Methodiek en vaardigheden: Dringende medische hulpverlening
deel 2
Syncope:
- Symptomen:
Zwaktegevoel
Geeuwen
Zwart worden voor de ogen
Transpiratie
Bleekheid
Bewustzijnsverlies
Soms stuipachtige bewegingen
- Wat te doen?
Zorg voor veiligheid
Begeleid laten neerliggen
Beoordeel toestand
Rugligging
Luchtweg vrij?
Traag laten rechtzitten
Indien oorzaak ongekend en langdurig bewusteloos: hulpdiensten
Hulpverlening bij AH moeilijkheden:
- Symptomen:
Hyperventilatie
Hoest
Kortademigheid
- Ziektebeeld ( oorzaken van de AH-moeilijkheden):
Astma & COPD
Longontsteking
Longoedeem
Longembolie
1
, AH Wat? Hoe? Vaststellingen? Wat te doen?
moeilijkheden
Hyperventilatie Te snel en te diep ademen - Door emotioneel geladen - Snelle en diepe 1. Zorg voor veiligheid
i.v.t. de noden van het
situatie (paniek) ademhaling 2. Beoordeel de toestand van het
lichaam
- Fysieke oorzaak (bv - Snelle polsslag slachtoffer:
Hartaandoening) - Hartkloppingen - Letsels?
- Hevige inspanning - Benauwd gevoel - Aandoeningen?
- Hersenletsel - Krampen in tenen en - Verleden?
- AH tijdens arbeid vingers 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp:
(opvangen weeën) - Misselijkheid - Indien aanval niet stopt
- Druggebruik, … - Hoofdpijn - Het geen psychische oorzaak
- Beven en zweten heeft
- Tintelingen in vingers en - Blauwpaarse verkleuring
om de mond - Twijfel
4. Verleen verdere eerste hulp*
* Om een acute aanval onder controle volstaat het om de persoon rustiger te laten ademen.
Hoe: door eerst diep uit te ademen, vervolgens drie tellen langzaam in te ademen en uiteindelijk zes tellen uit te ademen.
Doe dit tot de klachten verdwenen zijn. Helaas gaat een aanval van hyperventilatie meestal gepaard met een paniekerig gevoel, waardoor het in de praktijk niet zo
gemakkelijk is om spontaan rustiger te ademen.
Gelukkig bestaan er alleen eenvoudige technieken en hulpmiddelen om een aanval te bestrijden. Drie efficiënte mogelijkheden om in en uit te ademen zijn:
door een rubberen slang met een smalle opening (bijvoorbeeld een stukje tuinslang van 50 centimeter);
in een papieren of plastic zak, die je voor neus en mond houdt;
terwijl je voor je mond en neus met beide handen een gesloten schelp vormt.
Door deze methodes een à twee minuten toe te passen wordt een deel van de koolstofdioxide weer ingeademd, waardoor de klachten verdwijnen.
Voor wie op een discretere manier een aanval onder controle wil krijgen, is bij de apotheek een speciaal apparaatje verkrijgbaar. Het is handiger dan een stuk tuinslang of
een zak, maar wel een stuk duurder en niet direct efficiënter.
2
,AH Wat? Hoe? Vaststellingen? Wat te doen?
moeilijkheden
Kortademigheid Situatie waarbij een - Astma / COPD - Oppervlakkige ademhaling 1. Zorg voor veiligheid
slachtoffer het gevoel - Hartaandoening - Snelle ademhaling 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
heeft niet meer te - Verslikking - Snelle polsslag - Ga na wat er mis is
kunnen in- of uitademen - Longembolie - Hartkloppingen - Controleer het bewustzijn
- Allergische reactie - Benauwd gevoel - Open de luchtweg en controleer de
- Zware fysieke - Piepen of reutelen ademhaling
inspanning - Blauwverkleuring lippen, 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp:
- Klaplong nagels of neus - Indien eerste keer
- Longontsteking - Hoesten - Aanval van meerdere minuten
- Letsel aan borstkas - Opvallende beweging - Bewustzijnsverlies
neusvleugels - Medicatie (puffer) geen effect heeft
- Samentrekken hals- of (5min)
schouderspieren 4. Verleen verdere eerste hulp:
- Stel slachtoffer gerust
- Laat slachtoffer rusten
- Geen inspanningen, comfortabele
houding aannemen
- Knellende kledij losmaken
- Vraag naar voorgeschiedenis,
medicatie
- Blijf bij slachtoffer tot aanval voorbij is
3
, AH moeilijkheden Wat? Vaststellingen? Wat te doen?
