels en rechtvaardigen deze, omdat ze
verwijzen naar een in een samenleving aanvaarde waarde en/of een aanvaard doel. Een
rechtsbeginsel zal vaak aanvankelijk buiten de wet om worden aanvaard, waarna het ver-
volgens tevens in de wet wordt opgenomen.
Nr.41, 42 en 43 Beginselen van contractenrecht
Voor het contractenrecht zijn er verschillende beginselen die een voorwaarde zijn voor de
verbindende kracht van een overeenkomst, beginselen die de verbindende kracht van een
overeenkomst verklaren en beginselen die belangrijke eigenschappen van contracten
beschrijven. Een confrontatie van de verschillende relevante beginselen en de afweging
daarvan leiden tot een resultaat dat de ‘Vertragsgerechtigkeit’ zo dicht mogelijk benadert.
Er zullen hierna 5 beginselen worden besproken:
1. Het autonomiebeginsel: Dit is een belangrijke voorwaarde voor de mogelijkheid van
partijen zich d.m.v. een afspraak over en weer te binden. Het autonomiebeginsel is gericht
op de aanwezigheid en de garantie van de mogelijkheid zichzelf te ontplooien. (Art.3:33 BW).
Een van de wijzen waarop zelfontplooiing kan plaatsvinden is door het sluiten van een op
een verklaarde wil berustende overeenkomst. Het beginsel van contractsvrijheid brengt mee
dat het eenieder vrijstaat wel of niet een overeenkomst aan te gaan, met wie men wil en
ook de inhoud mag men zelf bepalen. Het gewicht dat aan het beginsel wordt toegekend
wisselt onder de invloed van maatschappelijke omstandigheden en de daaraan verbonden
econo-mische en wijsgerige opvattingen. Na de Franse omwenteling in de 18e eeuw kende
het beginsel een bloeitijd. Aan het einde van de 19e eeuw werd er minder nadruk op gelegd.
Gedurende en vooral na WOII werden er belangrijke beperkingen op het beginsel van con-
tractsvrijheid aangebracht. Een overeenkomst die berust op de overeenstemming van de
1
Bijeenkomst 1: Asser, Hartkamp & Sieburgh 6-III: Nrs. 39-63 + J.B.M. Vranken: Over
partijautonomie, contractsvrijheid en de grondslag van gebondenheid in het
verbintenissenrecht’
Hoofdstuk 3: De obligatoire overeenkomst:
Nr.39 Een obligatoire overeenkomst is een rechtshandeling die tot stand komt door het
overeenstemmen van onderling afhankelijke wilsverklaringen van 2 of meer partijen en die is
gericht op het scheppen (of wijzigen) van verbintenissen t.b.v. een van de partijen en ten
laste van de andere partij(en) of ten behoeve en ten laste van beide (alle) partijen over en
weer. T.a.v. de vragen of een overeenkomst is gesloten en zo ja, wat haar inhoud is, wordt
behalve de wilsverklaringen ook gelet op andere factoren zoals het gerechtvaardigde ver-
trouwen, de maatschappelijke rechtvaardigheid, het objectieve recht en andere relevante
gezichtspunten en omstandigheden die bij het geval zijn betrokken.
Nr.40 Regels en beginselen
Beginselen zijn niet toegespitst op concrete leerstukken. Ze zijn inhoudelijk breed, algemeen
en weinig specifiek. Zij verklaren de specifiekere regels en rechtvaardigen deze, omdat ze
verwijzen naar een in een samenleving aanvaarde waarde en/of een aanvaard doel. Een
rechtsbeginsel zal vaak aanvankelijk buiten de wet om worden aanvaard, waarna het ver-
volgens tevens in de wet wordt opgenomen.
Nr.41, 42 en 43 Beginselen van contractenrecht
Voor het contractenrecht zijn er verschillende beginselen die een voorwaarde zijn voor de
verbindende kracht van een overeenkomst, beginselen die de verbindende kracht van een
overeenkomst verklaren en beginselen die belangrijke eigenschappen van contracten
beschrijven. Een confrontatie van de verschillende relevante beginselen en de afweging
daarvan leiden tot een resultaat dat de ‘Vertragsgerechtigkeit’ zo dicht mogelijk benadert.
Er zullen hierna 5 beginselen worden besproken:
1. Het autonomiebeginsel: Dit is een belangrijke voorwaarde voor de mogelijkheid van
partijen zich d.m.v. een afspraak over en weer te binden. Het autonomiebeginsel is gericht
op de aanwezigheid en de garantie van de mogelijkheid zichzelf te ontplooien. (Art.3:33 BW).
Een van de wijzen waarop zelfontplooiing kan plaatsvinden is door het sluiten van een op
een verklaarde wil berustende overeenkomst. Het beginsel van contractsvrijheid brengt mee
dat het eenieder vrijstaat wel of niet een overeenkomst aan te gaan, met wie men wil en
ook de inhoud mag men zelf bepalen. Het gewicht dat aan het beginsel wordt toegekend
wisselt onder de invloed van maatschappelijke omstandigheden en de daaraan verbonden
econo-mische en wijsgerige opvattingen. Na de Franse omwenteling in de 18e eeuw kende
het beginsel een bloeitijd. Aan het einde van de 19e eeuw werd er minder nadruk op gelegd.
Gedurende en vooral na WOII werden er belangrijke beperkingen op het beginsel van con-
tractsvrijheid aangebracht. Een overeenkomst die berust op de overeenstemming van de
1
