1. Personen met een verstandelijke beperking.
1.1. Voorbeeld.
1.2. Terminologie.
1.2.1. Verstandelijke beperking als een beperkt IQ?
Vroeger gekken, idioten of debielen genoemd, nu scheldwoorden.
Binet en Simon ontwikkelden begin vorige eeuw, intelligentietest en
beschreven normaal/afwijkend intelligentiequotiënt.
Beperkte intelligentiequotiënt: Stoornis denken, gevolg van tekort in
persoon ligt en in cijfers uitgedrukt.
Afwijkend vond, moest afzonderen in apart onderwijs (bu) en instituten.
1.2.2. Verstandelijke beperking als sociaal probleem?
Eind vorige eeuw paradigmaverschuiving, beeldvorming als benadering
veranderde.
Minder goed ontwikkelen door afzondering.
Sociaal-, ecologische visie: Verstandelijke beperking ontstaat niet als
persoonskenmerk, maar als wisselwerking tussen kenmerken van
persoon, verwachtingen en inspanningen van omgeving waarin persoon
leeft.
Nu: Personen met een verstandelijke beperking of persoon met een
verstandelijke handicap.
1.2.3. Huidige omschrijving van ‘verstandelijke beperking’.
American Association on Intellectual and Developmental Disabilities
(AAIDD): international toongevende organisatie 2010 nieuwe
wetenschappelijke definite en model uitbracht.
Intellectual disability is a disability characterized by significant limitantions
in both intellectual functioning and in adaptive behavoir, which covers
many everyday social and practical skills. Tis disability originates before
the age of 18.
1.2.3.1. Definitie ontrafelen.
Problemen in dagdagelijkse functioneren: Functioneringsproblemen.
Beperkte intellectuele vaardigheden.
Adaptief gedrag of adaptieve vaardigheden: mogelijkheden aan eisen
omgeving.
1.2.3.2. Adaptief gedrag 3 categorieën gesplits.
Conceptuele vaardigheden.
Sociale vaardigheden.
Praktische vaardigheden.
Pagina 1 van 31
,1.2.4. Gevolgen van de nieuwe definitie voor terminologie.
Disability: Mogelijkheden van persoon en verwachtingen van maatschappij
staat centraal.
People first benadering.
1.2.5. Gevolgen van deze definitie in het werkveld.
1.2.5.1. De diagnose mag niet meer afhangen van IQ-score.
Classificerende diagnostiek: Nodig bepalen of specifieke persoon wel VB
heeft, beslissen aanmerking voor hulp en ondersteuning.
Grensscore 70 iq en adaptieve vaardigheden: bepalen VB.
Kritische waarde intelligentietesten:
- Weinig afgestemd op culturele verschillen.
- IQ-getal statisch cijfer, terwijl mensen dynamisch zijn.
- Kan onbetrouwbaar zijn.
- Context erg bepalend.
IQ 70-85 geen VB volgens AAIDD: Zwakbegaafd.
Globale ontwikkelingsvertraging: Onder 5 jaar belangrijke mijlpalen niet
hebben, later moment opnieuw testen.
1.2.5.2. Belangen van adaptieve vaardigheden in de diagnose.
Via vragenlijsten of observatieschalen gescoord worden.
1.2.5.3. Multidimensionale kijk op elke persoon met VB.
Handelingsgerichte diagnostiek: Ondersteuningsvraag van persoon in
kaart wordt gebracht om daarna juiste ondersteuning te kunnen bieden.
Ecologisch: Brede kijk op verschillende identiteiten van persoon en hoe
die interageren met de omgeving.
Beeldvorming: Over persoon met VB moet context in kaart brengen van
negatieve(belemmerd) invloeden en positieve(ondersteunend) invloeden.
5 dimensies die menselijk functioneren bepalen:
- Intellectueel vermogen.
- Verscheidene vaardigheden.
- Interactie in omgeving.
- Directe omgeving of maatschappij betrekt.
- Gezondheid.
Beeldvorming komen:
- Oog verschillende context persoon leeft,
verschillende omgevingen functioneert.
- Verhaal van persoon.
- Sterktes en zwaktes kaart brengen, persoon zelf en omgeving.
- Totaalbeeld waarin 5 dimensies bod komt, beïnvloeden.
- Analyseert ondersteuning persoon krijgt, nodig heeft.
Pagina 2 van 31
,1.3. Etiologie / Verklaring.
VB kunnen geïsoleerd voorkomen of als deel van syndroom.
Syndroom: Naast VB ook lichamelijke, medische of uiterlijke kenmerken
of typische gedragskenmerken heeft.
Indeling oorzaken VB volgens AAIDD:
- Moment waarop bepaalde beïnvloedende factor is ingetreden.
- Aard van die factor.
1.3.1. Prenatale factoren.
Oorzaken ontstaan voor geboorte.
Aangeboren VB -) 60%.
