Hoorcolleges sanctierecht
Onderdeel 1 (HC 1) inleiding.................................................................................................................2
Onderdeel 2 (HC 2) gevangenisstraf, de oplegging en tenuitvoerlegging.............................................10
Onderdeel 3 (HC 3): beklag en beroep.................................................................................................17
Onderdeel 4 (HC 4): gastcollege gevangenisdirecteur..........................................................................25
Onderdeel 5a en 5b (Hoorcollege 5): VI en ISD...................................................................................25
Onderdeel 6: vrijheidsbeperkende sancties...........................................................................................32
Onderdeel 7 (HC 7) TBS I, de oplegging.............................................................................................44
Onderdeel 8: TBS II.............................................................................................................................53
Onderdeel 9 TBS III (inleiding en longstay docu)................................................................................62
Hoorcollege 10: TBS IV (gastcollege mr. Heidanus)............................................................................66
Onderdeel 11: vermogenssancties.........................................................................................................71
Onderdeel 12: gastcollege Joep Simmelink..........................................................................................82
Onderdeel 13: taakstraf.........................................................................................................................89
Onderdeel 14: levenslange gevangenisstraf..........................................................................................92
1
, Onderdeel 1 (HC 1) inleiding
Inhoud sanctierecht:
A. De voorwaarden voor de oplegging
B. De wijze van tenuitvoerlegging
C. De rechtspositie van de veroordeelde tijdens de tenuitvoerlegging, in het bijzonder tijdens de
detentie en de taakstraf.
Daarvoor kijken we naar de wet maar ook naar het verdrag:
- Art. 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14 EVRM: overige grondrechten voor veroordeelden, in het
bijzonder ook die van gedetineerden.
- Art. 5 EVRM: voorwaarden voor vrijheidsbeneming
- Art, 7 (legaliteitsbeginsel) en 8 (telefoonverkeer) EVRM
- Verbod van dwangarbeid: zijn gedetineerden verplicht om te werken of is dat in strijd met dat
verbod?
- Vrijheid van godsdienst: rekening houden met de godsdiensten die er zoal zijn, moeten er ook
zijn in de gevangenis.
- Vrijheid van meningsuiting: hoe ver mag dat gaan in de gevangenis
- Vrijheid van vereniging en vergadering
- Recht om te huwen: mag wel. Zou tijdens een verlof kunnen of binnen.
- Stemrecht heeft gedetineerde ook, maar moet middels een machtiging, er zijn geen
stemlokalen in de gevangenis.
- Verbod opleggen van de doodstraf, protocollen art. 6 en art. 13 EVRM.
- Recht om je vrij te verplaatsen: art. 2 protocol 4 EVRM (als het gaat om vrijheidsbeperkende
sancties, zoals: voorwaardelijke straf met als voorwaarde enkelband of een taakstraf, nieuwe
art. 38v).
Kort overzicht van het wettelijk sanctiestelsel. Stelling: van orde naar chaos.
1886: overzichtelijk doosje naar 2016: onoverzichtelijke brei.
Stelling: ‘De drift van de wetgever om steeds nieuwe sancties te bedenken moet in toom worden
gehouden’.
Nieuwste sanctie: levenslang toezicht van gestraften, bijvoorbeeld zedendelinquenten. Na afloop van
de straf of TBS kunnen zij aan toezicht worden onderworpen hun gehele leven. Wordt binnenkort
ingevoerd.
1. Wettelijk sanctiestelsel 1813-1886:
- 1813: Code penal ingevoerd toen de Fransen hier weg gingen, hebben we aangevuld met de
sancties in het Gesel- en worgbesluit van Willem I, soeverein vorst.
- We hadden doodstraffen, lijfstraffen en maximaal 20 jaar opsluiting.
- 1854: afschaffing lijfstraffen
- 1860: doodstraf niet meer ten uitvoer gelegd
- 1871: afschaffing van de doodstraf, introductie van de levenslange gevangenisstraf.
Vanaf 1840 wordt er nagedacht over hoe het gevangeniswezen er nu uit moet zien, over het cellulair
stelsel in plaats van iedereen samen in een hok. Vanaf die tijd rondgekeken met wat we moeten doen
met de tot gevangenis veroordeelden. Werd gesproken over cellulaire stelsels: is ter voorkoming van
besmetting. Zowel letterlijk: bescherming tegen besmetting tegen ziekten maar ook criminele
besmetting, dus dat je de misdadigheid van anderen overneemt met wie je in hetzelfde hok zit.
Andere landen:
- Pennsylvanian system: volkomen cellulaire opsluiting, dag en nacht
- Auburn: overdag in gemeenschap, met verbod met elkaar te spreken en ’s nachts cellulair.
Mochten niet met elkaar praten en ook geen ander contact hebben.
- Ierland: eerst cellulair en daarna steeds meer vrijheden, daar heeft NL zich bij aangesloten.
