Samenvatting Economie. Een inleiding - editie 2017, ISBN: 9789462701090 Globale Economie (DOW67a)

GLOBALE ECONOMIE: EEN INLEIDING


MODULE 0

ECONOMY = economische activiteit = de economische situatie

ECONOMICS = economische theorie = economische wetenschap

3 basisprincipes (voor juiste beslissingen/ denken in…):

1) Opportuniteitskost
Iets verkrijgen => iets opgeven
= de waarde van de verloren gegane best mogelijke alternatieve aanwending van de middelen
- De waarde: Wat is het alternatief waard?
- Best mogelijke alternatieve aanwending: Wat zou je anders doen?
- Middelen: Wat zet je in? (Geld, tijd…)
2) Marge

Rationele en maximaliserende agenten:

- Nutsmaximaliserende consumenten
- Winstmaximaliserende bedrijven
In marge denken -> juiste beslissing
- Marginale veranderingen: veranderingen als gevolg van een beslissing
-> MO > MK
3) Dubbele pet van de econoom

Econoom als wetenschapper (positieve analyse)

- Zoeken en verklaren van verbanden
- Beschrijven van situatie zoals ze is

Econoom als beleidsadviseur (normatieve analyse)

- Evalueert een situatie
- Schrijft voor wat er zou moeten gebeuren

Micro- en macro-economie

Micro-economie (module 1-2)

= bestudeert hoe gezinnen en bedrijven beslissingen nemen, elkaar vinden op een markt om welvaart te
creëren, en hoe de overheid kan bijsturen.

Macro-economie (module 3-6)

= bestudeert fenomenen die de economie als geheel treffen, welk beleid de overheid hieromtrent kan voeren,
en wat de impact is van het buitenland.




1
Lingier Yael -TEW 2021-2022

,MODULE 1

Uitgaande van een VOLMAAKTE MEDEDINGING: markt met ∞V en ∞A

Vraagfunctie
Vraaggedrag van de consument
Algemene vraagfunctie: 𝑄𝑋𝑉 = V(p ,y, …) : brengt alle beïnvloedende factoren voor de V in rekening
Partiële vraagfunctie: 𝑄𝑋𝑉 = V(𝑝𝑥 ) : ceteris paribus: andere beïnvloedende factoren constant
- q : de gevraagde hoeveelheid
- p : de prijs
- y : inkomen van de consument
Reservatieprijs van een consument: maximum prijs die de consument wil betalen
Consumentensurplus: verschil tussen de marginale maximale bereidheid en de marktprijs. (CS ≥ 0)
- Welvaart aan kant van de consument
Aanbodfunctie
Algemene aanbodfunctie: 𝑄𝑋𝐴 = A(p, t, …) : brengt alle beïnvloedende factoren voor de A in rekening
partiële aanbodfunctie: 𝑄𝑋𝐴 = A(p) : ceteris paribus: andere beïnvloedende factoren constant
- q : de totale aangeboden hoeveelheid
- p : de prijs
- t : de te betalen belasting (veronderstelde constante)
Reservatieprijs van een producent: minimum prijs die producent wil krijgen.
Producentensurlpus: de totale waarde van de kosten
- welvaart aan kant van producent
marktevenwicht
V > A: vraagoverschot (of aanbodtekort)
o C met hogere maximale betalingsbereidheid bieden meer -> pv -> qv qa
A > V: aanbodoverschot (of vraagtekort)
o Producent vermindert p -> qv qa
A = V: marktevenwicht

y = ax + b

Intercept/ verzadigingspunt: snijpunt van vraagcurve/ aanbodcurve en horizontale as in economie. (b)
𝑑𝑉(𝑝)
Richtingscoëfficiënt: parameter die verband p en q weergeeft. (a) = Afgeleide vraagfunctie naar prijs: 𝑑𝑝


Inversen: (wisselen p en q van kant)

o Vraagfunctie: p in functie van de gevraagde hoeveelheid -> MBB-curve
o aanbodfunctie: p in functie van de aangeboden hoeveelheid -> MK-curve

verschuiving van de curven

Wijzigingen van ‘andere’ verklarende variabelen -> de Vraag of het Aanbod

Comparatief statische analyse: het vergelijken van het oorspronkelijk en het nieuwe marktevenwicht.

Dynamische analyse: bestudeert ook de overgang on detail


2
Lingier Yael -TEW 2021-2022

, Elasticiteit:

= procentuele verandering van een variabele A /procentuele verandering variabele B

Prijselasticiteit Inkomenselasticiteit Kruiselingse prijselasticiteit
(hoeveelheid - prijs) (gevraagde hoeveelheid - inkomen) (prijs van goed – prijs ander goed)
𝜀 >−1 Elastisch
-> vlakke
-> perfect elastisch
-> 𝜀 = −∞
-> p -> q-> omzet
-> producent draagt volledige belasting
𝜀 < −1 Inelastisch
-> steile
-> perfect inelastisch
-> 𝜀 = 0
-> p -> q-> omzet
-> consument draagt volledige belasting

Prijselasticiteit Inkomenselasticiteit Kruiselingse prijselasticiteit
(hoeveelheid - prijs) (gevraagde hoeveelheid - inkomen) (prijs van goed – prijs ander goed)
𝜀>1 𝑉
Giffen-goederen Luxegoederen (normale goederen) Substituten (𝜀𝑧.𝑥 > 0)
(inferieurgoed) en -> Y -> Cw
0<𝜀<1 snobgoederen 𝑉
Noodzakelijke goederen (normale Onafhankelijke goederen (𝜀𝑧.𝑥 =
-> Y -> Cw goederen) 0)
(wet van Engel) -> Y -> Cw
𝜀<0 𝑉
Normale goederen Inferieure goederen complementen(𝜀𝑧.𝑥 < 0)


Overheidsinterventies:

Niet-marktconform Marktconform
geen vrije prijsvorming -> aanbod- = vrije prijsvorming + tot stand komen van marktevenwicht
/vraagoverschotten -> geen marktevenwicht
Prijsregulering belastingen
Maximumprijs Minimumprijs Op producent Op consument
= plafondprijs = bodemprijs MK + T MBB - T
Bindend als pmax < p* Bindend als pmin > p* A-curve  V-curve 
-> V-overschot -> V-tekort Pv: prijs vragers/ consument Pv: prijs vragers/ consument
=P+T
Pa: prijs aanbieders/ Pa: prijs aanbieders/
producent = P-T producent

Bv.: Pigouviaanse belasting
Hoeveelheids-/quotaregulering subsidies
Maximumhoeveelheid Minimumhoeveelheid Aan producent Aan consument
= plafondhoeveelheid = bodemhoeveelheid MK – subsidie MBB + subsidie
bindend als qmax < q* bindend als qmin > q* A-curve  V-curve 
-> V-overschot -> V-tekort Pv: prijs vragers/ consument Pv: prijs vragers/
consumentenprijs = P - S
Pa: prijs aanbieders/ Pa: prijs aanbieders/
producentenprijs = P + S producent
Bv.: uitstootnorm

3
Lingier Yael -TEW 2021-2022