1.3.1.1. Biologische factoren.
- 40% ontstaat door erfelijke aandoeningen: Erfelijke overdraagbare
syndromen.
- Chromosoomafwijking.
- Toevallige gen mutaties.
- Mutlifactoriële aandoening: Ketsbaarheden in erfelijk materiaal
gecombineerd met omgevingsfactoren.
- Stofwisselingsstoornissen: Omzetting bepaalde stoffen in lichaam
verstoord.
- Micro- of macrocefalie: Medisch verschijnsel zelf oorzaak moet hebben.
- Infecties.
- Straling- en milieuvervuiling.
1.3.1.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de moeder.
- Risicogedrag moeder.
- Sociale factoren.
- Onvoldoende voorbereid.
1.3.2. Perinataal.
1.3.2.1. Biologisch / Medisch.
- Prematuriteit.
- Geboortetrauma’s.
- Neonatale stoornissen.
1.3.2.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de moeder.
Gezondheid nauwlettend opgevolgd, basis goede ontwikkeling.
Fysieke – en emotionele veiligheid.
Pagina 3 van 31
, 1.3.3. Postnataal.
1.3.3.1. Biologisch / Medisch.
Ernstige infecties.
Epilepsie vroege kindertijd.
Bestraling en milieuvervuiling.
Ademhalingsstoornis.
1.3.3.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de zuigeling en/of zijn moeder.
Risicogedrag ten aanzien kinderen.
Sociaal vlak.
Late diagnosestelling van ontwikkeling.
Armoede of sociale armoede.
1.4. Preventie.
Voorkomen of minder erg maken van VB.
1.5. Prevalentie.
Stijging personen VB:
- Vergrijzing.
- VB ontstaan onbekende redenen.
- Levensverwachting stijgt.
- Oudere zwangerschap.
Vooral stijging licht VB of zwakbegaafdheid:
- Maatschappij meer complexe verwachtingen stelt.
- Nadruk ligt op empowerment en zelfregie.
1.6. Gevolgen voor de ontwikkeling en ondersteuningsvragen.
1.6.1. Holistische kijk op ondersteuningsnoden vanuit AAIDD-model.
Ondersteuning kaart brengt, protectieve en risicofactoren van omgeving
waarin persoon leeft.
1.6.2. Cognitie.
Tekort intellectueel of cognitief functioneren.
Verstandelijke ontwikkelingsleeftijd van persoon
inschatten, kan verwachtingen afstemmen.
Pagina 4 van 31
1.1. Voorbeeld.
1.2. Terminologie.
1.2.1. Verstandelijke beperking als een beperkt IQ?
Vroeger gekken, idioten of debielen genoemd, nu scheldwoorden.
Binet en Simon ontwikkelden begin vorige eeuw, intelligentietest en
beschreven normaal/afwijkend intelligentiequotiënt.
Beperkte intelligentiequotiënt: Stoornis denken, gevolg van tekort in
persoon ligt en in cijfers uitgedrukt.
Afwijkend vond, moest afzonderen in apart onderwijs (bu) en instituten.
1.2.2. Verstandelijke beperking als sociaal probleem?
Eind vorige eeuw paradigmaverschuiving, beeldvorming als benadering
veranderde.
Minder goed ontwikkelen door afzondering.
Sociaal-, ecologische visie: Verstandelijke beperking ontstaat niet als
persoonskenmerk, maar als wisselwerking tussen kenmerken van
persoon, verwachtingen en inspanningen van omgeving waarin persoon
leeft.
Nu: Personen met een verstandelijke beperking of persoon met een
verstandelijke handicap.
1.2.3. Huidige omschrijving van ‘verstandelijke beperking’.
American Association on Intellectual and Developmental Disabilities
(AAIDD): international toongevende organisatie 2010 nieuwe
wetenschappelijke definite en model uitbracht.
Intellectual disability is a disability characterized by significant limitantions
in both intellectual functioning and in adaptive behavoir, which covers
many everyday social and practical skills. Tis disability originates before
the age of 18.
1.2.3.1. Definitie ontrafelen.
Problemen in dagdagelijkse functioneren: Functioneringsproblemen.
Beperkte intellectuele vaardigheden.
Adaptief gedrag of adaptieve vaardigheden: mogelijkheden aan eisen
omgeving.
1.2.3.2. Adaptief gedrag 3 categorieën gesplits.
Conceptuele vaardigheden.
Sociale vaardigheden.
Praktische vaardigheden.
Pagina 1 van 31
,1.2.4. Gevolgen van de nieuwe definitie voor terminologie.
Disability: Mogelijkheden van persoon en verwachtingen van maatschappij
staat centraal.
People first benadering.
1.2.5. Gevolgen van deze definitie in het werkveld.
1.2.5.1. De diagnose mag niet meer afhangen van IQ-score.
Classificerende diagnostiek: Nodig bepalen of specifieke persoon wel VB
heeft, beslissen aanmerking voor hulp en ondersteuning.
