Les 19 & 20 – relatie tussen kinderen en
pesten
Inleiding
Pesten heeft een gigantische invloed op de ontwikkeling van
kinderen
Ernstige gevolgen (zelfs tot in de volwassenheid)
Enkele stellingen: WAAR of NIET WAAR
- Onderzoek wijst uit dat de prevalentie van pesten afneemt door
o.a. Acties zoals ‘Week tegen pesten, Beken kleur tegen pesten, …’.
Niet waar. Wel kennis die toeneemt.
- Tegenwoordig komt cyberpesten meer voor dan ‘gewoon’ pesten.
Niet waar
- Meisjes blijken meer te pesten dan jongens als je relationeel pesten mee in rekening brengt.
Niet waar. Meisjes worden wel meer gepest
- Wie meer en intensiever wordt gepest loopt een hoog risico om in problemen te komen en
voelt de gevolgen nog 40 jaar na de feiten. waar.
Concepten sociale relaties tussen kinderen
Pesten in een vorm van een sociale relatie.
Sociale relaties van kinderen in kaart brengen. Kunnen we doen op 2 manieren:
- Sociometrie
o Beschrijft relaties tussen kinderen in een groep op basis van beoordelingen die
kinderen elkaar geven. “die vind ik aardig/onaardig”
- Sociale competenties of sova
Sociometrie
3 manieren om relaties in groep in kaart te brengen:
- Sociometrische status
- Sociale netwerkanalyses
- Sociogram
Sociometrische status
= de combinatie van beoordeling van groepsgenoten over een bepaald
kind.
- Populaire kinderen: worden veel aardig en weinig onaardig
bevonden.
, - Verworpen: worden door veel kinderen onaardig en door weinig kinderen aardig bevonden.
- Controversieel: door veel kinderen zowel aardig als onaardig bevonden
- Genegeerd: worden niet genoemd in het onderzoek.
Methode geeft geen beschrijving rond het gedrag van het kind.
o Wel van een hele klas
Zegt niets over kwaliteit van de relaties.
Onderscheid:
- Sociometrische nominaties
o kinderen kiezen zelf wie ze beoordelen
- Sociametrische ratings
o kinderen moeten iedereen beoordelen
o Meest nauwkeurig
Sociale netwerkanalyse
- Meer genuanceerde beschrijving.
- Wie vinden ze aardig/onaardig?
- Meer gedetailleerd: wie vindt nu juist wie onaardig?
- Belangrijke relaties die vastgesteld worden:
o Vriendschappen
Bv D en C.
o Ook asymmetrische relaties
Bv C vindt B leuk maar niet omgekeerd
o Antagonie (wederzijds negatief)
Bv: E en A, vinden elkaar niet leuk.
o Ook groepen en klikjes in kaart brengen
Sociogram
- Complexer
- Aard van de relaties in de groep weergeven.
- Kinderen die elkaar aardig vinden staan dicht bij elkaar in het
sociogram
- Relaties worden met pijlen weergegeven
- Je tekent dit op basis van een aantal vragen
o Bv met welke kind kan je goed samenwerken, wie kan er van
wie gemakkelijk iets gedaan krijgen,…
- Ingeven op computer maakt sociogram
- Wanneer gebruiken we dit?
o Kan een stage opdracht zijn
o Als je wat problemen ondervind in een groep en je kan er niet aan uit
Sociale competentie of sova
- Sociale competentie is niet hetzelfde als populariteit!
, - Welke sociale vaardigheden bezitten welke kinderen in de klas?
Waardoor worden sociale vaardigheden bepaald?
- Sociale informatieverwerking
- Theory of mind
o De mate waarbij kinderen in staat zijn zich in anderen te verplaatsen (= TOM)
- Moreel redeneren
Hoe sociale competentie in kaart brengen?
- Sociale informatieverwerking
o Sociaal gedrag wordt gestuurd door de manier
waarop kinderen sociale situaties waarnemen en
begrijpen.
o Ook moreel redeneren en TOM zijn hier belangrijk.
- Kinderen die pesten hebben vaak wel een goeie TOM
o Ze zetten deze in om anderen te manipuleren.
- de manier waarop binnenkomende info
geïnterpreteerd en verwerkt wordt.
- Mensen kunnen zich in vergelijkbare situaties toch
verschillend gedragen door de aanwezige info die
door die 2 mensen op een verschillende manier
verwerkt wordt.
- Die verwerking van info leidt tot 5 stappen stap 6
= gedrag
- Vb: Iemand loopt tegen mij
o Interpretatie: heeft geen respect agressieve reactie
o Interpretatie: persoon heeft mij niet gezien negeren
Kenmerken en begrippen pesten
Illustratie
- Adolescenten maken zich los van volwassenen
o Gepest worden = hulpeloos worden gaat tegen deze taak in ze zeggen niets.
- Het is aan volwassen om in te grijpen
Wat is pesten?
