Samenvatting risicomanagement
Hoofdstuk 1 – Risico’s en risicomanagement – introductie en ontwikkeling
Risico: “Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en
situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande waardes uitholt.”
Hebben kennis van de motivatietheorie van Maslow
Abraham Maslow onderscheidt vijf fundamentele type van menselijke behoeften, die qua belangrijk
zijn te rangschikken op verschillende niveaus van hiërarchie. Zolang iemands basisbehoeften aan de
onderkant van die hiërarchie niet zijn bevredigd, eisen die zijn aandacht op en laten de overige
behoeften hem meer of min koud.
Hebben weet van de onvermijdelijkheid van risico’s in het dagelijks leven
Risico’s zijn inherent aan het bestaan:
- Welvaart leidt tot nieuwe risico’s obesitas
- Ontwikkelingslanden: overlevingsrisico hongersnood
Risicomanagement ontwikkelt zich tot een integraal onderdeel van het ondernemingsbeleid
Risicomanagement is een vlag die verschillende ladingen dekt.
- Financieel: analyse en de beheersing van financiële risico’s
- Industriële sector: alle maatregelen die zijn gericht op het borgen van de kwaliteit,
continuïteit en veiligheid van processen en producten
- Accountancy: betrekking op het al dan niet voldoen aan voorschriften voor de
bedrijfsvoering en verslaglegging (compliance)
- Projectmatig in de bouw- of ICT-sector: bescherming van de project doelstellingen in termen
van budget, tijd en kwaliteit
- Juristen: richten zich op aansprakelijkheid en overeenkomsten
Verzekerbare risico’s: gebeurtenissen die leiden tot verlies en onder bepaalde omstandigheden
verzekerd kunnen worden.
,Weten welke partijen in het geding zijn bij risico’s rondom Corporate Governance
Corporate Governance is een principe of systeem van richtlijnen voor bestuur van een onderneming
of organisatie. Goed bestuur is belangrijk voor het succes van alle soorten organisaties.
Weten welke drie risico-aansturingslijnen die de Code voor Goed Bestuur hanteert
Actualisaties leiden tot aanscherpingen in lijn met maatschappelijke behoeften: meer aandacht voor
transparantie, definitie van rollen van bestuurders en commissarissen, maar ook onafhankelijke
checks en balances door audit commissies.
De drie risico-aansturingslijnen
- 1e lijn
o Het bestuur en management
o Verantwoordelijk voor de aansturing van de organisatie en bedrijfsprocessen
- 2e lijn
o Staffuncties zoals risicomanagement, control of kwaliteitsmanagement
o Ondersteunen de eerste lijn hierbij met expertise, advies en faciliteren van processen
e
- 3 lijn
o Audit
o Controleert of alle processen in lijn met de bestaande afspraken en interne en
externe richtlijnen worden ingevuld
Begrijpen hoe de risicobewustwording in het bedrijfsleven zich heeft ontwikkeld
Commissie Tabaksblad: verantwoord ondernemingsbestuur via Corporate Governance code
IFRS: probeert bedrijven te stimuleren risico’s zelf te dragen door middel van het opbouwen van
eigen reserves
Basel-akkoorden:
- Versterking stabiliteit financiële wereld
- Regels voor kredietwaardigheid debiteuren
- Verhoging kapitaaleisen banken
, Ontwikkeling verzekeringsmarkt
- Dalend acceptatiebeleid verzekeraars leidt tot alternatieve financieringsvormen
- Dalende solvabiliteit
- Instabielere en minder voorspelbare hoogte van de verzekeringspremies
- Afnemende verzekerbaarheid risico’s (vb. terrorismerisico sinds 9/11)
Bedrijfsleven wordt steeds minder transparant
Overheid trekt zich terug op de sociale verzekeringsmarkt waardoor aansprakelijkheid acuter wordt
Hoofdstuk 2 – Risico’s nader beschouwd
Risico = kans x effect
De kans dat een bestaande bedreiging tot een incident leidt met mogelijke schade.
Schema risico: relatie oorzaak, incident en gevolg
Herkennen voorbeelden van statische en dynamische risico’s in het bedrijfsleven. Weten de
kenmerken te benoemen van statische en dynamische risico’s
Statische risico’s
- Ongewenst
- Alleen kans op verlies
- In principe verzekerbaar
- Beter aantoonbaar/meetbaar
- Onbewust ontstaan op de werkvloer
- Voorbeelden:
o Brand
o Inbraak
o Aansprakelijkheid
Dynamische risico’s
- Worden bewust opgeroepen
- Kans op winst en verlies
- In principe onverzekerbaar
- Moeilijk aantoonbaar
- Belangrijk in de strategische besluitvorming
- Voorbeelden:
o Investeringsrisico
o Marktrisico
Hoofdstuk 1 – Risico’s en risicomanagement – introductie en ontwikkeling
Risico: “Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en
situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande waardes uitholt.”