Milde - Lichte verslikking - Slachtoffer heeft zich verslikt 1. Zorg voor veiligheid
luchtwegbelemmering - Onvolledige afsluiting van - Slachtoffer spreekt, hoest, huilt of ademt 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
luchtweg - Slachtoffer wijst of grijpt naar de keel - Ga na wat er mis is
- Tijdelijk moeite met ademen - Controleer het bewustzijn
- Open de luchtweg en controleer de
ademhaling
3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
- Na verwijderen voorwerp nog hoesten,
moeilijk slikken, gevoel dat
er iets in de keel zit
- Verlies bewustzijn
4. Verleen verdere eerste hulp
- Moedig aan om te hoesten
- Blijf het slachtoffer controleren tot hij
opnieuw normaal ademt
Ernstige - Ernstige verslikking - Slachtoffer heeft zich verslikt 1. Zorg voor veiligheid
luchtwegbelemmering - Totale afsluiting luchtweg - Kan niet praten, hoesten, huilen of 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
- Vreemd voorwerp ademen - Ga na wat er mis is
- Totaal niet meer kunnen - Maakt hoestbewegingen zonder geluid - Controleer bewustzijn
ademen - Hoofd kan blauw worden - Open luchtweg en controleer ademhaling
- Levensbedreigend - Verliest geleidelijk het bewustzijn 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
- Buikstoten ( Heimlichmanoeuvre)
- Bewustzijnsverlies
4. Verleen verdere eerste hulp
- 5 slagen op de rug indien hoesten niet meer
effectief is (bij bewustzijn)
- Buikstoten indien rugslagen geen oplossing
bracht
- Indien nog niet ok afwisseling rugslagen en
borststoten
- Geen reactie / bewusteloosheid reanimatie
starten
4
deel 2
Syncope:
- Symptomen:
Zwaktegevoel
Geeuwen
Zwart worden voor de ogen
Transpiratie
Bleekheid
Bewustzijnsverlies
Soms stuipachtige bewegingen
- Wat te doen?
Zorg voor veiligheid
Begeleid laten neerliggen
Beoordeel toestand
Rugligging
Luchtweg vrij?
Traag laten rechtzitten
Indien oorzaak ongekend en langdurig bewusteloos: hulpdiensten
Hulpverlening bij AH moeilijkheden:
- Symptomen:
Hyperventilatie
Hoest
Kortademigheid
- Ziektebeeld ( oorzaken van de AH-moeilijkheden):
Astma & COPD
Longontsteking
Longoedeem
Longembolie
1
, AH Wat? Hoe? Vaststellingen? Wat te doen?
moeilijkheden
Hyperventilatie Te snel en te diep ademen - Door emotioneel geladen - Snelle en diepe 1. Zorg voor veiligheid
i.v.t. de noden van het
situatie (paniek) ademhaling 2. Beoordeel de toestand van het
lichaam
- Fysieke oorzaak (bv - Snelle polsslag slachtoffer:
Hartaandoening) - Hartkloppingen - Letsels?
- Hevige inspanning - Benauwd gevoel - Aandoeningen?
- Hersenletsel - Krampen in tenen en - Verleden?
- AH tijdens arbeid vingers 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp:
(opvangen weeën) - Misselijkheid - Indien aanval niet stopt
- Druggebruik, … - Hoofdpijn - Het geen psychische oorzaak
- Beven en zweten heeft
- Tintelingen in vingers en - Blauwpaarse verkleuring
om de mond - Twijfel
4. Verleen verdere eerste hulp*
* Om een acute aanval onder controle volstaat het om de persoon rustiger te laten ademen.
Hoe: door eerst diep uit te ademen, vervolgens drie tellen langzaam in te ademen en uiteindelijk zes tellen uit te ademen.
