Aantekeningen States, Markets, and
Politics
Week I:
Markt: een van de vele variaties van systemen, instituties, procedures, sociale relaties en
infrastructuur waarbij partijen engageren in verhandelen (hetgeen kan gebeuren o.b.v.
ruilhandel of door het uitwisselen van geld voor goederen of diensten). Hiermee vormt de
markt het proces waarmee de prijs van goederen en diensten tot stand komt. Daarmee
coördineren zij de allocatie van schaarse goederen en diensten.
In de opgegeven literatuur voor deze week wordt het ontstaan van een economie in een
krijgsgevangenkamp behandeld. Dit vindt plaats a.d.h.v. de volgende stappen, waarbij er eerst
eenvoudige ruilhandel plaatsvindt, waarna prijzen beginnen te stabiliseren. Hierna komen
sigaretten naar voren als valuta, omdat het erg gewild is en omdat het homogeen, duurzaam en
van handig formaat is. Dan ontstaat er zelfs een ‘exchange board’ omdat het tijds
consumerend is om iemand te vinden om mee te handelen. Dit verlaagt de transactiekosten
van handel waarmee ditgeen dus wordt bevorderd. Later ontstaat er ook een winkel met
sigaretten als officiële valuta. Vanwege gezondheidsredenen wordt er geprobeerd de prijs vast
te zetten, alhoewel dit niet van duurzaam aard bleek vanwege schokken aan de economie,
bijv. wanneer rantsoenen veranderen of worden verminderd.
Volgens neoklassieke economische theorie zijn markten efficiënt vanwege diens ‘onzichtbare
hand’. Dit coördineert economische activiteiten efficiënt zonder dat coördinatie vanuit de
overheid nodig is. Prijzen geven namelijk efficiënt informatie door over de relatieve schaarste
van producten. Het gedrag van individuen op de markt, gedreven door eigenbelang, leidt
uiteindelijk tot de grootste sociale baten doordat de schaarse goederen/diensten efficiënt
worden verdeeld.
Economische markten hebben drie voordelen:
i. Baten van handel: goederen/diensten worden hierdoor beschikbaar voor individuen
die van nature hier niet over beschikken, o.b.v. hun bereidheid om te betalen.
ii. Baten van productieve efficiëntie. Dit komt enerzijds door specialisatie, waardoor er
meer geproduceerd kan worden met dezelfde hulpmiddelen en anderzijds door
1
, competitie, waardoor er een prikkel is voor goedkopere productie, betere producten en
continue innovatie.
iii. Reductie in transactiekosten doordat prijzen informatie bevatten. Zo leidt een
tekort tot hogere prijzen en daarmee tot hogere productie. Dit proces is in een
geplande economie langzamer en inefficiënter.
Vraagstelling: welke vorm van organiseren, zijnde de markt of de staat, dient voorrang te
krijgen? Hierover zijn verschillende perspectieven te vinden.
T.a.v. de markt ziet enerzijds Adam Smith de markt als een neutrale vorm van organiseren
wiens natuurlijke proces door de staat bevorderd dient te worden. Anderzijds ziet Karl Marx
de market als een negatieve vorm van organiseren doordat het machtsstructuren creëert ten
nadele van werknemers.
T.a.v. van de staat zijn er enerzijds ‘strong state theorists’ (bijv. Skocpol) die stellen dat de
staat, vanwege het feit dat deze macht houdt, een cruciale rol speelt t.a.v. het stimuleren van
sociaaleconomische vooruitgang. Anderzijds zijn er ‘pluralist state theorists’ (vanuit het
liberalisme) die stellen dat de staat wordt vertegenwoordigd vanuit het volk en dat de
economie een spontane creatie is van deze gemeenschap, o.b.v. onderliggende natuurlijke
hulpbronnen en arbeid. Democratie is dan een vereiste voor ontwikkeling.
Karl Polanyi (1944): stelt dat er een ‘grote transformatie’ moet komen naar de ‘market
society’. Hier zijn sociale relaties ingebed in economische instellingen. Hiermee wordt een
poging gedaan om de menselijke natuur aan te passen op de nieuwe op markt gebaseerde
economische instellingen. Dit verschilt van de natuurlijke situatie van autarkie. Hier is
handel en productie gericht op een centrale entiteit, waarna het wordt herverdeeld na leden
van de gemeenschap. Hierbij geldt het principe van reciprociteit voor het uitwisselen van
goederen tussen economische entiteiten. Laatstgenoemde verwijst naar huishoudens die
eenvoudige goederen, zoals voedsel, textiel en gereedschap produceren voor hun eigen
gebruik en consumptie.
In de sociologie van markten worden zij gezien als sociale arena’s. Dit zijn cognitieve
kaarten die individuen bezitten en die conceptuele hulpmiddelen bieden om de handelingen
van anderen te begrijpen of te interpreteren.
