Samenvatting Les 9 angststoornissen klinische psychologie

Les 9 – angststoornissen
- Veel mensen met angststoornis zijn bang om bang te zijn. Zo gaan ze anticiperend angstig
worden.

Definitie

- Bang gevoel, onaangename gemoedstoestand.
- Wordt gekenmerkt door:
o Niet op je gemak voelen
o Onrust
o Paniek
- Meestal ook motorisch
o Trillen, beven, hyperactiviteit
- Fysiologisch
o Versneld ademen, gestegen hartslag, zweten
- Cognitieve verschijnselen
o Angst voor controleverlies
o Angst om gek te worden


Functie

- Waarschuwt voor dreigingen als:
o Letsel
o Pijn
 Bv.: hoogtevrees. Eerste reactie: als ik hier afval ben ik dood of heb ik heel veel pijn.
o Straf op scheiding van geliefden
 Vooral bij kinderen
- Door angst wordt de betrokkene gealarmeerd om iets te doen om gevaar af te wenden
o Beschermende functie
- Verhoging arousal en adrenaline  adrenaline zorgt dat je beter kan focussen
o Kan iemand tot betere prestaties stimuleren door toename van aandacht
o Maar als angst te sterk wordt, kan het prestatieniveau belemmerd worden en de
concentratie aangetast worden


Ontwikkeling

- Angsten in ontwikkeling zijn normaal
- Hevigst op peuter- en kleuterleeftijd
o Van quasi alles bang
o Hebben een stimulerende rol in de normale ontwikkeling
 Je leert elke keer je angsten te overwinnen
- Om angsten te willen begrijpen, is eerst ontwikkeling van het kind begrijpen nodig
- Kunnen later heropflakkeren als ze niet goed verwerkt zijn
- Gaan van een diffuse, ongedifferentieerde spanning, naar een welomschreven angst die kan
voorkomen in specifieke situaties  soms vaag, soms specifiek


1

, - Er treedt in de ontwikkeling een verschuiving op van angst voor concrete externe dingen
(zoals bv.: dieren, onweer), naar meer geïnternaliseerde angsten (bv.: angst om afgewezen te
worden).
o Donker: grens van concreet en geïnternaliseerd
- Controle over de angsten neemt toe met de leeftijd


Soorten angst in ontwikkeling

- Angst voor geluiden, voor vallen en voor vreemde voorwerpen en personen
o Bereiken een maximum voor het 2de jaar en neemt daarna af
o Bv.: stofzuiger (geluiden)
- Angst voor dieren, het donker, monsters en spoken
o Deze angsten bereiken hun maximum tussen het 4 e en 6e jaar
o Dieren worden minder concreet en worden donker  met monsters en spoken.
Hiervoor heb je fantasie nodig. Deze leeftijd experimenteren ze daarmee
- Angst voor lichamelijk letsel, de dood en falen
o Deze angsten beginnen in het 6e jaar en kunnen blijven tot het begin van de
adolescentie
o Op jongere leeftijd is dit niet omdat ze nog niet echt een duidelijk beeld hebben dat
dood zijn definitief is. Als je doodgaat in een spelletje kan je terug tot leven komen.
o Maar rond deze leeftijd komen ze in aanraking met dood en dingen definitief
kwijtraken. Beseffen dat ze zich ook pijn kunnen doen.
- Angst met betrekking tot het uiterlijk, kritiek van anderen, beoordeling en het eigen gedrag
o Beoordeling  bv.: examens
o Beginnen op de leeftijd van 10 of 11 jaar
o Heel abstract


Puberteit

- Heropflakkering van de angsten
o Komt omdat ze heel onzeker zijn. Proberen zichzelf een identiteit te geven.
o Bang voor:
 Angsten voor de verandering binnen hen, waardoor ze vervreemden van hun
eigen lichaam
 Sociale angsten
 Separatie-angsten
 Normaal om te separeren van je ouders, maar het moet veilig zijn
om te kunnen separeren.
 Als het even niet goed gaat met je omgeving, wil je ook een
teruggaan naar je ouders.
 Specifieke angsten
 Bv.: emetofobie = angst om over te geven. Heel abstract, maar toch
concreet. Het is vrij concreet, maar je kan er niet goed concreet mee
aan de slag.
- Angsten uit een bepaalde ontwikkelingsfase verdwijnen nooit volledig
o Mate van angst afhankelijk van:
 Aangeboren dispositie, temperament, prikkelbaarheid, cognitieve
mogelijkheden



2