Grensscore 70 iq en adaptieve vaardigheden: bepalen VB.
Kritische waarde intelligentietesten:
- Weinig afgestemd op culturele verschillen.
- IQ-getal statisch cijfer, terwijl mensen dynamisch zijn.
- Kan onbetrouwbaar zijn.
- Context erg bepalend.
IQ 70-85 geen VB volgens AAIDD: Zwakbegaafd.
Globale ontwikkelingsvertraging: Onder 5 jaar belangrijke mijlpalen niet
hebben, later moment opnieuw testen.
1.2.5.2. Belangen van adaptieve vaardigheden in de diagnose.
Via vragenlijsten of observatieschalen gescoord worden.
1.2.5.3. Multidimensionale kijk op elke persoon met VB.
Handelingsgerichte diagnostiek: Ondersteuningsvraag van persoon in
kaart wordt gebracht om daarna juiste ondersteuning te kunnen bieden.
Ecologisch: Brede kijk op verschillende identiteiten van persoon en hoe
die interageren met de omgeving.
Beeldvorming: Over persoon met VB moet context in kaart brengen van
negatieve(belemmerd) invloeden en positieve(ondersteunend) invloeden.
5 dimensies die menselijk functioneren bepalen:
- Intellectueel vermogen.
- Verscheidene vaardigheden.
- Interactie in omgeving.
- Directe omgeving of maatschappij betrekt.
- Gezondheid.
Beeldvorming komen:
- Oog verschillende context persoon leeft,
verschillende omgevingen functioneert.
- Verhaal van persoon.
- Sterktes en zwaktes kaart brengen, persoon zelf en omgeving.
- Totaalbeeld waarin 5 dimensies bod komt, beïnvloeden.
- Analyseert ondersteuning persoon krijgt, nodig heeft.
Pagina 2 van 31
,1.3. Etiologie / Verklaring.
VB kunnen geïsoleerd voorkomen of als deel van syndroom.
Syndroom: Naast VB ook lichamelijke, medische of uiterlijke kenmerken
of typische gedragskenmerken heeft.
Indeling oorzaken VB volgens AAIDD:
- Moment waarop bepaalde beïnvloedende factor is ingetreden.
- Aard van die factor.
1.3.1. Prenatale factoren.
Oorzaken ontstaan voor geboorte.
Aangeboren VB -) 60%.
1.3.1.1. Biologische factoren.
- 40% ontstaat door erfelijke aandoeningen: Erfelijke overdraagbare
syndromen.
- Chromosoomafwijking.
- Toevallige gen mutaties.
- Mutlifactoriële aandoening: Ketsbaarheden in erfelijk materiaal
gecombineerd met omgevingsfactoren.
- Stofwisselingsstoornissen: Omzetting bepaalde stoffen in lichaam
verstoord.
- Micro- of macrocefalie: Medisch verschijnsel zelf oorzaak moet hebben.
- Infecties.
- Straling- en milieuvervuiling.
1.3.1.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de moeder.
- Risicogedrag moeder.
- Sociale factoren.
- Onvoldoende voorbereid.
1.3.2. Perinataal.
1.3.2.1. Biologisch / Medisch.
- Prematuriteit.
- Geboortetrauma’s.
- Neonatale stoornissen.
1.3.2.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de moeder.
Gezondheid nauwlettend opgevolgd, basis goede ontwikkeling.
Fysieke – en emotionele veiligheid.
Pagina 3 van 31
, 1.3.3. Postnataal.
1.3.3.1. Biologisch / Medisch.
Ernstige infecties.
Epilepsie vroege kindertijd.
Bestraling en milieuvervuiling.
Ademhalingsstoornis.
1.3.3.2. Gedrag en sociale omstandigheden van de zuigeling en/of zijn moeder.
Risicogedrag ten aanzien kinderen.
Sociaal vlak.
Late diagnosestelling van ontwikkeling.
Armoede of sociale armoede.
1.4. Preventie.
Voorkomen of minder erg maken van VB.
1.5. Prevalentie.
Stijging personen VB:
- Vergrijzing.
- VB ontstaan onbekende redenen.
- Levensverwachting stijgt.
- Oudere zwangerschap.
Vooral stijging licht VB of zwakbegaafdheid:
- Maatschappij meer complexe verwachtingen stelt.
- Nadruk ligt op empowerment en zelfregie.
1.6. Gevolgen voor de ontwikkeling en ondersteuningsvragen.
1.6.1. Holistische kijk op ondersteuningsnoden vanuit AAIDD-model.
Ondersteuning kaart brengt, protectieve en risicofactoren van omgeving
waarin persoon leeft.
1.6.2. Cognitie.
Tekort intellectueel of cognitief functioneren.
Verstandelijke ontwikkelingsleeftijd van persoon
inschatten, kan verwachtingen afstemmen.
Pagina 4 van 31