Doe dit tot de klachten verdwenen zijn. Helaas gaat een aanval van hyperventilatie meestal gepaard met een paniekerig gevoel, waardoor het in de praktijk niet zo
gemakkelijk is om spontaan rustiger te ademen.
Gelukkig bestaan er alleen eenvoudige technieken en hulpmiddelen om een aanval te bestrijden. Drie efficiënte mogelijkheden om in en uit te ademen zijn:
door een rubberen slang met een smalle opening (bijvoorbeeld een stukje tuinslang van 50 centimeter);
in een papieren of plastic zak, die je voor neus en mond houdt;
terwijl je voor je mond en neus met beide handen een gesloten schelp vormt.
Door deze methodes een à twee minuten toe te passen wordt een deel van de koolstofdioxide weer ingeademd, waardoor de klachten verdwijnen.
Voor wie op een discretere manier een aanval onder controle wil krijgen, is bij de apotheek een speciaal apparaatje verkrijgbaar. Het is handiger dan een stuk tuinslang of
een zak, maar wel een stuk duurder en niet direct efficiënter.
2
,AH Wat? Hoe? Vaststellingen? Wat te doen?
moeilijkheden
Kortademigheid Situatie waarbij een - Astma / COPD - Oppervlakkige ademhaling 1. Zorg voor veiligheid
slachtoffer het gevoel - Hartaandoening - Snelle ademhaling 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
heeft niet meer te - Verslikking - Snelle polsslag - Ga na wat er mis is
kunnen in- of uitademen - Longembolie - Hartkloppingen - Controleer het bewustzijn
- Allergische reactie - Benauwd gevoel - Open de luchtweg en controleer de
- Zware fysieke - Piepen of reutelen ademhaling
inspanning - Blauwverkleuring lippen, 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp:
- Klaplong nagels of neus - Indien eerste keer
- Longontsteking - Hoesten - Aanval van meerdere minuten
- Letsel aan borstkas - Opvallende beweging - Bewustzijnsverlies
neusvleugels - Medicatie (puffer) geen effect heeft
- Samentrekken hals- of (5min)
schouderspieren 4. Verleen verdere eerste hulp:
- Stel slachtoffer gerust
- Laat slachtoffer rusten
- Geen inspanningen, comfortabele
houding aannemen
- Knellende kledij losmaken
- Vraag naar voorgeschiedenis,
medicatie
- Blijf bij slachtoffer tot aanval voorbij is
3
, AH moeilijkheden Wat? Vaststellingen? Wat te doen?
Milde - Lichte verslikking - Slachtoffer heeft zich verslikt 1. Zorg voor veiligheid
luchtwegbelemmering - Onvolledige afsluiting van - Slachtoffer spreekt, hoest, huilt of ademt 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
luchtweg - Slachtoffer wijst of grijpt naar de keel - Ga na wat er mis is
- Tijdelijk moeite met ademen - Controleer het bewustzijn
- Open de luchtweg en controleer de
ademhaling
3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
- Na verwijderen voorwerp nog hoesten,
moeilijk slikken, gevoel dat
er iets in de keel zit
- Verlies bewustzijn
4. Verleen verdere eerste hulp
- Moedig aan om te hoesten
- Blijf het slachtoffer controleren tot hij
opnieuw normaal ademt
Ernstige - Ernstige verslikking - Slachtoffer heeft zich verslikt 1. Zorg voor veiligheid
luchtwegbelemmering - Totale afsluiting luchtweg - Kan niet praten, hoesten, huilen of 2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
- Vreemd voorwerp ademen - Ga na wat er mis is
- Totaal niet meer kunnen - Maakt hoestbewegingen zonder geluid - Controleer bewustzijn
ademen - Hoofd kan blauw worden - Open luchtweg en controleer ademhaling
- Levensbedreigend - Verliest geleidelijk het bewustzijn 3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
- Buikstoten ( Heimlichmanoeuvre)
- Bewustzijnsverlies
4. Verleen verdere eerste hulp
- 5 slagen op de rug indien hoesten niet meer
effectief is (bij bewustzijn)
- Buikstoten indien rugslagen geen oplossing
bracht
- Indien nog niet ok afwisseling rugslagen en
borststoten
- Geen reactie / bewusteloosheid reanimatie
starten
4