HOOFDSTUK 2: PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING
2.1. INLEIDING
Gebaseerd op de AAIDD (American Association on Intellectual and Developmental Disabilities)
à Onderscheid zich door een naamswijziging “Mental Retardation (AAMR)”
De term = minder aanstootgevend voor personen zelf, consistent met internationale terminologie &
belang van functioneel gedrag & contextuele factoren
Sinds 1876: op geregelde tijdstippen een overzicht maken van bestaande kennis rond een VB1
1992: paradigma-verandering à enkele vernieuwingen in het handboek:
o VB ≠ persoonskenmerk -> gevolg van complex samenspel tss mogelijkheden & beperkingen
met eisen van omgeving
o Aandacht aan kwaliteit van de context
o Ondersteuning =centraal concept à aangepast
2.2. GESCHIEDENIS
2.2.1. VOORGESCHIEDENIS
Voor 1800 à desinteresse in personen met VB
Asielen voor onaangepasten ter bescherming van de maatschappij à Geen behandeling/
stimulatie
Verstand nam bovenhand op onverstand
2.2.2. PIONIERS
PINEL (1745 – 1826)
- 1ste arts dat onderscheid maakt tussen krankzinnigheid & verstandelijke beperking
- Publiceerde de 1ste systematische beschrijving van psychiatrische ziektebeelden
ESQUIROL
- Leerling Pinel & zette zijn werk verder
- Beschreef in 1820 “idiotie” als afzonderlijke toestand
- Opvolger directeur “La Salpêtrière” & “L’Hospice de Bicêtre” à onderkomen krankzinnigen
= buskruitfabriek dat is omgebouwd tot hospitaal
Doel: bedelaars & marginalen een verplicht verblijf te
bezorgen
19e eeuw = echt ziekenhuis à neurologie
- Idiotie in 3 deelgroepen: de verwarden, de dementen & de idioten
ITARD ( 1774 – 1838)
- Wilde van Aveyron à als studieobject voor Académie des Sciences
- Zijn behandeling was niet “genezend”
- Stond voor een medisch-pedagogische benadering bij behandeling van “idioten”
- Volgorde probleemgebieden: sensorische – taal – abstract denken
- Beïnvloedt door Etienne De Condillac = grondlegger sensualisme (kennis start bij ervaring)
- Goede observatie = van belang
- = startbasis voor het werk van de pedagogie
1 Verstandelijke Beperking
ORTHOPEDAGOGISCHE DOELGROEPEN EN WERKVELDEN 1 | 1STE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
6
, SÉGUIN (1812 – 1880)
- Zette werk van Itard verder
- Richtte school op voor idioten = apostel voor idioten
- Onderwijsmethode op basis van stimuleren van zintuiglijke functies
- Gestructureerd leerprogramma
- Morele training = eindpunt
- Individuele -> groep
- Oprichter AAIDD
KANNUNIK TRIEST (1760 – 1836)
- Oprichter Broeders & Zusters van Liefde
- Actief in de orthopedagogische zorg, geestelijke, bijzondere jeugdzorg, bejaarden- en
ziekenzorg, onderwijs
Dr. JOZEF GUISLAIN (1797 – 1860)
- Aangesteld door Triest als hoofdgeneesheer van ‘krankzinnigengestichten’ in Gent
- Psychiatrische problemen veroorzaakt door stoornissen in het gemoed & n- i/d rede
- Menslievende aspecten zijn essentieel bij de behandeling
- Momenteel is daar ook een museum van
2.2.3. EERSTE INRICHTINGEN (L)
1ste inrichtingen rond 1850 in Europa & VS à Guggenbühl & opvattingen Duitse psychiatrie
à Psyche niet ziek w-
Guggenbühl had een hospitaal in de natuur à zuivere lucht & gezonde klimaat geacht een goede
invloed te hebben op personen met een VB
Howe was gefascineerd door de oorzaken van VB à handicaps in de volgende generaties
verminderen
2.2.4. PEDAGOGISCH OPTIMISME IN DE VERDRUKKING (L)
Beïnvloedende factoren:
• Positivisme Comte
• Verstedelijking
• Industrialisering
• Geloof in evolutiegedachte
• Erfelijkheidswetten
Aandacht aan uiterlijke & lichamelijke kenmerken = uitstoting van personen met beperlking
à Inrichtingen & sterilisatiewetten
Combo van biologische zoektocht & minderwaardigheid = stamboomstudies!
