Mondelinge interactie
woensdag 10 februari 2016
11:27
Pragmatische Communicatie in de groep.
taalvaardigheid
Uitdrukkingsvaardigheid Uitbreiden woordenschat en regels voor mondeling taalgebruik en
grammatica toepassen
Tekstvaardigheid Begrijpend luisteren en lopend verhaal vertellen of presenteren
Taalbeschouwing Reflecteren op functies en structuur van mondelinge taal
Ingrediënten in een gesprek:
Taalaanbod door leerkracht en klasgenoten
Taalproductie door leerling: niet alleen antwoord geven, juist veel en uitgebreid praten op
eigen initiatief
Feedback door leerkracht en klasgenoten
Taalleermechanisme
1. Leerling praat uitgebreid op eigen initiatief
2. Hij merkt dat hij iets nog niet precies weet
3. Hij gaat op de taalelementen letten in de taal die hij om zich heen hoort
4. Zo ontdekt hij wat hij nog niet wist en krijgt dus nieuwe kennis van taal
Strategieën voor taalverweringsgesprekken:
Schep ruimte voor eigen bijdragen van de kinderen i.p.v. vragen te stellen
Luisterresponsen
Bewust stilte laten vallen
Praat zelf minder
Laat non-verbaal blijken dat je het interesseert
Speel vragen en reacties van kinderen door naar de andere gespreksdeelnemers
Gebruik vragen alleen als startmiddel
Wees nieuwsgierig naar wat kinderen denken
Accepteer de kijk van de leerling op het onderwerp
Gebruik betekenisonderhandeling om het onderwerp van de leerling beter te begrijpen
Bewering i.p.v. vraag
Als vragen nodig zijn, gebruik dan vragen die zoveel mogelijk eigen invulling door de kinderen
toelaten
Uitnodigen om te praten
Sturen van gesprek
Vragen beperken het praten en taal-leren:
1. Leerling kan niet kiezen wanneer hij wil praten
2. Perkt het onderwerp in. Een enkel goed antwoord
3. Vorm van het antwoord staat vast
, Vorm van vragen:
Aanwijsvragen:
Leveren nog geen praten op
Ja/nee-vragen:
Zeer beperkt antwoord
Wat-, wie-, of/of-vragen:
Beperkt antwoord
Geven label aan voorwerp
Eenwoordzinnen
Waarom- en hoe-vragen:
Uitgebreider antwoord
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Tegendeel-vragen:
Na ontkennende reactie stil blijven, zodat leerling geprikkeld wordt toe te lichten
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Vragen naar eigen ervaringen:
Open vragen
Uitlokken verder te vertellen
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Soorten gesprekken:
1. Uitwisselingsgesprek
Leerkracht en leerlingen wisselen informatie met elkaar uit en onderhandelen ze over die
informatie
Denken en praten
Nieuwsgierig
Uitkomst ligt niet vast
Leer- en kennisdoel staat vast
Hogere-orde denkvragen (o.a. redeneren, concluderen)
2. Leergesprek
Leer- en kennisdoel
Rol van leerkracht ingewikkelder
Leerlingen actief taalleren, dus veel inbreng
Uitkomst lig op zekere hoogte vast
Kennisdoel voor ogen
Begeleiden leerlingen naar kennisdoel
Uitkomst gesprek staat niet vast
Ervaringen uitwisselen
Vaardigheden Leerlijnen mondelinge communicatie
Pragmatische taalvaardigheid 1. Deelnemen aan gesprekken
2. Interactief leren
Uitdrukkingsvaardigheid 3. Taalgebruik
4. Woordenschat
Tekstvaardigheid 5. Begrijpend luisteren
6. Vertellen en presenteren
Taalbeschouwing 7. Reflectie op communicatie
8. Reflectie op taal
woensdag 10 februari 2016
11:27
Pragmatische Communicatie in de groep.
taalvaardigheid
Uitdrukkingsvaardigheid Uitbreiden woordenschat en regels voor mondeling taalgebruik en
grammatica toepassen
Tekstvaardigheid Begrijpend luisteren en lopend verhaal vertellen of presenteren
Taalbeschouwing Reflecteren op functies en structuur van mondelinge taal
Ingrediënten in een gesprek:
Taalaanbod door leerkracht en klasgenoten
Taalproductie door leerling: niet alleen antwoord geven, juist veel en uitgebreid praten op
eigen initiatief
Feedback door leerkracht en klasgenoten
Taalleermechanisme
1. Leerling praat uitgebreid op eigen initiatief
2. Hij merkt dat hij iets nog niet precies weet
3. Hij gaat op de taalelementen letten in de taal die hij om zich heen hoort
4. Zo ontdekt hij wat hij nog niet wist en krijgt dus nieuwe kennis van taal
Strategieën voor taalverweringsgesprekken:
Schep ruimte voor eigen bijdragen van de kinderen i.p.v. vragen te stellen
Luisterresponsen
Bewust stilte laten vallen
Praat zelf minder
Laat non-verbaal blijken dat je het interesseert
Speel vragen en reacties van kinderen door naar de andere gespreksdeelnemers
Gebruik vragen alleen als startmiddel
Wees nieuwsgierig naar wat kinderen denken
Accepteer de kijk van de leerling op het onderwerp
Gebruik betekenisonderhandeling om het onderwerp van de leerling beter te begrijpen
Bewering i.p.v. vraag
Als vragen nodig zijn, gebruik dan vragen die zoveel mogelijk eigen invulling door de kinderen
toelaten
Uitnodigen om te praten
Sturen van gesprek
Vragen beperken het praten en taal-leren:
1. Leerling kan niet kiezen wanneer hij wil praten
2. Perkt het onderwerp in. Een enkel goed antwoord
3. Vorm van het antwoord staat vast
, Vorm van vragen:
Aanwijsvragen:
Leveren nog geen praten op
Ja/nee-vragen:
Zeer beperkt antwoord
Wat-, wie-, of/of-vragen:
Beperkt antwoord
Geven label aan voorwerp
Eenwoordzinnen
Waarom- en hoe-vragen:
Uitgebreider antwoord
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Tegendeel-vragen:
Na ontkennende reactie stil blijven, zodat leerling geprikkeld wordt toe te lichten
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Vragen naar eigen ervaringen:
Open vragen
Uitlokken verder te vertellen
Geschikt voor bijdragen van meer dan 1 zin
Soorten gesprekken:
1. Uitwisselingsgesprek
Leerkracht en leerlingen wisselen informatie met elkaar uit en onderhandelen ze over die
informatie
Denken en praten
Nieuwsgierig
Uitkomst ligt niet vast
Leer- en kennisdoel staat vast
Hogere-orde denkvragen (o.a. redeneren, concluderen)
2. Leergesprek
Leer- en kennisdoel
Rol van leerkracht ingewikkelder
Leerlingen actief taalleren, dus veel inbreng
Uitkomst lig op zekere hoogte vast
Kennisdoel voor ogen
Begeleiden leerlingen naar kennisdoel
Uitkomst gesprek staat niet vast
Ervaringen uitwisselen
Vaardigheden Leerlijnen mondelinge communicatie
Pragmatische taalvaardigheid 1. Deelnemen aan gesprekken
2. Interactief leren
Uitdrukkingsvaardigheid 3. Taalgebruik
4. Woordenschat
Tekstvaardigheid 5. Begrijpend luisteren
6. Vertellen en presenteren
Taalbeschouwing 7. Reflectie op communicatie
8. Reflectie op taal
