Vermogensrecht
Toetstermen
Hoofdstuk 2:
1.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze behoort tot het goederenrecht of het
verbintenissenrecht.
Goederenrecht
Het goederenrecht is het deel van het vermogensrecht dat betrekking heeft op de rechtsverhouding
van de burger tot een goed. Als je eigenaar, bezitter of houder van een zaak bent, heb je als burger al
een rechtsverhouding ten opzichte van een goed. Het goederenrecht gaat over wat goederen
eigenlijk zijn en hoe ze kunnen worden ingedeeld.
Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht is het deel van het vermogensrecht dat betrekking heeft op de
rechtsverhouding tussen twee personen met betrekking op hun vermogen. Dit gaat over
verplichtingen die de ene burger heeft ten opzichte van de andere burger. Het gaat dan over
vermogensrechtelijke plichten en rechten. Dus bijvoorbeeld de plicht die de verkoper ten opzichte
van de koper heeft om het goed te leveren. En de plicht die de huurder ten opzichte van de
verhuurder heeft om de huur te betalen. Ook valt hieronder de plicht tot schadevergoeding die de
veroorzaker van een verkeersongeluk heeft ten opzichte van het slachtoffer.
Verbintenis
De rechtsverhouding tussen twee burgers noemen we ‘een verbintenis’. Een verbintenis is een plicht
van de ene burger ten opzichte van de andere burger. Omgekeerd betekent de plicht van de ene
burger natuurlijk automatisch het recht van de ander. Je kunt zeggen dat een verbintenis altijd twee
kanten heeft: een recht en een plicht.
1.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een absoluut of relatief recht.
Absoluut recht
Absolute rechten zijn rechten die iemand heeft over een goed en die hij tegenover iedereen geldend
kan maken. Eigendom is een absoluut recht. Het is eigenlijk het meest bekende en meest
voorkomende absolute recht. Dit eigendomskracht kan de eigenaar handhaven ten opzichte van
iedereen die dat recht zou willen aantasten. Met andere woorden: iedereen moet het
eigendomsrecht van de eigenaar respecteren. De absolute rechten zijn: eigendom, vruchtgebruik,
erfdienstbaarheid, erfpacht, recht van opstal, appartementsrecht, pandrecht en hypotheekrecht.
Relatief recht
Relatieve rechten zijn rechten die de juridische relatie tussen personen beschrijven met betrekking
tot vermogen. Het gaat dus over welke rechten de ene persoon ten opzichte van de andere heeft. De
huurder heeft de plicht om de huur te betalen, de verhuurder heeft dus een relatief recht ten
opzichte van de huurder. Het is logisch dat hij alleen van de huurder de betaling kan eisen. Hier zie je
dus duidelijk het grote verschil met absolute rechten. Denk aan het recht op betaling of op levering.
Of aan het recht op schadevergoeding als iemand je schade heeft toegebracht. Je hebt recht op
schadevergoeding van degene die de schade veroorzaakt heeft. Het gaat hier om ‘verbintenissen’,
door de plicht van de ene persoon heeft de andere persoon een recht. Een verbintenis is dus een
recht en een plicht.
,Vermogensrecht
Toetstermen
Hoofdstuk 3:
1.3 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk soort goed(eren) er sprake is (een zaak, een
vermogensrecht, een registergoed, een niet-registergoed, een roerende zaak, een onroerende zaak).
Zaken
Zaken zijn dingen die je kunt vastpakken. In het recht heet dit ‘stoffelijk’, een televisie is stoffelijk net
als een huis en een auto. Zaken zijn voor menselijk beheersing vatbaar. Dat geeft aan dat mensen er
macht over kunnen uitoefenen. Je kan er dus eigenaar van zijn, bijvoorbeeld de eigenaar van een
televisie. Volgens het recht kan een televisie worden verkocht of kan deze worden weggegeven,
hierdoor is een televisie een zaak.
Vermogensrecht
Rechten die op geld waardeerbaar zijn en die de rechthebbende aan een ander kan overdragen. Een
voorbeeld van het vermogensrecht is het merkenrecht. Een bedrijf heeft meestal het recht op de
naam van zijn producten of diensten. Je mag hierbij dus niet de naam van het merk een beetje
verdraaien en dezelfde dienst leveren. Word dit toch gedaan, dan kan de rechthebbende op het
merk een proces beginnen en een verbod of een schadevergoeding eisen.
