Hoofdstuk 5 (her) geboorte van de rechtswetenschap
1 de renaissance v/d twaalfde eeuw
A de hergeboren rechtswetenschap en haar invloed op het
publiekrecht
In de 12de eeuw is er een breuklijn in de historische ontwikkeling op vlak van:
Politiek
Religie
Wetenschap
Artistiek
Wetenschap:
- in late 11de eeuw wordt recht als wetenschap beschouwt.
- Herontdekking van justiniaanse codificaties en de uitbouw van
cannonistiek
- 1ste uni in Bologna (Italië) romeins en cannoniek recht (in latijn)
het is de school van de glossatoren. Profs lezen oorspronkelijke tekst van
corpus ius civiles leerlingen schreven daarrond uitleg over deze tekst om
de tekst te begrijpen en te verduidelijken.
Corpus ius civiles wordt als ideale wettekst beschouwd maar is
oorspornkelijk uit de 6de eeuw het is universeel recht (niet plaats en
tijdsgebonden
Ius commune en ius scriptum: geheel van herontdekte romeins en
cannoniek recht die bestudeert wordt aan de universiteit
Receptie van het romeins recht: door de eeuwen heen duiken er meer en
meer romeinse regels en termen op
Praktijk:
- Afgestudeerde juristen worden tewerk gesteld om met hun geleerde
kennis nieuwe wetgeving te ontwerpen
- Er ontstaat publiekstrafrecht
- Onderscheid tussen publieke en sterfelijke zaak keizer is hoogste
instatntie
B (her) geboorte van de wetgeving
wetgeving zoals we die nu kennen
, Na wetgevingsopbloei in de karolingische periode werd de rol van de
vorstelijke regelgeving veel beperkter dan het gewoonterecht
Capitularia van karolingers zijn maar beperkte aanpassingen van het
gewoonterecht
Vorst deelde privileges uit aan een bepaalde groep (= uitzondering op het
algemene recht)
het is wel een wet want het is een algemene regel binnen die groep
Vanaf de 13de eeuw is er in frankrijk algemeen en permanent geldend “lois du
roi”
- Middel voor de staatsuitbouw
- Vorstende wetgevende bevoegdheid
- Paus erkent dat er geen hogere macht is dan de vorst
Vorst handelt niet alleen maar overlegt met zijn vazallen
nadruk ligt op wilsakt van de koning
hangeschreven kopiën van zijn wetgeving werden uitgedeeld over de
vorstelijke ambtenaren, vazalen en steden.
Rechtsregels = coutumiere aard
Personen -en familierecht = cannoniek recht
C begin van bureaucratisering
Ontwikkeling van wetenschap gaat hand in hand met ontwikkeling van
universiteiten
Band tussen uni en kerk:
- Pauselijke toestemming nodig voor de oprichting van uni
- Uni geniet van pauselijke privilges
- Lesgevers worden betaald met kerkelijke benficia
- Kerk biedt beroepaskansen aan voor universitair gediplomeerden
Meer afgestudeerden doordat er nu kan gestudeerd worden in eigen streek =
meer professionalisering en specialisering :
- verschillende kamers die zich met 1 aangelegenheid begighoudt bv
rekenkamer doet de financiële administratie, de raad van vlaanderen
staat in voor grafelijke rechtsspraak en juridische adviesverlening
- curia wordt consillium: daar geeft men raad (14de eeuw vlaanderen)
1 de renaissance v/d twaalfde eeuw
A de hergeboren rechtswetenschap en haar invloed op het
publiekrecht
In de 12de eeuw is er een breuklijn in de historische ontwikkeling op vlak van:
Politiek
Religie
Wetenschap
Artistiek
Wetenschap:
- in late 11de eeuw wordt recht als wetenschap beschouwt.
- Herontdekking van justiniaanse codificaties en de uitbouw van
cannonistiek
- 1ste uni in Bologna (Italië) romeins en cannoniek recht (in latijn)
het is de school van de glossatoren. Profs lezen oorspronkelijke tekst van
corpus ius civiles leerlingen schreven daarrond uitleg over deze tekst om
de tekst te begrijpen en te verduidelijken.
Corpus ius civiles wordt als ideale wettekst beschouwd maar is
oorspornkelijk uit de 6de eeuw het is universeel recht (niet plaats en
tijdsgebonden
Ius commune en ius scriptum: geheel van herontdekte romeins en
cannoniek recht die bestudeert wordt aan de universiteit
Receptie van het romeins recht: door de eeuwen heen duiken er meer en
meer romeinse regels en termen op
Praktijk:
- Afgestudeerde juristen worden tewerk gesteld om met hun geleerde
kennis nieuwe wetgeving te ontwerpen
- Er ontstaat publiekstrafrecht
- Onderscheid tussen publieke en sterfelijke zaak keizer is hoogste
instatntie
B (her) geboorte van de wetgeving
wetgeving zoals we die nu kennen
, Na wetgevingsopbloei in de karolingische periode werd de rol van de
vorstelijke regelgeving veel beperkter dan het gewoonterecht
Capitularia van karolingers zijn maar beperkte aanpassingen van het
gewoonterecht
Vorst deelde privileges uit aan een bepaalde groep (= uitzondering op het
algemene recht)
het is wel een wet want het is een algemene regel binnen die groep
Vanaf de 13de eeuw is er in frankrijk algemeen en permanent geldend “lois du
roi”
- Middel voor de staatsuitbouw
- Vorstende wetgevende bevoegdheid
- Paus erkent dat er geen hogere macht is dan de vorst
Vorst handelt niet alleen maar overlegt met zijn vazallen
nadruk ligt op wilsakt van de koning
hangeschreven kopiën van zijn wetgeving werden uitgedeeld over de
vorstelijke ambtenaren, vazalen en steden.
Rechtsregels = coutumiere aard
Personen -en familierecht = cannoniek recht
C begin van bureaucratisering
Ontwikkeling van wetenschap gaat hand in hand met ontwikkeling van
universiteiten
Band tussen uni en kerk:
- Pauselijke toestemming nodig voor de oprichting van uni
- Uni geniet van pauselijke privilges
- Lesgevers worden betaald met kerkelijke benficia
- Kerk biedt beroepaskansen aan voor universitair gediplomeerden
Meer afgestudeerden doordat er nu kan gestudeerd worden in eigen streek =
meer professionalisering en specialisering :
- verschillende kamers die zich met 1 aangelegenheid begighoudt bv
rekenkamer doet de financiële administratie, de raad van vlaanderen
staat in voor grafelijke rechtsspraak en juridische adviesverlening
- curia wordt consillium: daar geeft men raad (14de eeuw vlaanderen)
