Project zenuwwerk samenvatting tentamen 14 juni 2019
Maandag 3 juni basiskennis structuur en functie zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel (CNS): brein en het ruggenmerg (omgeven door bot en hersenvliezen)
Perifere zenuwstelsel (PNS): de rest (verbinding CNS met organen en spieren)
Neurale ontwikkeling vanuit embryo
Het centrale zenuwstelsel wordt gevormd door verschillende delen van de neurale buis van een
embryo. De met vloeistof gevulde holtes van de neurale buis vormen de ventrikels met
cerebrospinale vloeistof (CSF). In figuur 1 zijn de eerste drie eenheden te zien van de neurale
buis. Deze eenheden ontwikkelen zich verder tot de vijf eenheden die rechts te zien zijn.
de cerebrale hemisferen: cerebrale cortex, witte
stof, basale ganglia
de thalamus en de hypothalamus
verbinding voorbrein met achterbrein
de pons en het cerebellum (kleine hersenen)
medulla oblongata (verbinding hersenenstam
met ruggenmerg)
Figuur 1: ontwikkeling van de eenheden in de neurale buis tot bekende hersenstructuren (leer alle eenheden!)
Het mesencephalon, de pons en de medulla
oblongata vormen de verbinding tussen het
voorbrein en het ruggenmerg. Deze
structuren worden ook wel de hersenstam
genoemd. De pons is ook wel de verbinding
tussen de grote en kleine hersenen. In
figuur 2 zijn nog eens goed de structuren
van de neurale buis in de hersenen van een
volwassen persoon te zien.
CSF wordt gemaakt door structuren die de
plexus choroideus heten. Het stroomt van
1
, de laterale ventrikels naar de derde ventrikel. Het CSF verlaat vervolgens het ventrikulaire
systeem via de foramen naar de vierde ventrikel.
Figuur 2: ontwikkelde hersenen volwassen persoon
De hersenen en hersenstam worden omringd door drie membraan-achtige beschermende
laagjes, die meninges heten. Van buiten naar binnen zijn het de dura mater, arachnoid en pia
mater. Het CSF stroomt in de subarachnoïdale ruimte tussen het arachnoid en de pia mater en
wordt hierna weer opgenomen in de bloedsomloop. De hersenstam en het ruggenmerg verlaten
de schedel via de foramen magnum.
Vlakken en richtingen
Doorsnedes van de hersenen worden gemaakt in drie orthogonale vlakken, namelijk
coronaal/frontaal, axiaal/horizontaal en sagittaal. De drie vlakken zijn te zien in figuur 3.
Figuur 3: de drie orthogonale vlakken
De andere oriëntaties gaan over naar beneden of boven in het lichaam of naar voor (buik) en
naar achter (rug). Deze naamgeving is voor het voorbrein anders dan voor het middenbrein en
achterbrein, omdat deze een draaiing van 90° maakt. Zie figuur 4 voor de namen.
Figuur 4: oriëntatie richtingen met naamgeving voor het voorbrein (rood) en middenbrein + achterbrein (geel)
Paden die van iets weg lopen, bijvoorbeeld de hersenen, worden efferente paden genoemd.
Wanneer het naar iets toe loopt, zoals naar het ruggenmerg, wordt het afferent genoemd.
Lateraal betekend aan de zijkant.
2
Maandag 3 juni basiskennis structuur en functie zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel (CNS): brein en het ruggenmerg (omgeven door bot en hersenvliezen)
Perifere zenuwstelsel (PNS): de rest (verbinding CNS met organen en spieren)
Neurale ontwikkeling vanuit embryo
Het centrale zenuwstelsel wordt gevormd door verschillende delen van de neurale buis van een
embryo. De met vloeistof gevulde holtes van de neurale buis vormen de ventrikels met
cerebrospinale vloeistof (CSF). In figuur 1 zijn de eerste drie eenheden te zien van de neurale
buis. Deze eenheden ontwikkelen zich verder tot de vijf eenheden die rechts te zien zijn.
de cerebrale hemisferen: cerebrale cortex, witte
stof, basale ganglia
de thalamus en de hypothalamus
verbinding voorbrein met achterbrein
de pons en het cerebellum (kleine hersenen)
medulla oblongata (verbinding hersenenstam
met ruggenmerg)
Figuur 1: ontwikkeling van de eenheden in de neurale buis tot bekende hersenstructuren (leer alle eenheden!)
Het mesencephalon, de pons en de medulla
oblongata vormen de verbinding tussen het
voorbrein en het ruggenmerg. Deze
structuren worden ook wel de hersenstam
genoemd. De pons is ook wel de verbinding
tussen de grote en kleine hersenen. In
figuur 2 zijn nog eens goed de structuren
van de neurale buis in de hersenen van een
volwassen persoon te zien.
CSF wordt gemaakt door structuren die de
plexus choroideus heten. Het stroomt van
1
, de laterale ventrikels naar de derde ventrikel. Het CSF verlaat vervolgens het ventrikulaire
systeem via de foramen naar de vierde ventrikel.
Figuur 2: ontwikkelde hersenen volwassen persoon
De hersenen en hersenstam worden omringd door drie membraan-achtige beschermende
laagjes, die meninges heten. Van buiten naar binnen zijn het de dura mater, arachnoid en pia
mater. Het CSF stroomt in de subarachnoïdale ruimte tussen het arachnoid en de pia mater en
wordt hierna weer opgenomen in de bloedsomloop. De hersenstam en het ruggenmerg verlaten
de schedel via de foramen magnum.
Vlakken en richtingen
Doorsnedes van de hersenen worden gemaakt in drie orthogonale vlakken, namelijk
coronaal/frontaal, axiaal/horizontaal en sagittaal. De drie vlakken zijn te zien in figuur 3.
Figuur 3: de drie orthogonale vlakken
De andere oriëntaties gaan over naar beneden of boven in het lichaam of naar voor (buik) en
naar achter (rug). Deze naamgeving is voor het voorbrein anders dan voor het middenbrein en
achterbrein, omdat deze een draaiing van 90° maakt. Zie figuur 4 voor de namen.
Figuur 4: oriëntatie richtingen met naamgeving voor het voorbrein (rood) en middenbrein + achterbrein (geel)
Paden die van iets weg lopen, bijvoorbeeld de hersenen, worden efferente paden genoemd.
Wanneer het naar iets toe loopt, zoals naar het ruggenmerg, wordt het afferent genoemd.
Lateraal betekend aan de zijkant.
2