Een ander voorbeeld van een vermogensrecht is het auteursrecht. Dat is het recht van de schrijver
van een boek op het product van zijn geest. Of bijvoorbeeld het recht van een componist op zijn
muziek. Dat recht kan hij overdragen aan een ander. Dat recht is geld waard, dus is het recht een
vermogensrecht. Ook allerlei vorderingen die iemand kan hebben, vallen onder het begrip
vermogensrecht, bijvoorbeeld een loonvordering van een weknemer op zijn werkgever.
Registergoederen
Iets is alleen een registergoed als de overdracht verplicht via een register moet plaatsvinden. Een
absoluut recht op een registergoed is zelf ook weer een registergoed. Een huis is een onroerende
zaak, dus een registergoed. Het hypotheekrecht op een huis is zelf ook een registergoed. Dus het
hypotheekrecht moet in het openbaar register worden bijgehouden. Registergoederen zijn:
- Alle onroerende zaken
- Grote schepen
- Grote vliegtuigen
- Alle absolute rechten op een registergoed
Niet-registergoederen
Goederen die niet volgens de wet als registergoederen zijn aangeduid. Niet registergoederen zijn
bijvoorbeeld een computer, een auto, een fiets of een vaas bloemen.
Roerende en onroerende zaken
Het woord ‘roerend’ betekent oorspronkelijk ‘beweegbaar’. ‘Onroerend’ betekent onbeweegbaar.
Onroerende zaken zijn bijvoorbeeld de grond, een huis, delfstoffen in de grond en beplantingen en
gebouwen die duurzaam met de grond verbonden zijn. Een roerende zaak is bijvoorbeeld een fiets.
, Vermogensrecht
Toetstermen
Hoofdstuk 5:
1.5 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze voldoet aan de vereisten voor overdracht.
De meeste goederen die wij verkrijgen, verkrijgen wij onder bijzondere titel. Beide partijen willen dat
een goed overgaat in het vermogen van de ander. Bij een koopovereenkomst wil de koper het
eigendom verkrijgen en de koper wil het eigendom overdragen. De overdracht gebeurt meestal via
overhandiging, de sleutels afgegeven of door het pakketje thuis te laten bezorgen. De verkoper
draagt de eigendom over en wordt dan in het recht de ‘vervreemder’ genoemd. Vervreemden
betekent in eigendom overdragen aan een ander.
Er gelden eisen om een overdracht, rechtsgeldig te maken. Eisen voor een geldige overdracht zijn:
- Geldige titel
- Beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder
- Levering
Alleen indien aan deze drie eisen is voldaan, wordt de eigendom rechtsgeldig overgedragen.
Geldige titel
Met de geldige titel wordt de juridische reden voor de overdracht bedoeld. De titel geeft antwoord
op de vraag waarom het goed wordt overgedragen. In het recht zeggen we: de titel is de
rechtsverhouding die tot de overdracht verplicht. De titel is bijna altijd een koopovereenkomst, maar
soms ook wel een schenkingsovereenkomst of een ruilovereenkomst.
1.6 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op welke wijze de levering van goederen (roerende
en onroerende zaken en vermogensrechten) plaatsvindt.
De meeste goederen verkrijgen we via overdracht, bijvoorbeeld na een koopovereenkomst. We
spreken dan van rechtsverkrijging onder bijzondere titel. Voor een geldige overdracht gelden drie
eisen: een geldige titel, beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder en levering. De
leveringshandelingen bij goederen hangen af van de soort goederen. De bekendste
leveringshandeling is overhandiging bij roerende zaken.
Overdracht van registergoed geschiedt via de inschrijving van een notariële transportakte in de
openbare registers. Ook vorderingen kunnen worden overgedragen aan een ander. De procedure
hangt af van wat voor soort vordering het betreft.
1. Roerende zaken en niet-registergoederen
2. Registergoederen
3. Vorderingen aan toonder
4. Vorderingen op naam
5. Vestiging of overdracht van een beperkt absoluut recht
Roerende zaken en Feitelijke bezitsverschaffing Art. 3:90 BW
Niet-registergoederen
Registergoederen Inschrijving transportakte in openbaar register Art. 3:89 BW
Vorderingen aan toonder Bezitsverschaffing /
Vorderingen op naam Akte van cessie en mededeling schuldenaar Art. 3:94 BW
Beperkt absoluut recht Dezelfde leveringshandeling die ook geldt voor het Art. 3:98 BW
object waarop het beperkte recht rust
Toetstermen
Hoofdstuk 2:
1.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze behoort tot het goederenrecht of het
verbintenissenrecht.