2.2.5. PSYCHOMETRISCHE INRICHTING (L)
Binet & Simon à methode kinderen opsporen met lichtere VB
B: test die natuurlijke intelligentie meet
Goddard à VB = trainbaar maar zien in functie van aangeboren-verminderde mogelijkheden
Terman: intelligentiequotiënt à erfelijk & onveranderlijkk (raskwaliteiten)
Aandacht verschoof van de zware gevallen ook naar de lichtere (debielen)
7
ORTHOPEDAGOGISCHE DOELGROEPEN EN WERKVELDEN 1 | 1STE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
2.1. INLEIDING
Gebaseerd op de AAIDD (American Association on Intellectual and Developmental Disabilities)
à Onderscheid zich door een naamswijziging “Mental Retardation (AAMR)”
De term = minder aanstootgevend voor personen zelf, consistent met internationale terminologie &
belang van functioneel gedrag & contextuele factoren
Sinds 1876: op geregelde tijdstippen een overzicht maken van bestaande kennis rond een VB1
1992: paradigma-verandering à enkele vernieuwingen in het handboek:
o VB ≠ persoonskenmerk -> gevolg van complex samenspel tss mogelijkheden & beperkingen
met eisen van omgeving
o Aandacht aan kwaliteit van de context
o Ondersteuning =centraal concept à aangepast
2.2. GESCHIEDENIS
2.2.1. VOORGESCHIEDENIS
Voor 1800 à desinteresse in personen met VB
Asielen voor onaangepasten ter bescherming van de maatschappij à Geen behandeling/
stimulatie
Verstand nam bovenhand op onverstand
2.2.2. PIONIERS
PINEL (1745 – 1826)
- 1ste arts dat onderscheid maakt tussen krankzinnigheid & verstandelijke beperking
- Publiceerde de 1ste systematische beschrijving van psychiatrische ziektebeelden
ESQUIROL
- Leerling Pinel & zette zijn werk verder
- Beschreef in 1820 “idiotie” als afzonderlijke toestand
- Opvolger directeur “La Salpêtrière” & “L’Hospice de Bicêtre” à onderkomen krankzinnigen
= buskruitfabriek dat is omgebouwd tot hospitaal
Doel: bedelaars & marginalen een verplicht verblijf te
bezorgen
19e eeuw = echt ziekenhuis à neurologie
- Idiotie in 3 deelgroepen: de verwarden, de dementen & de idioten
ITARD ( 1774 – 1838)
- Wilde van Aveyron à als studieobject voor Académie des Sciences
- Zijn behandeling was niet “genezend”
- Stond voor een medisch-pedagogische benadering bij behandeling van “idioten”
- Volgorde probleemgebieden: sensorische – taal – abstract denken
- Beïnvloedt door Etienne De Condillac = grondlegger sensualisme (kennis start bij ervaring)
- Goede observatie = van belang
- = startbasis voor het werk van de pedagogie
1 Verstandelijke Beperking
ORTHOPEDAGOGISCHE DOELGROEPEN EN WERKVELDEN 1 | 1STE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
6
, SÉGUIN (1812 – 1880)
- Zette werk van Itard verder
- Richtte school op voor idioten = apostel voor idioten
- Onderwijsmethode op basis van stimuleren van zintuiglijke functies
- Gestructureerd leerprogramma
- Morele training = eindpunt
- Individuele -> groep
- Oprichter AAIDD
KANNUNIK TRIEST (1760 – 1836)
- Oprichter Broeders & Zusters van Liefde
- Actief in de orthopedagogische zorg, geestelijke, bijzondere jeugdzorg, bejaarden- en
ziekenzorg, onderwijs
Dr. JOZEF GUISLAIN (1797 – 1860)
- Aangesteld door Triest als hoofdgeneesheer van ‘krankzinnigengestichten’ in Gent
- Psychiatrische problemen veroorzaakt door stoornissen in het gemoed & n- i/d rede
- Menslievende aspecten zijn essentieel bij de behandeling
- Momenteel is daar ook een museum van
2.2.3. EERSTE INRICHTINGEN (L)
1ste inrichtingen rond 1850 in Europa & VS à Guggenbühl & opvattingen Duitse psychiatrie
à Psyche niet ziek w-
Guggenbühl had een hospitaal in de natuur à zuivere lucht & gezonde klimaat geacht een goede
invloed te hebben op personen met een VB
Howe was gefascineerd door de oorzaken van VB à handicaps in de volgende generaties
verminderen
2.2.4. PEDAGOGISCH OPTIMISME IN DE VERDRUKKING (L)
Beïnvloedende factoren:
• Positivisme Comte
• Verstedelijking
• Industrialisering
• Geloof in evolutiegedachte
• Erfelijkheidswetten
Aandacht aan uiterlijke & lichamelijke kenmerken = uitstoting van personen met beperlking
à Inrichtingen & sterilisatiewetten
Combo van biologische zoektocht & minderwaardigheid = stamboomstudies!
2.2.5. PSYCHOMETRISCHE INRICHTING (L)
Binet & Simon à methode kinderen opsporen met lichtere VB
B: test die natuurlijke intelligentie meet
Goddard à VB = trainbaar maar zien in functie van aangeboren-verminderde mogelijkheden
Terman: intelligentiequotiënt à erfelijk & onveranderlijkk (raskwaliteiten)
Aandacht verschoof van de zware gevallen ook naar de lichtere (debielen)
7
ORTHOPEDAGOGISCHE DOELGROEPEN EN WERKVELDEN 1 | 1STE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
