Langdurige zorg (zelfstudie)
Hoofdstuk 1: Diabetes mellitus: een maatschappelijk relevante chronische aandoening
1 Wat is diabetes?
Diabetes: aandoening gekenmerkt door een te hoog suikergehalte in het bloed
(‘suikerziekte’)
→ Ofwel maakt het lichaam onvoldoende insuline aan, ofwel is de
geproduceerde insuline niet werkzaam genoeg
= Suiker uit onze voeding kan onvoldoende opgenomen worden in de
cellen waardoor het zich ophoopt in het bloed
2 Diabetes in cijfers
In de afgelopen deccenia is het aantal mensen met diabetes wereldwijd verdubbeld en de
verwachtich is: ‘415 million adults have diabetes. By 2040 this wil rise to 642 million’
België: 6,3% → 2045: +13%
3 Leven met diabetes
Belangrijke impact op dagelijks leven, confrontatie met adaptieve opgaven op tal van
aspecten:
3.1Voeding en diabetes
Het voedingsadvies bij diabetes = gezonde en gevarieerde voeding, met extra aandacht voor
koolhydraten, vetten en voedingsvezels → belangrijk evenwicht te vinden tussen voeding,
medicatie en beweging
3.2Alcohol en diabetes
Zorgontvangers met diabetes krijgen specifieke adviezen rond het omgaan met alcohol
→ Bij elke consumptie stijgt de glycemie door de aanwezigheid van suikers in het
alcoholische drankje. In de eerste plaats is er dus tijdelijk meer glucose aanwezig in
je bloed → later: Je lichaam maakt zelf geen glucose aan, omdat de lever bezig is
met de afbraak van alcohol. Hierdoor daalt de glycemie op termijn en kan er
laattijdig een hypoglycemie optreden. Bovendien zal je de symptomen van een hypo
niet goed herkennen, omdat deze lijken op het effect dat je krijgt na het drinken van
enkele glazen alcohol.
3.3Diabetes en verkeer
Er gelden bijzondere regels voor het behalen van een rijbewijs en het verkrijgen van een
(betaalbare) autoverzkering
- Stabiele diabetesregeling
→ Voorwaarden:- Voldoende goed zien
- Geen belemmerende aandoeningen van het
zenuwstelsel, hart of bloedvaten
- Voldoende inzicht in de aandoening
- Risico en symptomen van hypoglycemie kennen
- Strikte therapietrouw
- Diabeteseducatie gevolgd hebben
- Regelmatig geneeskundig onderzoek
→ Te doorlopen stappen:
1) U vraagt een rijgeschiktheidsattest aan bij de arts. Dit kan al voor
een voorlopig rijbewijs op voorwaarde dat u dus geslaagd bent voor
uw theoretisch rijexamen.
2) U gaat naar de gemeente, dienst bevolking met volgende
documenten: rijgeschiktheidsattest, pasfoto, oud rijbewijs
3) U betaalt éénmalig een administratieve kost. Vernieuwing van een
medisch rijbewijs is kosteloos.
, → Autoverzekering: u bent verplicht om uw verzekeraar op de hoogte te brengen van uw
aangepast rijbewijs. Indien u dit niet meldt, is uw polis ongeldig en bent u niet
verzekerd
3.4Diabetes en sport
Het is belangrijk op genoeg te bewegen maar er zijn wel specifieke zaken om op te volgen en
waar rekening mee gehouden moet worden
→ Rekening houden -met: Duur en intensiteit van de sport
- Bloedglucosewaarde;
- Hoeveelheid beschikbare insuline;
- Behoefte aan extra koolhydraten in de voeding
→ Topsport kan
3.5Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes: bijzondere vorm van diabetes die optreedt tijdens de
zwangerschap
→ Noodzaakt intensievere opvolging op korte en lange termijn
→ Diabetessymptomen verdwijnen meestal na de bevalling maar het blijkt dat vrouwen
met zwangerschapsdiabetes meer risico hebben op het ontwikkelen van diabetes type
2
→ Wordt bij elke zwangerschap gecontroleerd
→ Adviezen voeding: zo min mogelijk snelle suikers, gezonde voeding
→ Adviezen beweging: gem. 0,5u per dag
→ Professies: gynaecoloog, diabetes verpleegkundige, diëtiste
→ Opvolging na bevalling: bij alle patiënten met zwangerschapsdiabetes zal er
postpartum een OGTT gebeuren om een permanente vorm van (pre)diabetes op te
sporen
Project ‘zoet zwanger’ of Melinda project
→ Voor vrouwen met een recente voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes
→ Levensstijlinterventie wordt opgevolgd
→ Coaching: 1 individuele sessie in het ziekenhuis en via een app
3.6Psychosociale aspecten
VRAGEN
4 Ondersteuning van de zorgontvanger met diabetes
Diabetes heeft impact op de omgeving, zorgverleners en maatschappij
Hoe beter de zorgontvanger zelf met zijn ziekte kan omgaan, hoe beperkter de noodzaak aan
behandeling van complicaties, hoe kleiner de kost voor de zorgontvanger en maatschappij →
overheid zet sterk in o educatie, ondersteuning en preventie
→ 3 specifieke ondersteuningsvormen:
- Het voortraject diabetes
- Het zorgtraject diabetes type 2
- De diabetesconventie (diabetes type 1)
Hoofdstuk 1: Diabetes mellitus: een maatschappelijk relevante chronische aandoening