2
Politics
Week I:
Markt: een van de vele variaties van systemen, instituties, procedures, sociale relaties en
infrastructuur waarbij partijen engageren in verhandelen (hetgeen kan gebeuren o.b.v.
ruilhandel of door het uitwisselen van geld voor goederen of diensten). Hiermee vormt de
markt het proces waarmee de prijs van goederen en diensten tot stand komt. Daarmee
coördineren zij de allocatie van schaarse goederen en diensten.
In de opgegeven literatuur voor deze week wordt het ontstaan van een economie in een
krijgsgevangenkamp behandeld. Dit vindt plaats a.d.h.v. de volgende stappen, waarbij er eerst
eenvoudige ruilhandel plaatsvindt, waarna prijzen beginnen te stabiliseren. Hierna komen
sigaretten naar voren als valuta, omdat het erg gewild is en omdat het homogeen, duurzaam en
van handig formaat is. Dan ontstaat er zelfs een ‘exchange board’ omdat het tijds
consumerend is om iemand te vinden om mee te handelen. Dit verlaagt de transactiekosten
van handel waarmee ditgeen dus wordt bevorderd. Later ontstaat er ook een winkel met
sigaretten als officiële valuta. Vanwege gezondheidsredenen wordt er geprobeerd de prijs vast
te zetten, alhoewel dit niet van duurzaam aard bleek vanwege schokken aan de economie,
bijv. wanneer rantsoenen veranderen of worden verminderd.
Volgens neoklassieke economische theorie zijn markten efficiënt vanwege diens ‘onzichtbare
hand’. Dit coördineert economische activiteiten efficiënt zonder dat coördinatie vanuit de
overheid nodig is. Prijzen geven namelijk efficiënt informatie door over de relatieve schaarste
van producten. Het gedrag van individuen op de markt, gedreven door eigenbelang, leidt
uiteindelijk tot de grootste sociale baten doordat de schaarse goederen/diensten efficiënt
worden verdeeld.
Economische markten hebben drie voordelen:
i. Baten van handel: goederen/diensten worden hierdoor beschikbaar voor individuen
die van nature hier niet over beschikken, o.b.v. hun bereidheid om te betalen.
ii. Baten van productieve efficiëntie. Dit komt enerzijds door specialisatie, waardoor er
meer geproduceerd kan worden met dezelfde hulpmiddelen en anderzijds door
1
, competitie, waardoor er een prikkel is voor goedkopere productie, betere producten en
continue innovatie.
iii. Reductie in transactiekosten doordat prijzen informatie bevatten. Zo leidt een
tekort tot hogere prijzen en daarmee tot hogere productie. Dit proces is in een
geplande economie langzamer en inefficiënter.
Vraagstelling: welke vorm van organiseren, zijnde de markt of de staat, dient voorrang te
krijgen? Hierover zijn verschillende perspectieven te vinden.
T.a.v. de markt ziet enerzijds Adam Smith de markt als een neutrale vorm van organiseren
wiens natuurlijke proces door de staat bevorderd dient te worden. Anderzijds ziet Karl Marx
de market als een negatieve vorm van organiseren doordat het machtsstructuren creëert ten
nadele van werknemers.
T.a.v. van de staat zijn er enerzijds ‘strong state theorists’ (bijv. Skocpol) die stellen dat de
staat, vanwege het feit dat deze macht houdt, een cruciale rol speelt t.a.v. het stimuleren van
sociaaleconomische vooruitgang. Anderzijds zijn er ‘pluralist state theorists’ (vanuit het
liberalisme) die stellen dat de staat wordt vertegenwoordigd vanuit het volk en dat de
economie een spontane creatie is van deze gemeenschap, o.b.v. onderliggende natuurlijke
hulpbronnen en arbeid. Democratie is dan een vereiste voor ontwikkeling.
Karl Polanyi (1944): stelt dat er een ‘grote transformatie’ moet komen naar de ‘market
society’. Hier zijn sociale relaties ingebed in economische instellingen. Hiermee wordt een
poging gedaan om de menselijke natuur aan te passen op de nieuwe op markt gebaseerde
economische instellingen. Dit verschilt van de natuurlijke situatie van autarkie. Hier is
handel en productie gericht op een centrale entiteit, waarna het wordt herverdeeld na leden
van de gemeenschap. Hierbij geldt het principe van reciprociteit voor het uitwisselen van
goederen tussen economische entiteiten. Laatstgenoemde verwijst naar huishoudens die
eenvoudige goederen, zoals voedsel, textiel en gereedschap produceren voor hun eigen
gebruik en consumptie.
In de sociologie van markten worden zij gezien als sociale arena’s. Dit zijn cognitieve
kaarten die individuen bezitten en die conceptuele hulpmiddelen bieden om de handelingen
van anderen te begrijpen of te interpreteren.
2
