Langdurige zorg
Hoofdstuk 1: Acute versus langdurige zorg
1 Betekenis acuut versus chronisch
Acuut Chronisch
- Plotseling beginnend - Sluipend
- Direct - Van lange duur
- Dringend - Slepend
- Scherp / helder - Aanhoudend
- Niet meteen duidelijk…
Bv. bronchitis, Bv. diabetes, dementie,
urineweginfectie, griep, … ziekte van Parkinson, reuma,
psoriasis, …
2 Wat is chronisch?
Chronisch ziek zorgontvanger = uitdaging van de toekomst
→ Momenteel is eer een grote verscheidenheid aan aandoeningen met uiteenlopende
gevolgen voor de kwaliteit van leven en samenhangende behoeften
→ Verpleegkundige moet chronisch zieke zien in de context van zijn (mantelzorg)netwerk
→ netwerk beïnvloed en steunt
⇒ Er is geen lineair en eenduidig verband tussen de aanwezigheid van de aandoening en
de nood aan maatschappelijke ondersteuning
2.1Definitie van chronische ziekte?
Chronische ziekte: zorgepisode van een omschreven ziekte die zich over een langer periode
uitstrekt en die ernstig Chronische ziekte: is dat de voor de leeftijd en geslacht ‘gewone’
dagelijkse bezigheden er zonder behandeling Chronische ziekte: blijvend en in belangrijke
mate worden belemmerd. Wanneer de belemmeringen door behandeling Chronische ziekte:
zijn verminderd of goeddeels weggenomen, geldt dat die behandeling continu moet zijn en in
Chronische ziekte: principe om regelmatige geneeskundige zorgen vraagt. De verleende
zorg moet naast direct aan Chronische ziekte: het verloop van de ziekte gekoppelde
interventies, ook betrekking hebben op interventies gericht Chronische ziekte: op de
betekenis van de ziekte en de daaraan gekoppelde zorg voor een individuele patiënt.
→ OF: langdurige ziekten met meestal een langzame progressie
→ Naargelang het stadium wisselen de noden van de zorgontvanger
2.2De chronische ziekte?
Chronische zieke: een persoon met een chronische ziekte die een belangrijk impact heeft
op de voor zijn leeftijd en Chronische zieke: geslacht gewone dagelijkse bezigheden
2.3In relatie tot ziekte en gezondheid
Acute ziektes en klachten = hard aankomen, veel pijn → lichamelijke schade = herstel is bijna
altijd mogelijk
Chronische ziekten ≠ herstellen volledig → herstel = betrekkelijk + behandeling = leren leven
met beperkingen
→ Vaak kortere levensverwachting
→ Acute aandoening kunnen zorgen voor chronische gevolgen
→ Bij acute aandoeningen is er tijdelijke nood aan mantel-/professionele zorg
Bij chronische aandoeningen blijft de afhankelijkheid voor ondersteuning bestaan = niet
alleen grote impact op zorgontvanger maar ook op mantelzorgers
2.4Leven met (een) chronische ziekte(n)
Spreken over de zorgvrager met dementie ipv de demente zorgvrager
De zorgvrager met diabetes ipv de diabetespatiënt
→ Mens staat centraal en is meer dan de ziekte of aandoening
→ Men is meer dan zijn ziekte: het leven boven de ziekte uittillen
, → De medische situatie is slechts een onderdeel van het leven van iemand met een
chronische ziekte
Bij een acute aandoening is men tijdelijk uit evenwicht (bang en onzeker) en bij een
chronische ziekte zijn deze gevoelen aanwezig en blijven meestal verder bestaan + het leven
word grondig en blijvend gewijzigd
2.5Omgaan met mensen met chronische ziekte(n) en mantelzorger(s) als hulpverlener
- Verwevenheid gezondheidsproblemen en maatschappelijke problemen
Voor zorgontvangers:
- Verbroken balans / moeilijke balans eigen vermogen en
omgevingsfactoren
- Een chronische ziekte gaat niet over, vraagt steeds (nieuwe)
aanpassingen
- Genezen is geen doel op zich meer
- - accentverschuiving
Voor hulpverleners: Belangrijkste doel:naar ondersteuning
streven naar een zobij leren
hoog leven met
mogelijke ziekte van
kwaliteit
- Vergroten ziekte-inzicht
- Ondersteuning therapietrouw
- Bevordering en ondersteuning zelfzorg
- ‘eindeloze werk’ volgens Corbin en Strauss
→ Gevolgen voor alle facetten van het leven voor een lange
periode
VERPLEEGKUNDIGE ONDERSTEUNING
Hoe een hulpverlener aan de
slag kan gaan samen met een
zorgontvanger
→ Omgaan met chronische
aandoening is complex
→ Niet bij elke persoon met