Goederenrecht
Het goederenrecht is het deel van het vermogensrecht dat betrekking heeft op de rechtsverhouding
van de burger tot een goed. Als je eigenaar, bezitter of houder van een zaak bent, heb je als burger al
een rechtsverhouding ten opzichte van een goed. Het goederenrecht gaat over wat goederen
eigenlijk zijn en hoe ze kunnen worden ingedeeld.
Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht is het deel van het vermogensrecht dat betrekking heeft op de
rechtsverhouding tussen twee personen met betrekking op hun vermogen. Dit gaat over
verplichtingen die de ene burger heeft ten opzichte van de andere burger. Het gaat dan over
vermogensrechtelijke plichten en rechten. Dus bijvoorbeeld de plicht die de verkoper ten opzichte
van de koper heeft om het goed te leveren. En de plicht die de huurder ten opzichte van de
verhuurder heeft om de huur te betalen. Ook valt hieronder de plicht tot schadevergoeding die de
veroorzaker van een verkeersongeluk heeft ten opzichte van het slachtoffer.
Verbintenis
De rechtsverhouding tussen twee burgers noemen we ‘een verbintenis’. Een verbintenis is een plicht
van de ene burger ten opzichte van de andere burger. Omgekeerd betekent de plicht van de ene
burger natuurlijk automatisch het recht van de ander. Je kunt zeggen dat een verbintenis altijd twee
kanten heeft: een recht en een plicht.
1.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een absoluut of relatief recht.
Absoluut recht
Absolute rechten zijn rechten die iemand heeft over een goed en die hij tegenover iedereen geldend
kan maken. Eigendom is een absoluut recht. Het is eigenlijk het meest bekende en meest
voorkomende absolute recht. Dit eigendomskracht kan de eigenaar handhaven ten opzichte van
iedereen die dat recht zou willen aantasten. Met andere woorden: iedereen moet het
eigendomsrecht van de eigenaar respecteren. De absolute rechten zijn: eigendom, vruchtgebruik,
erfdienstbaarheid, erfpacht, recht van opstal, appartementsrecht, pandrecht en hypotheekrecht.
Relatief recht
Relatieve rechten zijn rechten die de juridische relatie tussen personen beschrijven met betrekking
tot vermogen. Het gaat dus over welke rechten de ene persoon ten opzichte van de andere heeft. De
huurder heeft de plicht om de huur te betalen, de verhuurder heeft dus een relatief recht ten
opzichte van de huurder. Het is logisch dat hij alleen van de huurder de betaling kan eisen. Hier zie je
dus duidelijk het grote verschil met absolute rechten. Denk aan het recht op betaling of op levering.
Of aan het recht op schadevergoeding als iemand je schade heeft toegebracht. Je hebt recht op
schadevergoeding van degene die de schade veroorzaakt heeft. Het gaat hier om ‘verbintenissen’,
door de plicht van de ene persoon heeft de andere persoon een recht. Een verbintenis is dus een
recht en een plicht.
,Vermogensrecht
Toetstermen
Hoofdstuk 3:
1.3 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk soort goed(eren) er sprake is (een zaak, een
vermogensrecht, een registergoed, een niet-registergoed, een roerende zaak, een onroerende zaak).
Zaken
Zaken zijn dingen die je kunt vastpakken. In het recht heet dit ‘stoffelijk’, een televisie is stoffelijk net
als een huis en een auto. Zaken zijn voor menselijk beheersing vatbaar. Dat geeft aan dat mensen er
macht over kunnen uitoefenen. Je kan er dus eigenaar van zijn, bijvoorbeeld de eigenaar van een
televisie. Volgens het recht kan een televisie worden verkocht of kan deze worden weggegeven,
hierdoor is een televisie een zaak.
Vermogensrecht
Rechten die op geld waardeerbaar zijn en die de rechthebbende aan een ander kan overdragen. Een
voorbeeld van het vermogensrecht is het merkenrecht. Een bedrijf heeft meestal het recht op de
naam van zijn producten of diensten. Je mag hierbij dus niet de naam van het merk een beetje
verdraaien en dezelfde dienst leveren. Word dit toch gedaan, dan kan de rechthebbende op het
merk een proces beginnen en een verbod of een schadevergoeding eisen.