2
Onderdeel 1 (HC 1) inleiding.................................................................................................................2
Onderdeel 2 (HC 2) gevangenisstraf, de oplegging en tenuitvoerlegging.............................................10
Onderdeel 3 (HC 3): beklag en beroep.................................................................................................17
Onderdeel 4 (HC 4): gastcollege gevangenisdirecteur..........................................................................25
Onderdeel 5a en 5b (Hoorcollege 5): VI en ISD...................................................................................25
Onderdeel 6: vrijheidsbeperkende sancties...........................................................................................32
Onderdeel 7 (HC 7) TBS I, de oplegging.............................................................................................44
Onderdeel 8: TBS II.............................................................................................................................53
Onderdeel 9 TBS III (inleiding en longstay docu)................................................................................62
Hoorcollege 10: TBS IV (gastcollege mr. Heidanus)............................................................................66
Onderdeel 11: vermogenssancties.........................................................................................................71
Onderdeel 12: gastcollege Joep Simmelink..........................................................................................82
Onderdeel 13: taakstraf.........................................................................................................................89
Onderdeel 14: levenslange gevangenisstraf..........................................................................................92
1
, Onderdeel 1 (HC 1) inleiding
Inhoud sanctierecht:
A. De voorwaarden voor de oplegging
B. De wijze van tenuitvoerlegging
C. De rechtspositie van de veroordeelde tijdens de tenuitvoerlegging, in het bijzonder tijdens de
detentie en de taakstraf.
Daarvoor kijken we naar de wet maar ook naar het verdrag:
- Art. 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14 EVRM: overige grondrechten voor veroordeelden, in het
bijzonder ook die van gedetineerden.
- Art. 5 EVRM: voorwaarden voor vrijheidsbeneming
- Art, 7 (legaliteitsbeginsel) en 8 (telefoonverkeer) EVRM
- Verbod van dwangarbeid: zijn gedetineerden verplicht om te werken of is dat in strijd met dat
verbod?
- Vrijheid van godsdienst: rekening houden met de godsdiensten die er zoal zijn, moeten er ook
zijn in de gevangenis.
- Vrijheid van meningsuiting: hoe ver mag dat gaan in de gevangenis
- Vrijheid van vereniging en vergadering
- Recht om te huwen: mag wel. Zou tijdens een verlof kunnen of binnen.
- Stemrecht heeft gedetineerde ook, maar moet middels een machtiging, er zijn geen
stemlokalen in de gevangenis.
- Verbod opleggen van de doodstraf, protocollen art. 6 en art. 13 EVRM.
- Recht om je vrij te verplaatsen: art. 2 protocol 4 EVRM (als het gaat om vrijheidsbeperkende
sancties, zoals: voorwaardelijke straf met als voorwaarde enkelband of een taakstraf, nieuwe
art. 38v).
Kort overzicht van het wettelijk sanctiestelsel. Stelling: van orde naar chaos.
1886: overzichtelijk doosje naar 2016: onoverzichtelijke brei.
Stelling: ‘De drift van de wetgever om steeds nieuwe sancties te bedenken moet in toom worden
gehouden’.
Nieuwste sanctie: levenslang toezicht van gestraften, bijvoorbeeld zedendelinquenten. Na afloop van
de straf of TBS kunnen zij aan toezicht worden onderworpen hun gehele leven. Wordt binnenkort
ingevoerd.
1. Wettelijk sanctiestelsel 1813-1886:
- 1813: Code penal ingevoerd toen de Fransen hier weg gingen, hebben we aangevuld met de
sancties in het Gesel- en worgbesluit van Willem I, soeverein vorst.
- We hadden doodstraffen, lijfstraffen en maximaal 20 jaar opsluiting.
- 1854: afschaffing lijfstraffen
- 1860: doodstraf niet meer ten uitvoer gelegd
- 1871: afschaffing van de doodstraf, introductie van de levenslange gevangenisstraf.
Vanaf 1840 wordt er nagedacht over hoe het gevangeniswezen er nu uit moet zien, over het cellulair
stelsel in plaats van iedereen samen in een hok. Vanaf die tijd rondgekeken met wat we moeten doen
met de tot gevangenis veroordeelden. Werd gesproken over cellulaire stelsels: is ter voorkoming van
besmetting. Zowel letterlijk: bescherming tegen besmetting tegen ziekten maar ook criminele
besmetting, dus dat je de misdadigheid van anderen overneemt met wie je in hetzelfde hok zit.
Andere landen:
- Pennsylvanian system: volkomen cellulaire opsluiting, dag en nacht
- Auburn: overdag in gemeenschap, met verbod met elkaar te spreken en ’s nachts cellulair.
Mochten niet met elkaar praten en ook geen ander contact hebben.
- Ierland: eerst cellulair en daarna steeds meer vrijheden, daar heeft NL zich bij aangesloten.
2