Hebben kennis van de motivatietheorie van Maslow
Abraham Maslow onderscheidt vijf fundamentele type van menselijke behoeften, die qua belangrijk
zijn te rangschikken op verschillende niveaus van hiërarchie. Zolang iemands basisbehoeften aan de
onderkant van die hiërarchie niet zijn bevredigd, eisen die zijn aandacht op en laten de overige
behoeften hem meer of min koud.
Hebben weet van de onvermijdelijkheid van risico’s in het dagelijks leven
Risico’s zijn inherent aan het bestaan:
- Welvaart leidt tot nieuwe risico’s obesitas
- Ontwikkelingslanden: overlevingsrisico hongersnood
Risicomanagement ontwikkelt zich tot een integraal onderdeel van het ondernemingsbeleid
Risicomanagement is een vlag die verschillende ladingen dekt.
- Financieel: analyse en de beheersing van financiële risico’s
- Industriële sector: alle maatregelen die zijn gericht op het borgen van de kwaliteit,
continuïteit en veiligheid van processen en producten
- Accountancy: betrekking op het al dan niet voldoen aan voorschriften voor de
bedrijfsvoering en verslaglegging (compliance)
- Projectmatig in de bouw- of ICT-sector: bescherming van de project doelstellingen in termen
van budget, tijd en kwaliteit
- Juristen: richten zich op aansprakelijkheid en overeenkomsten
Verzekerbare risico’s: gebeurtenissen die leiden tot verlies en onder bepaalde omstandigheden
verzekerd kunnen worden.
,Weten welke partijen in het geding zijn bij risico’s rondom Corporate Governance
Corporate Governance is een principe of systeem van richtlijnen voor bestuur van een onderneming
of organisatie. Goed bestuur is belangrijk voor het succes van alle soorten organisaties.
Weten welke drie risico-aansturingslijnen die de Code voor Goed Bestuur hanteert
Actualisaties leiden tot aanscherpingen in lijn met maatschappelijke behoeften: meer aandacht voor
transparantie, definitie van rollen van bestuurders en commissarissen, maar ook onafhankelijke
checks en balances door audit commissies.
De drie risico-aansturingslijnen
- 1e lijn
o Het bestuur en management
o Verantwoordelijk voor de aansturing van de organisatie en bedrijfsprocessen
- 2e lijn
o Staffuncties zoals risicomanagement, control of kwaliteitsmanagement
o Ondersteunen de eerste lijn hierbij met expertise, advies en faciliteren van processen
e
- 3 lijn
o Audit
o Controleert of alle processen in lijn met de bestaande afspraken en interne en
externe richtlijnen worden ingevuld
Begrijpen hoe de risicobewustwording in het bedrijfsleven zich heeft ontwikkeld
Commissie Tabaksblad: verantwoord ondernemingsbestuur via Corporate Governance code
IFRS: probeert bedrijven te stimuleren risico’s zelf te dragen door middel van het opbouwen van
eigen reserves
Basel-akkoorden:
- Versterking stabiliteit financiële wereld
- Regels voor kredietwaardigheid debiteuren
- Verhoging kapitaaleisen banken
, Ontwikkeling verzekeringsmarkt
- Dalend acceptatiebeleid verzekeraars leidt tot alternatieve financieringsvormen
- Dalende solvabiliteit
- Instabielere en minder voorspelbare hoogte van de verzekeringspremies
- Afnemende verzekerbaarheid risico’s (vb. terrorismerisico sinds 9/11)
Bedrijfsleven wordt steeds minder transparant
Overheid trekt zich terug op de sociale verzekeringsmarkt waardoor aansprakelijkheid acuter wordt
Hoofdstuk 2 – Risico’s nader beschouwd
Risico = kans x effect
De kans dat een bestaande bedreiging tot een incident leidt met mogelijke schade.
Schema risico: relatie oorzaak, incident en gevolg
Herkennen voorbeelden van statische en dynamische risico’s in het bedrijfsleven. Weten de
kenmerken te benoemen van statische en dynamische risico’s
Statische risico’s
- Ongewenst
- Alleen kans op verlies
- In principe verzekerbaar
- Beter aantoonbaar/meetbaar
- Onbewust ontstaan op de werkvloer
- Voorbeelden:
o Brand
o Inbraak
o Aansprakelijkheid
Dynamische risico’s
- Worden bewust opgeroepen
- Kans op winst en verlies
- In principe onverzekerbaar
- Moeilijk aantoonbaar
- Belangrijk in de strategische besluitvorming
- Voorbeelden:
o Investeringsrisico
o Marktrisico