1 Wat is diabetes?
Diabetes: aandoening gekenmerkt door een te hoog suikergehalte in het bloed
(‘suikerziekte’)
→ Ofwel maakt het lichaam onvoldoende insuline aan, ofwel is de
geproduceerde insuline niet werkzaam genoeg
= Suiker uit onze voeding kan onvoldoende opgenomen worden in de
cellen waardoor het zich ophoopt in het bloed
2 Diabetes in cijfers
In de afgelopen deccenia is het aantal mensen met diabetes wereldwijd verdubbeld en de
verwachtich is: ‘415 million adults have diabetes. By 2040 this wil rise to 642 million’
België: 6,3% → 2045: +13%
3 Leven met diabetes
Belangrijke impact op dagelijks leven, confrontatie met adaptieve opgaven op tal van
aspecten:
3.1Voeding en diabetes
Het voedingsadvies bij diabetes = gezonde en gevarieerde voeding, met extra aandacht voor
koolhydraten, vetten en voedingsvezels → belangrijk evenwicht te vinden tussen voeding,
medicatie en beweging
3.2Alcohol en diabetes
Zorgontvangers met diabetes krijgen specifieke adviezen rond het omgaan met alcohol
→ Bij elke consumptie stijgt de glycemie door de aanwezigheid van suikers in het
alcoholische drankje. In de eerste plaats is er dus tijdelijk meer glucose aanwezig in
je bloed → later: Je lichaam maakt zelf geen glucose aan, omdat de lever bezig is
met de afbraak van alcohol. Hierdoor daalt de glycemie op termijn en kan er
laattijdig een hypoglycemie optreden. Bovendien zal je de symptomen van een hypo
niet goed herkennen, omdat deze lijken op het effect dat je krijgt na het drinken van
enkele glazen alcohol.
3.3Diabetes en verkeer
Er gelden bijzondere regels voor het behalen van een rijbewijs en het verkrijgen van een
(betaalbare) autoverzkering
- Stabiele diabetesregeling
→ Voorwaarden:- Voldoende goed zien
- Geen belemmerende aandoeningen van het
zenuwstelsel, hart of bloedvaten
- Voldoende inzicht in de aandoening
- Risico en symptomen van hypoglycemie kennen
- Strikte therapietrouw
- Diabeteseducatie gevolgd hebben
- Regelmatig geneeskundig onderzoek
→ Te doorlopen stappen:
1) U vraagt een rijgeschiktheidsattest aan bij de arts. Dit kan al voor
een voorlopig rijbewijs op voorwaarde dat u dus geslaagd bent voor
uw theoretisch rijexamen.
2) U gaat naar de gemeente, dienst bevolking met volgende
documenten: rijgeschiktheidsattest, pasfoto, oud rijbewijs
3) U betaalt éénmalig een administratieve kost. Vernieuwing van een
medisch rijbewijs is kosteloos.
, → Autoverzekering: u bent verplicht om uw verzekeraar op de hoogte te brengen van uw
aangepast rijbewijs. Indien u dit niet meldt, is uw polis ongeldig en bent u niet
verzekerd
3.4Diabetes en sport
Het is belangrijk op genoeg te bewegen maar er zijn wel specifieke zaken om op te volgen en
waar rekening mee gehouden moet worden
→ Rekening houden -met: Duur en intensiteit van de sport
- Bloedglucosewaarde;
- Hoeveelheid beschikbare insuline;
- Behoefte aan extra koolhydraten in de voeding
→ Topsport kan
3.5Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes: bijzondere vorm van diabetes die optreedt tijdens de
zwangerschap
→ Noodzaakt intensievere opvolging op korte en lange termijn
→ Diabetessymptomen verdwijnen meestal na de bevalling maar het blijkt dat vrouwen
met zwangerschapsdiabetes meer risico hebben op het ontwikkelen van diabetes type
2
→ Wordt bij elke zwangerschap gecontroleerd
→ Adviezen voeding: zo min mogelijk snelle suikers, gezonde voeding
→ Adviezen beweging: gem. 0,5u per dag
→ Professies: gynaecoloog, diabetes verpleegkundige, diëtiste
→ Opvolging na bevalling: bij alle patiënten met zwangerschapsdiabetes zal er
postpartum een OGTT gebeuren om een permanente vorm van (pre)diabetes op te
sporen
Project ‘zoet zwanger’ of Melinda project
→ Voor vrouwen met een recente voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes
→ Levensstijlinterventie wordt opgevolgd
→ Coaching: 1 individuele sessie in het ziekenhuis en via een app
3.6Psychosociale aspecten
VRAGEN
4 Ondersteuning van de zorgontvanger met diabetes
Diabetes heeft impact op de omgeving, zorgverleners en maatschappij
Hoe beter de zorgontvanger zelf met zijn ziekte kan omgaan, hoe beperkter de noodzaak aan
behandeling van complicaties, hoe kleiner de kost voor de zorgontvanger en maatschappij →
overheid zet sterk in o educatie, ondersteuning en preventie
→ 3 specifieke ondersteuningsvormen:
- Het voortraject diabetes
- Het zorgtraject diabetes type 2
- De diabetesconventie (diabetes type 1)
