Samenvatting Technologie En Recht

TECHNOLOGIE EN RECHT:
INHOUDSTAFEL
Module 1. Computer- en internettechnologieën

1A. Computersystemen en Software

 Computers en de digitale revolutie
o Digitale transformatie in onze samenleving door vooruitgang ICT: meer en
meer dingen digitaal doen
o Computers en hun geschiedenis
 Computer = programmeerbare machine om berekeningen te maken
o Wet van Moore
 Elektronica = transistoren (0=uit, 1= aan)  alles op computer
voorgesteld als string van 0’en 1’en
 Wet = voorspelling dat elke 2 jaar het aantal transistoren op een
chip zal verdubbelen
 Verkleining van transistoren en bijhorende productieprocessen in
micro-elektronica
 Kostprijs per transistor goedkoper  steeds sneller voor dezelfde
prijs
 Aantal transistoren op een chip (IC: Integrated Chip) is indicatie van
rekenkracht van de processoren  sneller en krachtiger
(exponentiële toename)
o Exponentiële (vermenigvuldiging met vaste factor) vs. lineaire groei (vaste
toename optellen)
 Gevolgen exponentiële groei: rekenkracht neemt toe
 Netwerken tussen computers versterken de exponentiële groei
 Technologische singulariteit = computers zijn krachtiger dan de
kennis van alle mensheid samen
o Computerarchitecturen
 Von Neumann-architectuur
1. CPU: central processing unit
o Rekeneenheid (ALU)
o Controle-eenheid (Control Unit)
2. Memory / geheugenblok: stockeren van gegevens en data
- Input in CPU berekend obv programma opgeslagen in
Geheugen, output uit CPU is uitkomst berekening
→ Zeer geschikt voor berekeningen, niet voor cognitieve taken
 Neuromorfe computers: gebaseerd op werking van het brein
(aanpassingsvermogen)
 Dingen/personen herkennen, spraak/tekst interpreteren
 Groot aantal verbonden neuronen die samen neuraal
netwerk vormen



1

,  Zelflerende systemen die via training hun werking
voortdurend verbeteren
 Kwantumcomputers: gebruik van principes van de
kwantummechanica
 Basiselement = qubits: kunnen tegelijk waarde 0 en 1
hebben  exponentiële stijging van de rekenkracht
 Kwantumsuprematie: computer sneller en krachtiger maken
dan wat huidige computers kunnen
 Algoritmes en software
o Algoritmes
 Wat is een algoritme?
 = een eindige reeks instructies om een (wiskundig) probleem
op te lossen, vertrekkende van een gekende begintoestand
om zo het einddoel te bereiken
 Algoritme wordt vaak neergeschreven in een
programmeertaal
 Vb. GGD-algoritme van Euclides
 Procedure van algoritme is gebaseerd op kennis of
informatie
o Declaratieve kennis = feitelijke uitspraak over een
aspect uit de wereld, de definitie van een probleem
o Procedurele kennis = methode van oplossing
 Kenmerken van algoritmes
1. Correctheid
2. Eindigheid
3. Uitvoeringssnelheid
4. Robuustheid
5. Elegantie
Nieuw: ethisch aspect + duurzaamheid
 Classificatie van algoritmes
 Deterministische algoritmes
o Produceren steeds dezelfde uitkomst voor een
gegeven input en doorloopt daarbij steeds dezelfde
sequentie van stappen
 Probabilistische of stochastische algoritmes
o Kunnen voor dezelfde input verschillende uitkomsten
genereren
o Random willekeurig proces
o Goede benaderende oplossing bekomen
 Slimme algoritmes of machinaal leren
o Algoritmes die zichzelf automatisch zelf verbeteren op
basis van vroegere ervaringen
o Hoe meer training met data, hoe beter algoritme
wordt
o = domein AI
 Illustratie: raad-mijn-getal-algoritme



