Hoofdstuk 6 : Basisvaardigheden
Professioneel hulpverlener moet kunnen kiezen uit een repertoire van vaardigheden.
Gespreksvaardigheden: onderscheidbare gedragseenheden, bv. kunnen samenvatten
Doelen van het eerste gesprek
Eerste doel van eerste gesprek: werkrelatie tot stand brengen
Tweede doel: problemen eens rustig verkennen -> goed luisteren en begrip tonen
Derde doel: ordening in problemen aanbrengen
Vierde doel: duidelijkheid verschaffen, draagt bij aan rust en veiligheid (eerste doel)
Basishouding en basisvaardigheden
Voor het tonen van basishouding gedragsvaardigheden nodig:
1. Luistervaardigheden
Doel luistervaardigheden: cliënt ruimte geven om zijn verhaal op zijn manier te vertellen. Actief
luisteren: acties die laten zien dat je het volgt, acties die cliënt stimuleren verder te praten.
Luistervaardigheden kunnen opgedeeld worden in niet-selectieve luistervaardigheden en selectieve
luistervaardigheden.
Niet-selectieve luistervaardigheden (aandachtgevend gedrag): hulpverlener oefent weinig invloed uit op
verhaal (maar sommige gedeelten worden met meer aandacht beloond dan andere). Vooral bedoeld om
cliënt te stimuleren
- non-verbaal gedrag
- verbaal volgen
- gebruik van stiltes
Selectieve luistervaardigheden: bepaalde aspecten worden uit het verhaal geselecteerd
- vragen stellen
- parafraseren van inhoud
- reflecteren van gevoel
- concretiseren
- samenvatten
2. Regulerende vaardigheden
Doel regulerende vaardigheden: duidelijkheid over gang van zaken in gesprek. Zorgt ook voor zinvolle
voortgang van het gesprek.
- Openen van het gesprek
- Begincontract sluiten
- terugkoppelen naar begindoelen
- situatie-verduidelijken
Professioneel hulpverlener moet kunnen kiezen uit een repertoire van vaardigheden.
Gespreksvaardigheden: onderscheidbare gedragseenheden, bv. kunnen samenvatten
Doelen van het eerste gesprek
Eerste doel van eerste gesprek: werkrelatie tot stand brengen
Tweede doel: problemen eens rustig verkennen -> goed luisteren en begrip tonen
Derde doel: ordening in problemen aanbrengen
Vierde doel: duidelijkheid verschaffen, draagt bij aan rust en veiligheid (eerste doel)
Basishouding en basisvaardigheden
Voor het tonen van basishouding gedragsvaardigheden nodig:
1. Luistervaardigheden
Doel luistervaardigheden: cliënt ruimte geven om zijn verhaal op zijn manier te vertellen. Actief
luisteren: acties die laten zien dat je het volgt, acties die cliënt stimuleren verder te praten.
Luistervaardigheden kunnen opgedeeld worden in niet-selectieve luistervaardigheden en selectieve
luistervaardigheden.
Niet-selectieve luistervaardigheden (aandachtgevend gedrag): hulpverlener oefent weinig invloed uit op
verhaal (maar sommige gedeelten worden met meer aandacht beloond dan andere). Vooral bedoeld om
cliënt te stimuleren
- non-verbaal gedrag
- verbaal volgen
- gebruik van stiltes
Selectieve luistervaardigheden: bepaalde aspecten worden uit het verhaal geselecteerd
- vragen stellen
- parafraseren van inhoud
- reflecteren van gevoel
- concretiseren
- samenvatten
2. Regulerende vaardigheden
Doel regulerende vaardigheden: duidelijkheid over gang van zaken in gesprek. Zorgt ook voor zinvolle
voortgang van het gesprek.
- Openen van het gesprek
- Begincontract sluiten
- terugkoppelen naar begindoelen
- situatie-verduidelijken