chronische aandoening
moet met eenzelfde
intensiteit hulp
aangeboden worden
2.5.1 Basis van de piramide van Kaiser Permanente
, Vele mensen met een chronische ziekte (70-80%) kunnen na de diagnose zelf instaan voor
hun zelf zorg
→ Professional is alleen betrokken bij de diagnosestelling en het opvolgen
→ Weinig tot niet in aanraking met verpleegkundigen in zorg
2.5.2 Tweede trap
Bij mensen met bijkomende problemen (10-15%); meestal bij verslechtering van de toestand
als er een bijkomende kwetsbaarheid optreedt wordt de inbreng van professionele zorg groter
→ vaak tijdelijk en duurzamer
2.5.3 Top van de piramide
Zeer beperkt aantal cases (5%) dat complex zijn en vragen dus een gedegen en gedragen
aanpak van alle betrokkenen
→ Vaak bij mensen met meerdere (chronische) aandoeningen
→ Uitdagingen vragen om een integrale, kritische en creatieve benadering die
professionals- in samenspel met anderen- moeten aanleren
2.6Vijf uitgangspunten staan centraal in omgang met mensen met een chronische ziekte
2.6.1 Uitgaan van de zorgontvanger
Behoefte van de zorgontvanger en zijn omgeving = leidend
→ Vraagt om iemand die luistert + begrijpt dat de zorgontvanger meer is den zijn
aandoening(en)
→ Zorgverlener moet menselijke situatie trachten te begrijpen → de motieven in
samenhang met hun streven en doelen
2.6.2 Echt
- Men veronderstelt dat je niet uitgaat van standaarden
- Geen aannames doen zonder te verifiëren met zorgontvanger
2.6.3 Interdisciplinair (=samenwerkend tussen verschillende disciplines)
- Soms nood aan andere disciplines (zeker bij meerdere (chronische) aandoeningen)
- Complexiteit zorgt voor nood aan samenwerking
- Nood aan samenwerking en zorgafstemming
- Nood aan effectieve communicatie met alle betrokkenen
2.6.4 Kritisch
- Wat werkt? Wat werkt niet?
- Welke klachten zijn er te verwachten: proactief te werk gaan!
- Lange termijn denken
- Eigen handelen continu bijsturen
2.6.5 Creatief
- Zorgtechnologie zorgt voor nieuwe mogelijkheden
- Doel : zorgafhankelijkheid verminderen en autonomie verhogen
Samenvatting: vijf uitgangspunten voor de omgang met mensen met een
chronische ziekte
Uitgaan van de Is meer dan zijn aandoening
zorgontvanger
Echt De praktijk is altijd anders, gegevens zoals ze tot ons
Hoofdstuk 1: Acute versus langdurige zorg
1 Betekenis acuut versus chronisch
Acuut Chronisch
- Plotseling beginnend - Sluipend
- Direct - Van lange duur
- Dringend - Slepend
- Scherp / helder - Aanhoudend
- Niet meteen duidelijk…
Bv. bronchitis, Bv. diabetes, dementie,
urineweginfectie, griep, … ziekte van Parkinson, reuma,
psoriasis, …
2 Wat is chronisch?
Chronisch ziek zorgontvanger = uitdaging van de toekomst
→ Momenteel is eer een grote verscheidenheid aan aandoeningen met uiteenlopende
gevolgen voor de kwaliteit van leven en samenhangende behoeften
→ Verpleegkundige moet chronisch zieke zien in de context van zijn (mantelzorg)netwerk
→ netwerk beïnvloed en steunt
⇒ Er is geen lineair en eenduidig verband tussen de aanwezigheid van de aandoening en
de nood aan maatschappelijke ondersteuning
2.1Definitie van chronische ziekte?
Chronische ziekte: zorgepisode van een omschreven ziekte die zich over een langer periode
uitstrekt en die ernstig Chronische ziekte: is dat de voor de leeftijd en geslacht ‘gewone’
dagelijkse bezigheden er zonder behandeling Chronische ziekte: blijvend en in belangrijke
mate worden belemmerd. Wanneer de belemmeringen door behandeling Chronische ziekte:
zijn verminderd of goeddeels weggenomen, geldt dat die behandeling continu moet zijn en in
Chronische ziekte: principe om regelmatige geneeskundige zorgen vraagt. De verleende
zorg moet naast direct aan Chronische ziekte: het verloop van de ziekte gekoppelde
interventies, ook betrekking hebben op interventies gericht Chronische ziekte: op de
betekenis van de ziekte en de daaraan gekoppelde zorg voor een individuele patiënt.
→ OF: langdurige ziekten met meestal een langzame progressie
→ Naargelang het stadium wisselen de noden van de zorgontvanger
2.2De chronische ziekte?
