1.1. FRANKRIJK VAN REGENTSCHAP TOT REVOLUTIE
1.1.1. La Régence (1715-1723)
▪ DE RÉGENCE (Frans voor "regentschap") was de periode in de Franse geschiedenis tussen 1715 en 1723, toen
het land in naam van de minderjarige koning Lodewijk XV werd bestuurd door een regent, Filips van Orléans,
de neef van zijn overleden grootvader Lodewijk XIV. Kenmerken:
o Invoeringen van Lod. XIV ten dele teruggeschroefd (cf. frivool leven, afschaffing remonstrantierecht)
o Adel opnieuw meer macht
o SCHULDENCRISIS en worden verergerd door eco. Experimenten van JOHN LAW:
▪ 1716-18: Banque Royale de France
▪ Uitgifte papieren geld
▪ Aandelen voor de Compagnie d’occident/du Mississipi (door Law gesticht) en andere comp.
▪ GEVOLG:
o 1720: Financieel systeem valt door speculatie en onvoldoende dekking van waardepapieren
o Wantrouwen in aandelen en papieren geld
o STAATSSCHULD even groot
1.1.2. Einde Régence → Lodewijk XV (1723 - 1774)
▪ BINNENLANDSE POLITIEK:
o Politiek bepaald door eerste minister (cf. Lod weinig te zeggen)
o Favorites de roi (o.a. Madame de Pompadour) hebben veel macht
o De Choiseul heeft macht (> beïnvloed door verlichting) en verbiedt jezuïtenorde
▪ BUITENLANDSE POLITIEK:
o 1746-48: Bezetting Zuidelijke Nederlanden voor invloed op Oostenrijkse Successieoorlog
o 1756: Renversement des Alliances = nu aan zijde van Oostenrijk
o 1756-63: ZEVENJARIGE OORLOG met VREDE VAN PARIJS > verlies koloniale gebieden
o 1766: Aanhechting hertogdom Lotharingen
o 1768: Annexatie Corsica
▪ ECONOMIE:
o 1e heft regeerperiode: voorspoedig, tijd van binnenlandse stabiliteit, toename van handel en
maritieme activiteit (driehoekshandel)
o 2e helft regeerperiode: minder voorspoedig -> Fiscale innovaties om schatkist aan te vullen, stuiten
op verzet van parlement (1770)
▪ 1770: Protest van Maupeou (opvolger Choiseuls) en hervormt gerechtelijk apparaat
▪ 1774: Politieke onvrede, economische recessie en sociale onrust (OVERHEIDSSCHULD)
[1774 Lod. XVI volgt op samen met Maria Antoinette, dochter van Maria Thérésia van Oostenrijk, en zus van Jozef II]
▪ 1789: Staten-Generaal samengeroepen om uit financiële problemen te geraken
met Franse Revolutie tot gevolg
1.1.1. La Régence (1715-1723)
▪ DE RÉGENCE (Frans voor "regentschap") was de periode in de Franse geschiedenis tussen 1715 en 1723, toen
het land in naam van de minderjarige koning Lodewijk XV werd bestuurd door een regent, Filips van Orléans,
de neef van zijn overleden grootvader Lodewijk XIV. Kenmerken:
o Invoeringen van Lod. XIV ten dele teruggeschroefd (cf. frivool leven, afschaffing remonstrantierecht)
o Adel opnieuw meer macht
o SCHULDENCRISIS en worden verergerd door eco. Experimenten van JOHN LAW:
▪ 1716-18: Banque Royale de France
▪ Uitgifte papieren geld
▪ Aandelen voor de Compagnie d’occident/du Mississipi (door Law gesticht) en andere comp.
▪ GEVOLG:
o 1720: Financieel systeem valt door speculatie en onvoldoende dekking van waardepapieren
o Wantrouwen in aandelen en papieren geld
o STAATSSCHULD even groot
1.1.2. Einde Régence → Lodewijk XV (1723 - 1774)
▪ BINNENLANDSE POLITIEK:
o Politiek bepaald door eerste minister (cf. Lod weinig te zeggen)
o Favorites de roi (o.a. Madame de Pompadour) hebben veel macht
o De Choiseul heeft macht (> beïnvloed door verlichting) en verbiedt jezuïtenorde
▪ BUITENLANDSE POLITIEK:
o 1746-48: Bezetting Zuidelijke Nederlanden voor invloed op Oostenrijkse Successieoorlog
o 1756: Renversement des Alliances = nu aan zijde van Oostenrijk
o 1756-63: ZEVENJARIGE OORLOG met VREDE VAN PARIJS > verlies koloniale gebieden
o 1766: Aanhechting hertogdom Lotharingen
o 1768: Annexatie Corsica
▪ ECONOMIE:
o 1e heft regeerperiode: voorspoedig, tijd van binnenlandse stabiliteit, toename van handel en
maritieme activiteit (driehoekshandel)
o 2e helft regeerperiode: minder voorspoedig -> Fiscale innovaties om schatkist aan te vullen, stuiten
op verzet van parlement (1770)
▪ 1770: Protest van Maupeou (opvolger Choiseuls) en hervormt gerechtelijk apparaat
▪ 1774: Politieke onvrede, economische recessie en sociale onrust (OVERHEIDSSCHULD)
[1774 Lod. XVI volgt op samen met Maria Antoinette, dochter van Maria Thérésia van Oostenrijk, en zus van Jozef II]
▪ 1789: Staten-Generaal samengeroepen om uit financiële problemen te geraken
met Franse Revolutie tot gevolg