2

,  A: willekeurig gokken (zeer inefficiënt, risico herhaling), B:
sequentieel alle getallen aflopen (zal ooit moeten stoppen als
getal geraden), C: vragen stellen “hoger” of “lager”
(efficiënt, zoekruimte telkens halveren), D: slim algoritme op
basis van kennis uit eerdere spellen (voorkeurgetallen
bepalen)
 Reële toepassingen: zoekgeschiedenis Google, aanbevelingen bij
online shopping en YouTube, routebeschrijving Waze
 Huidige betekenis ‘algoritme’
 Steeds meer de betekenis gekregen van volledig gedrag van
software (vb. Google algoritme, Facebook algoritme…)
 Zulke softwareproducten zijn eigenlijk opgebouwd uit
honderden kleine stukjes code, die elk algoritme zijn
o Software
 Softwareontwikkeling = productieproces
 Softwarecode bestaat uit verschillende ‘lagen’ software code
bovenop elkaar, vaak door verschillende mensen of bedrijven
ontwikkeld
 Algoritme wordt in software geschreven via codes
 Verschillende types software
o Programmeertalen: Python, Java…
o Operating systems: Windows, Android, IOS
o Communicatieprotocollen: internet, www
o Toepassingen zoals apps en games
 Randvoorwaarden
o Wie of wat is de eindgebruiker van de software?
o Open of closed source?
o Veiligheid
o Andere vereisten: snelheid, correctheid, machinetype,
inzetbaarheid
 Softwarecode en bugs
 Software wordt geschreven in een voor programmeurs
leesbare programmeertaal = broncode / source code
 Broncode wordt dor compiler omgezet in machinetaal =
objectcode / execution code
 Bugs = fouten in softwarecode
 Soorten gebreken (juridisch)
1. Technische gebreken = het niet (goed) functioneren
van de software (vb. computer die vastloopt)
2. Functionele gebreken = technisch oké, maar doet
functioneel niet wat de gebruiker ervan verwachtte
(vb. geen bruikbare uitkomsten)
3. Belevingsgebreken = technisch en functioneel oké,
maar gebruiker had er andere verwachtingen van (vb.
gebruiksonvriendelijke software)
 Opensourcesoftware: gebruiker krijgt broncode en objectcode, dus
naast gebruiker ook ontwikkelaar


3

,  Twee types licenties: GPL-licentie (onbegrensd gebruiksrecht
op gedeelde broncode) en BSD-licentie (eigen afgeleide
propriëtaire software maken mogelijk)
 >< propriëtaire software: enkel gelimiteerde
gebruikslicentie, geen toegang of mogelijkheid tot
aanpassen van broncode, gebruiker krijgt enkel objectcode
 Q: “Is broncode beschikbaar en aanpasbaar voor
eindgebruiker?”


1B. Internet en Cloud

 Computernetwerken en het internet
o Wat is het internet? Contextgevoelig
 Fysisch netwerk van computers (hardware)
 Specifiek aangeboden software of diensten (software)
 Data toegankelijk op het internet (content)
 Sociaal fenomeen, opinies en meningen van gebruikers
o Nut van computernetwerken (= systeem voor communicatie tussen twee of
meer computers)  veel toepassingen mogelijk
 Communicatie, vanop afstand werken op andere computers,
computers laten samenwerken, resources op afstand beschikbaar
maken
o Bedenkingen bij netwerken: betrouwbaarheid, beveiliging en jurisdictie
o Beknopte geschiedenis
 Pre-internettijdperk (telegraaf, trans-atlantische kabels, telefoon,
draadloze radioverbinding, eerste elektronische computers, start
globale telecommunicatie, focus op netwerk- en
communicatietechnologie)
 Jaren ’60: lokale netwerking, één mainframe computer
 Vervolgens ARPANET militair netwerk (kader Koude Oorlog)
 Internettijdperk: begin jaren ’70
 Transmission Control Protocol / Internet Protocol = TCP/IP =
open standaard voor alle soorten netwerken /
netwerkcommunicatie
 Ontstaan van verschillende computernetwerken
 Internet werd soort supernetwerk, een netwerk tussen alle
bestaande netwerken
 DNS = Domain Name System  benaming van computers
 Jaren ’80: Local Area Network = LAN = verschillende
computers met elkaar verbinden
 Platformonafhankelijke toegang tot documentatie op het
internet  www. = World Wide Web
 WLAN = Wireless Local Area Networks
 Cloud tijdperk: 2005 en verder
 Cloudcomputing breekt door
 Cloud = groot netwerk van vele apparaten en verbindingen
die wereldwijd aan elkaar zijn verbonden


4