2020-2021 Orthopedagogie Orthostudent
ORTHOPEDAGOGIE: HOOFDSTUK 5&6:
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 5: Opvoeden en in de hedendaagse liberale samenleving: ............................................................. 1
Hoofdstuk 6: Een superdiverse samenleving: .................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 5: OPVOEDEN EN IN DE HEDENDAAGSE LIBERALE SAMENLEVING:
Wim Ter Horst:
• Oud-hoogleraar orthopedagogiek aan de RU Leiden
• Daarvoor buitengewoon onderwijs:
- Hij vond dat het daar ontbrak aan een theorie die te gebruiken was in het leven van alledag.
- Vandaar dat hij zich ging bezighouden met enerzijds theorievorming en anderzijds in
samenhang daarmee met het ontwikkelen van eenvoudig toepasbare richtlijnen voor de
dagelijkse opvoeders in een problematische opvoedingssituatie
• Opvoeding = geen ingewikkelde principes, geen ingewikkelde protocollen maar heel gewone
dingen.
- Het gaat niet om het ‘wat’ maar om het ‘wie’
Wie is het kind? Wie is de opvoeder?
Het herstel van het gewone leven:
• Zeer praktische handreiking voor iedereeen die dagelijks bij opvoeden betrokken is.
• Zeer toegankelijke basis voor het handelen van alledag in situaties die extra aandacht vragen
• Doelgroep = dagelijkse opvoederes en begeleiders
• Het gewone leven = dat leven waar kinderen en opvoeders met elkaar overweg kunnen en waar
ze samen verder kunnen, ondanks alle obstakels
• Het leven = een eenvoud = heel complex
A. De opvoeders
B. Het kind
C. De omgeving
D. De werkelijkheid achter de omgeving
De opvoeders:
1) Heeft het kind wel echte opvoeders?
2) Heeft de opvoeder wat over voor deze kinderen?
3) Is de opvoeder open voor en gericht op de kinderen?
4) Beheerst de opvoeder de grondvormen?
1
, 2020-2021 Orthopedagogie Orthostudent
5) Kan de opvoeder voldoende bijtanken?
1) Kind zijn = opgevoed worden
Kinderen en opvoeder horen bij elkaar
Echte vraag: van wie is het kind? -> geen bezit of eigendom! -> wel verbondenheid
Wie heeft het kind lief? -> echte opvoeder
Liefde is: gratis, helderziend en kringsgewijs
Liefde is gratis: je hoeft niet te betalen met gewenst gedrag. “Ik hou van jou, als je dit doet en dat nalaat.
Anders ben je mijn kind niet” = prostitutie
Liefde is helderziend: liefde maakt niet blind, door de buitenkant heen kijken, op zoek naar de ware
aard/de kostbare schat/het innerlijke van het kind en onvoldoende om afstandelijk te observeren.
Liefde is kringsgewijs: Mensen die een kind liefhebben, staan er als een kind omheen. A-kring, binnenste
kring -> in gewone omstandigheden ouders en andere geliefden, innig/dichtbij/intenstief en iemand
verliezen = rouwen. B-kring -> minder dichtbij/minder innig en die wil je liever niet missen. C-kring ->
mensen die het kind welgezind zijn en vinden het kind aardig.
Invulling van alle kringen = voor elk mens van groot belang
Kind kan niet verder als 1-kring ontbreekt.
Wat als het kind van niemand is?
Kinderen in richtingen en daarbuiten bv. 5 groepsleiders per 12 kinderen en kind heeft geen thuis
Nood aan maatregelen!