4 hoofdkenmerken die in onderzoek terugkomen:
• Herhaling
• Intentioneel
• Agressie (fysiek, verbaal, psychologisch)
• Machtsverhouding
pesten
Inleiding
Pesten heeft een gigantische invloed op de ontwikkeling van
kinderen
Ernstige gevolgen (zelfs tot in de volwassenheid)
Enkele stellingen: WAAR of NIET WAAR
- Onderzoek wijst uit dat de prevalentie van pesten afneemt door
o.a. Acties zoals ‘Week tegen pesten, Beken kleur tegen pesten, …’.
Niet waar. Wel kennis die toeneemt.
- Tegenwoordig komt cyberpesten meer voor dan ‘gewoon’ pesten.
Niet waar
- Meisjes blijken meer te pesten dan jongens als je relationeel pesten mee in rekening brengt.
Niet waar. Meisjes worden wel meer gepest
- Wie meer en intensiever wordt gepest loopt een hoog risico om in problemen te komen en
voelt de gevolgen nog 40 jaar na de feiten. waar.
Concepten sociale relaties tussen kinderen
Pesten in een vorm van een sociale relatie.
Sociale relaties van kinderen in kaart brengen. Kunnen we doen op 2 manieren:
- Sociometrie
o Beschrijft relaties tussen kinderen in een groep op basis van beoordelingen die
kinderen elkaar geven. “die vind ik aardig/onaardig”
- Sociale competenties of sova
Sociometrie
3 manieren om relaties in groep in kaart te brengen:
- Sociometrische status
- Sociale netwerkanalyses
- Sociogram
Sociometrische status
= de combinatie van beoordeling van groepsgenoten over een bepaald
kind.
- Populaire kinderen: worden veel aardig en weinig onaardig
bevonden.
, - Verworpen: worden door veel kinderen onaardig en door weinig kinderen aardig bevonden.
- Controversieel: door veel kinderen zowel aardig als onaardig bevonden
- Genegeerd: worden niet genoemd in het onderzoek.
Methode geeft geen beschrijving rond het gedrag van het kind.
o Wel van een hele klas
Zegt niets over kwaliteit van de relaties.
Onderscheid:
- Sociometrische nominaties
o kinderen kiezen zelf wie ze beoordelen
- Sociametrische ratings
o kinderen moeten iedereen beoordelen
o Meest nauwkeurig
Sociale netwerkanalyse
- Meer genuanceerde beschrijving.
- Wie vinden ze aardig/onaardig?
- Meer gedetailleerd: wie vindt nu juist wie onaardig?
- Belangrijke relaties die vastgesteld worden:
o Vriendschappen
Bv D en C.
o Ook asymmetrische relaties
Bv C vindt B leuk maar niet omgekeerd
o Antagonie (wederzijds negatief)
Bv: E en A, vinden elkaar niet leuk.
o Ook groepen en klikjes in kaart brengen
Sociogram
- Complexer
- Aard van de relaties in de groep weergeven.
- Kinderen die elkaar aardig vinden staan dicht bij elkaar in het
sociogram
- Relaties worden met pijlen weergegeven
- Je tekent dit op basis van een aantal vragen
o Bv met welke kind kan je goed samenwerken, wie kan er van
wie gemakkelijk iets gedaan krijgen,…
- Ingeven op computer maakt sociogram
- Wanneer gebruiken we dit?
o Kan een stage opdracht zijn
o Als je wat problemen ondervind in een groep en je kan er niet aan uit
Sociale competentie of sova
- Sociale competentie is niet hetzelfde als populariteit!
, - Welke sociale vaardigheden bezitten welke kinderen in de klas?
Waardoor worden sociale vaardigheden bepaald?
- Sociale informatieverwerking
- Theory of mind
o De mate waarbij kinderen in staat zijn zich in anderen te verplaatsen (= TOM)
- Moreel redeneren
Hoe sociale competentie in kaart brengen?
- Sociale informatieverwerking
o Sociaal gedrag wordt gestuurd door de manier
waarop kinderen sociale situaties waarnemen en
begrijpen.
o Ook moreel redeneren en TOM zijn hier belangrijk.
- Kinderen die pesten hebben vaak wel een goeie TOM
o Ze zetten deze in om anderen te manipuleren.
- de manier waarop binnenkomende info
geïnterpreteerd en verwerkt wordt.
- Mensen kunnen zich in vergelijkbare situaties toch
verschillend gedragen door de aanwezige info die
door die 2 mensen op een verschillende manier
verwerkt wordt.
- Die verwerking van info leidt tot 5 stappen stap 6
= gedrag
- Vb: Iemand loopt tegen mij
o Interpretatie: heeft geen respect agressieve reactie
o Interpretatie: persoon heeft mij niet gezien negeren
Kenmerken en begrippen pesten
Illustratie
- Adolescenten maken zich los van volwassenen
o Gepest worden = hulpeloos worden gaat tegen deze taak in ze zeggen niets.
- Het is aan volwassen om in te grijpen
Wat is pesten?
4 hoofdkenmerken die in onderzoek terugkomen:
• Herhaling
• Intentioneel
• Agressie (fysiek, verbaal, psychologisch)
• Machtsverhouding
