samenvatting leerpad over huwelijk en wat daaruit volgt

Personen- en familierecht

Leerstuk: huwelijk

Maatschappelijke en wettelijke evoluties van het familierecht
 maatschappelijke ontwikkelingen
 gaan gepaard met wettelijke evoluties
- economisch: landbouw naar industrie
- politiek: religie naar pluralisme

 wettelijke evoluties
 liberalisering
vb:
- concubinaat
® wettelijke ongehuwd samenwonen « vroeger was dit uitgesloten
- gelijkstelling tussen kinderen buiten/binnen het huwelijk
® Paula Markx
- gelijkstelling vrouw-man in het huwelijk
® vrouw was vroeger handelingsonbekwaam
- verenging familie
® meestal tot de 4de graad
® erfrecht: nu is het beperkt tot het gezin

Huwelijk
 een overeenkomst
 privaatrechtelijke rechtshandeling
- meerzijdig
 naar gelang vormvereisten
- plechtige RH
 geldigheid
- grondvoorwaarden
- vormvoorwaarden: puur voor de geldigheid
 2 belangrijke kenmerken van het huwelijk
1. Institutioneel karakter: je treedt toe tot het instituut
 helemaal in de wet uitgewerkt en men moet het navolgen
GEEN CTT-vrijheid, van O.O., van dwingend recht
2. Vormgebonden karakter: plechtige overeenkomst
 ¹ concubinaat
¹ andere soorten ovk’s
- algemeen CTTrecht en heeft ook formaliteiten
® gericht om bewijsproblemen te voorkomen
¹
® huwelijk is van dwingend recht Bestaansvoorwaarden hebben
geen CTT-vrijheid niets te maken met
geen afwijking mogelijk bewijsproblematiek!!!
formaliteiten moet vervuld worden

 art. 143 oud BW
® onderscheid tussen grondvoorwaarden en vormvoorwaarden ( vanaf 164/1)
1

,  art. 146 oud BW
® huwelijksintentie: geen schijnhuwelijk
 geen verboden bloed/aanverwantschap
® geen incest
 als 1 van de voorwaarden niet wordt nageleefd
® huwelijk is een RH met grond/vormvoorwaarden
® niet voldaan aan de voorwaarden?
gevolg: vernietigbaarheid
 graad ® elke afstand tussen 2 personen, afstand in bloedverwantschap
 lijn ® rechte lijn of zijlijn




3 soorten sancties binnen het huwelijk

1. absolute nietigheidsgrond
- bij volkomen afdoende huwelijksbeletsels art.184 oud BW
® situaties die zijn verboden door de wet
2. relatieve nietigheidsgrond
- bij niet-volkomen afdoende huwelijksbeletsels
3. sanctie zonder nietigheid
- verbiedende huwelijksbeletsels
· absolute nietigheid
® hoofdstuk 4 start bij art.180 oud BW
® opsomming van ¹ nietigheidsgronden
® vormvoorwaarden die leiden tot absolute nietigheid
- huwelijk is niet openbaar aangegaan
- geen aangifte
- art. 191 oud BW
 relatieve nietigheid
- wilsgebreken: gedwaald over de persoon
® vb. getrouwd met de verkeerde tweelingbroer
dan zou men dit kunnen opwerpen
- onbekwaam verklaarde
® maar kan machtiging vragen!! Art.186 oud BW
 sanctie zonder nietigheid
2

, - verbiedende huwelijksbeletsel
® vb. art.192 oud BW: fouten gemaakt door ambtenaar
van de burgelijke stand

Gevolg vernietiging van het huwelijk
 huwelijk heeft nooit bestaan
® retroactief
 putatief huwelijk!!! art. 201 oud BW
® rechten die worden uitgeput uit het huwelijk in het verleden blijven
bestaan
® komt voor bij 2 situaties
1. als een van de echtgenoten ter goeder trouw is
2. kinderen: t.a.v. hun blijft het huwelijk behouden
!! belangrijk over vaderschapsregel
® juridische vader van het kind is altijd de echtgenoot van de moeder van
het kind. Als het huwelijk werd vernietigd dan heeft het kind geen
juridische vader en dit wordt niet aanvaardt i.h.k.v. het putatief
huwelijk ® vader blijft de juridische vader met alle gevolgen van dien

kinderen blijven zijn naam dragen, erfgenamen en is onderhoud
verschuldigd aan hun.

Verschillen primair huwelijksstelsel en secundair huwelijksstelsel

 Gevolgen van het huwelijk
- sommige zijn persoonlijk van aard: rechten & plichten
- sommige zijn vermogensrechtelijk van aard: gevolgen m.b.t. op de
goederen van de echtgenoten
- belangrijk om onderscheid te maken tss persoonlijk en
vermogensrechtelijk
® art. 212-224 oud BW: bevinden zich beiden daar
® rechtsregels die behoren tot primair stelsel Þ dwingend recht
 secundair huwelijksstelsel
- vermogensrechtelijke gevolgen
- aanvullend recht
- geregeld in boek 3 oud BW
 rechten en plichten
® sancties komen daarbij kijken
- in het familierecht ® sancties = zeer specifiek
® niet in geld waardeerbaar
® je kan geen waarde plakken op overspel
- rechter zal op 2 manieren optreden
® sanctionerend of regulerend
R: - maatregelen opleggen
® kunnen dringend of voorlopige zijn
® doel: de situatie te ondermijnen
S: levert grond op voor echtscheiding
 persoonlijke gevolgen
- art. 213 oud BW
3 verplichtingen uit het
3 huwelijk ® persoonlijk
huwelijksgevolg voor
echtgenoten