• Maatregelen:
Huiselijke achtergrond repareren of een plaatsvervanger zoeken
à Moeder in gevangenis of vader in Brazilië: beter dan niets
à (pleeg)familielid, achtergrond- of weekendgezin
Binnen de inrichting
à Iemand die vooral dit kind ter harte neemt
à ‘Speciale pupillen’ naast verantwoordelijkheid voor de groep
Mensen van wie het kind is actief betrekken
à meer dan een uurtje bezoek en nadien gesprek onder begeleiding
2
ORTHOPEDAGOGIE: HOOFDSTUK 5&6:
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 5: Opvoeden en in de hedendaagse liberale samenleving: ............................................................. 1
Hoofdstuk 6: Een superdiverse samenleving: .................................................................................................. 7
HOOFDSTUK 5: OPVOEDEN EN IN DE HEDENDAAGSE LIBERALE SAMENLEVING:
Wim Ter Horst:
• Oud-hoogleraar orthopedagogiek aan de RU Leiden
• Daarvoor buitengewoon onderwijs:
- Hij vond dat het daar ontbrak aan een theorie die te gebruiken was in het leven van alledag.
- Vandaar dat hij zich ging bezighouden met enerzijds theorievorming en anderzijds in
samenhang daarmee met het ontwikkelen van eenvoudig toepasbare richtlijnen voor de
dagelijkse opvoeders in een problematische opvoedingssituatie
• Opvoeding = geen ingewikkelde principes, geen ingewikkelde protocollen maar heel gewone
dingen.
- Het gaat niet om het ‘wat’ maar om het ‘wie’
Wie is het kind? Wie is de opvoeder?
Het herstel van het gewone leven:
• Zeer praktische handreiking voor iedereeen die dagelijks bij opvoeden betrokken is.
• Zeer toegankelijke basis voor het handelen van alledag in situaties die extra aandacht vragen
• Doelgroep = dagelijkse opvoederes en begeleiders
• Het gewone leven = dat leven waar kinderen en opvoeders met elkaar overweg kunnen en waar
ze samen verder kunnen, ondanks alle obstakels
• Het leven = een eenvoud = heel complex
A. De opvoeders
B. Het kind
C. De omgeving
D. De werkelijkheid achter de omgeving
De opvoeders:
1) Heeft het kind wel echte opvoeders?
2) Heeft de opvoeder wat over voor deze kinderen?
3) Is de opvoeder open voor en gericht op de kinderen?
4) Beheerst de opvoeder de grondvormen?
1
, 2020-2021 Orthopedagogie Orthostudent
5) Kan de opvoeder voldoende bijtanken?
1) Kind zijn = opgevoed worden
Kinderen en opvoeder horen bij elkaar
Echte vraag: van wie is het kind? -> geen bezit of eigendom! -> wel verbondenheid
Wie heeft het kind lief? -> echte opvoeder
Liefde is: gratis, helderziend en kringsgewijs
Liefde is gratis: je hoeft niet te betalen met gewenst gedrag. “Ik hou van jou, als je dit doet en dat nalaat.
Anders ben je mijn kind niet” = prostitutie
Liefde is helderziend: liefde maakt niet blind, door de buitenkant heen kijken, op zoek naar de ware
aard/de kostbare schat/het innerlijke van het kind en onvoldoende om afstandelijk te observeren.
Liefde is kringsgewijs: Mensen die een kind liefhebben, staan er als een kind omheen. A-kring, binnenste
kring -> in gewone omstandigheden ouders en andere geliefden, innig/dichtbij/intenstief en iemand
verliezen = rouwen. B-kring -> minder dichtbij/minder innig en die wil je liever niet missen. C-kring ->
mensen die het kind welgezind zijn en vinden het kind aardig.
Invulling van alle kringen = voor elk mens van groot belang
Kind kan niet verder als 1-kring ontbreekt.
Wat als het kind van niemand is?
Kinderen in richtingen en daarbuiten bv. 5 groepsleiders per 12 kinderen en kind heeft geen thuis
Nood aan maatregelen!
• Maatregelen:
Huiselijke achtergrond repareren of een plaatsvervanger zoeken
à Moeder in gevangenis of vader in Brazilië: beter dan niets
à (pleeg)familielid, achtergrond- of weekendgezin
Binnen de inrichting
à Iemand die vooral dit kind ter harte neemt
à ‘Speciale pupillen’ naast verantwoordelijkheid voor de groep
Mensen van wie het kind is actief betrekken
à meer dan een uurtje bezoek en nadien gesprek onder begeleiding
2