Chronische zieke: een persoon met een chronische ziekte die een belangrijk impact heeft
op de voor zijn leeftijd en Chronische zieke: geslacht gewone dagelijkse bezigheden
2.3In relatie tot ziekte en gezondheid
Acute ziektes en klachten = hard aankomen, veel pijn → lichamelijke schade = herstel is bijna
altijd mogelijk
Chronische ziekten ≠ herstellen volledig → herstel = betrekkelijk + behandeling = leren leven
met beperkingen
→ Vaak kortere levensverwachting
→ Acute aandoening kunnen zorgen voor chronische gevolgen
→ Bij acute aandoeningen is er tijdelijke nood aan mantel-/professionele zorg
Bij chronische aandoeningen blijft de afhankelijkheid voor ondersteuning bestaan = niet
alleen grote impact op zorgontvanger maar ook op mantelzorgers
2.4Leven met (een) chronische ziekte(n)
Spreken over de zorgvrager met dementie ipv de demente zorgvrager
De zorgvrager met diabetes ipv de diabetespatiënt
→ Mens staat centraal en is meer dan de ziekte of aandoening
→ Men is meer dan zijn ziekte: het leven boven de ziekte uittillen
, → De medische situatie is slechts een onderdeel van het leven van iemand met een
chronische ziekte
Bij een acute aandoening is men tijdelijk uit evenwicht (bang en onzeker) en bij een
chronische ziekte zijn deze gevoelen aanwezig en blijven meestal verder bestaan + het leven
word grondig en blijvend gewijzigd
2.5Omgaan met mensen met chronische ziekte(n) en mantelzorger(s) als hulpverlener
- Verwevenheid gezondheidsproblemen en maatschappelijke problemen
Voor zorgontvangers:
- Verbroken balans / moeilijke balans eigen vermogen en
omgevingsfactoren
- Een chronische ziekte gaat niet over, vraagt steeds (nieuwe)
aanpassingen
- Genezen is geen doel op zich meer
- - accentverschuiving
Voor hulpverleners: Belangrijkste doel:naar ondersteuning
streven naar een zobij leren
hoog leven met
mogelijke ziekte van
kwaliteit
- Vergroten ziekte-inzicht
- Ondersteuning therapietrouw
- Bevordering en ondersteuning zelfzorg
- ‘eindeloze werk’ volgens Corbin en Strauss
→ Gevolgen voor alle facetten van het leven voor een lange
periode
VERPLEEGKUNDIGE ONDERSTEUNING
Hoe een hulpverlener aan de
slag kan gaan samen met een
zorgontvanger
→ Omgaan met chronische
aandoening is complex
→ Niet bij elke persoon met
chronische aandoening
moet met eenzelfde
intensiteit hulp
aangeboden worden
2.5.1 Basis van de piramide van Kaiser Permanente
, Vele mensen met een chronische ziekte (70-80%) kunnen na de diagnose zelf instaan voor
hun zelf zorg
→ Professional is alleen betrokken bij de diagnosestelling en het opvolgen
→ Weinig tot niet in aanraking met verpleegkundigen in zorg
2.5.2 Tweede trap
Bij mensen met bijkomende problemen (10-15%); meestal bij verslechtering van de toestand
als er een bijkomende kwetsbaarheid optreedt wordt de inbreng van professionele zorg groter
→ vaak tijdelijk en duurzamer
2.5.3 Top van de piramide
Zeer beperkt aantal cases (5%) dat complex zijn en vragen dus een gedegen en gedragen
aanpak van alle betrokkenen
→ Vaak bij mensen met meerdere (chronische) aandoeningen
→ Uitdagingen vragen om een integrale, kritische en creatieve benadering die
professionals- in samenspel met anderen- moeten aanleren
2.6Vijf uitgangspunten staan centraal in omgang met mensen met een chronische ziekte
2.6.1 Uitgaan van de zorgontvanger
Behoefte van de zorgontvanger en zijn omgeving = leidend
→ Vraagt om iemand die luistert + begrijpt dat de zorgontvanger meer is den zijn
aandoening(en)
→ Zorgverlener moet menselijke situatie trachten te begrijpen → de motieven in
samenhang met hun streven en doelen
2.6.2 Echt
- Men veronderstelt dat je niet uitgaat van standaarden
- Geen aannames doen zonder te verifiëren met zorgontvanger
2.6.3 Interdisciplinair (=samenwerkend tussen verschillende disciplines)
- Soms nood aan andere disciplines (zeker bij meerdere (chronische) aandoeningen)
- Complexiteit zorgt voor nood aan samenwerking
- Nood aan samenwerking en zorgafstemming
- Nood aan effectieve communicatie met alle betrokkenen
2.6.4 Kritisch
- Wat werkt? Wat werkt niet?
- Welke klachten zijn er te verwachten: proactief te werk gaan!
- Lange termijn denken
- Eigen handelen continu bijsturen
2.6.5 Creatief
- Zorgtechnologie zorgt voor nieuwe mogelijkheden
- Doel : zorgafhankelijkheid verminderen en autonomie verhogen
Samenvatting: vijf uitgangspunten voor de omgang met mensen met een
chronische ziekte
Uitgaan van de Is meer dan zijn aandoening
zorgontvanger
Echt De praktijk is altijd anders, gegevens zoals ze tot ons
