Samenvatting biomolecule en metabolisme

2. HET MOLECULAIRE ORGANISATIENIVEAU
Biomoleculen & metabolisme




BIOMOLECULEN
 Monomeren = kleine moleculen
 Dimeren = 2 monomeren aan elkaar
 Oligomeren = korte keten maken
 Polymeren = lange keten (kan ook vertakkingen
vertonen)


DE 4 GROTE GROEPEN VAN
BIOMOLECULEN
1. Koolhydraten (suikers)
2. Lipiden (vetten)
3. Proteïnen (eiwitten)
4. Nucleïnezuren (genetisch materiaal)

KOOLHYDRATEN ( SUIKERS)
Vinden we in: brood, pasta, rijst, aardappelen, suiker, fruit, …

 Trage suikers: pasta, aardappelen en brood
 Snelle suikers: frisdrank, suikerklontjes

 Monosachariden (mono suikers)
 Disachariden
 Oligosachariden
 Polysachariden

Het bekendste van monosacharide/ mono suiker is een glucosemolecule
Glucosemoleculen kunnen op verschillende manieren voorkomen:
 Keten
 Keten gaat 6-ringen vormen
 Vereenvoudigde 6-ring (zijketens worden niet aangeduid)

De chemische structuur van de glucosemoleculen, bevatten 3 chemische elementen:
1. Koolstoffen (C)  vormt basis van ieder biomolecule
2. Waterstofgroepen (H)
3. Hydroxylgroepen (OH)

De verhouding is hetzelfde  6 koolstofmoleculen, 12 waterstofmoleculen en 6
zuurstofmoleculen.




1

, 2 hydroxylgroepen zuurstof

Al we 2 monomeren aan elkaar hangen, gaan 2 hydroxylgroepen met elkaar reageren,
die gaan verbinding vormen waarbij zuurstof de centrale verbinding vormt en er gaat
water afgesplitst worden  dehydratatie. Omgekeerd als we een dimeer of een polymeer
uit elkaar gaan halen, gaan we water nodig hebben om 2 moleculen terug uit elkaar te
halen  hydrateren.

Glucosemoleculen als je een monomeer of dimeer hebt  snelle suiker = kort + kleine
molecule + kan snel verteerd worden in de maag/ darmstelsel + heel snel opgenomen
worden in de bloedstroom  bij het eten van een snelle suiker gaat je bloedsuikerspiegel
heel snel stijgen maar ook heel snel dalen.

Trage suikers (zetmeel) zijn lange polysachariden  langzaam complexe moleculen
afbreken en uiteindelijk glucose langzaam beschikbaar maken, die gaat worden
opgenomen in de bloedstroom  de bloedsuikerspiegel gaat heel langzaam stijgen en op
een constant niveau blijven  minder snel honger.

De basismolecule zijn hetzelfde bij zowel trage als snelle suikers = glucose +
fructose

In ons lichaam hebben we ook polysachariden  ons lichaam kan zelf suikers
opslaan als een voorraad = glycogeen. Het grote verschil is dat glycogeen nog
meer vertakt is en minder ketens vormt dan een zetmeelmolecule.

LIPIDEN (VETTEN )
Vinden we in: kaas, olie, boter, …

Ook andere moleculen behoren tot deze groep:
 Cholesterol
 Testosteron
 Bepaalde vitaminen

Vetten zijn hydrofoob  water afwerend

3 grote groepen vetten:
1. Triglyceriden (= klassieke vetten)


2