Een ander voorbeeld van een vermogensrecht is het auteursrecht. Dat is het recht van de schrijver
van een boek op het product van zijn geest. Of bijvoorbeeld het recht van een componist op zijn
muziek. Dat recht kan hij overdragen aan een ander. Dat recht is geld waard, dus is het recht een
vermogensrecht. Ook allerlei vorderingen die iemand kan hebben, vallen onder het begrip
vermogensrecht, bijvoorbeeld een loonvordering van een weknemer op zijn werkgever.
Registergoederen
Iets is alleen een registergoed als de overdracht verplicht via een register moet plaatsvinden. Een
absoluut recht op een registergoed is zelf ook weer een registergoed. Een huis is een onroerende
zaak, dus een registergoed. Het hypotheekrecht op een huis is zelf ook een registergoed. Dus het
hypotheekrecht moet in het openbaar register worden bijgehouden. Registergoederen zijn:
- Alle onroerende zaken
- Grote schepen
- Grote vliegtuigen
- Alle absolute rechten op een registergoed
Niet-registergoederen
Goederen die niet volgens de wet als registergoederen zijn aangeduid. Niet registergoederen zijn
bijvoorbeeld een computer, een auto, een fiets of een vaas bloemen.
Roerende en onroerende zaken
Het woord ‘roerend’ betekent oorspronkelijk ‘beweegbaar’. ‘Onroerend’ betekent onbeweegbaar.
Onroerende zaken zijn bijvoorbeeld de grond, een huis, delfstoffen in de grond en beplantingen en
gebouwen die duurzaam met de grond verbonden zijn. Een roerende zaak is bijvoorbeeld een fiets.
, Vermogensrecht
Toetstermen
Hoofdstuk 5:
1.5 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze voldoet aan de vereisten voor overdracht.
De meeste goederen die wij verkrijgen, verkrijgen wij onder bijzondere titel. Beide partijen willen dat
een goed overgaat in het vermogen van de ander. Bij een koopovereenkomst wil de koper het
eigendom verkrijgen en de koper wil het eigendom overdragen. De overdracht gebeurt meestal via
overhandiging, de sleutels afgegeven of door het pakketje thuis te laten bezorgen. De verkoper
draagt de eigendom over en wordt dan in het recht de ‘vervreemder’ genoemd. Vervreemden
betekent in eigendom overdragen aan een ander.
Er gelden eisen om een overdracht, rechtsgeldig te maken. Eisen voor een geldige overdracht zijn:
- Geldige titel
- Beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder
- Levering
Alleen indien aan deze drie eisen is voldaan, wordt de eigendom rechtsgeldig overgedragen.
Geldige titel
Met de geldige titel wordt de juridische reden voor de overdracht bedoeld. De titel geeft antwoord
op de vraag waarom het goed wordt overgedragen. In het recht zeggen we: de titel is de
rechtsverhouding die tot de overdracht verplicht. De titel is bijna altijd een koopovereenkomst, maar
soms ook wel een schenkingsovereenkomst of een ruilovereenkomst.
1.6 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op welke wijze de levering van goederen (roerende
en onroerende zaken en vermogensrechten) plaatsvindt.
De meeste goederen verkrijgen we via overdracht, bijvoorbeeld na een koopovereenkomst. We
spreken dan van rechtsverkrijging onder bijzondere titel. Voor een geldige overdracht gelden drie
eisen: een geldige titel, beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder en levering. De
leveringshandelingen bij goederen hangen af van de soort goederen. De bekendste
leveringshandeling is overhandiging bij roerende zaken.
Overdracht van registergoed geschiedt via de inschrijving van een notariële transportakte in de
openbare registers. Ook vorderingen kunnen worden overgedragen aan een ander. De procedure
hangt af van wat voor soort vordering het betreft.
1. Roerende zaken en niet-registergoederen
2. Registergoederen
3. Vorderingen aan toonder
4. Vorderingen op naam
5. Vestiging of overdracht van een beperkt absoluut recht
Roerende zaken en Feitelijke bezitsverschaffing Art. 3:90 BW
Niet-registergoederen
Registergoederen Inschrijving transportakte in openbaar register Art. 3:89 BW
Vorderingen aan toonder Bezitsverschaffing /
Vorderingen op naam Akte van cessie en mededeling schuldenaar Art. 3:94 BW
Beperkt absoluut recht Dezelfde leveringshandeling die ook geldt voor het Art. 3:98 BW
object waarop het beperkte recht rust
