Samenvatting gedragsverandering

Gedragsverandering: les 1 en 2
1. Waarom doe je wat je doet?

 Nature (aangeboren) - nurture (opvoeding)
 Leerprocessen = reageren op situaties
 Situaties actief vormgeven = beïnvloeden van gedrag

 Behoeften (Maslow)
 Doelen (Lewin-veldtheorie)
 Attituden (consistentie)


Gedragsverandering verklaren door verschillende theorieen:

 Behoeftepiramide Maslow
 De veldtheorie van Lewin
 De consistenti etheorie
 Cognitieve dissonantie
 lnnovatieve theorie



1.1 Behoeften.


 Specifieke behoeften = ik wil een zwarte glanzende piano van het merk Yamaha en het type U3
 Algemene behoeften = ik wil graag een muziekinstrument leren bespelen
 Behoeften in de vorm van wensen = de piano
 Behoeften waaraan voldaan moet warden = eten, drinken, ...
 Concrete behoeften = ik wil graag een ijsje
 Abstracte behoeften = ik wil graag maatschappelijk succes bereiken
 Behoeften waaraan onmiddelijk voorzien moet warden = drinken als je uitgedroogt bent
 Behoeften waaraan op lange termijn moet warden voldaan = stabiel gezinsleven




0

, • Maslow (1908-1970) stelt dat deze behoeften voor iedereen even belangrijk zijn
• En de hierarchie is voor alle mensen gelijk
• Voorspellen wat een persoon gaat doen is niet mogelijk, er zijn verschillende
behoeften die kunnen spelen


• lemands gedrag wordt niet alleen geleid door zijn behoeften, doel weten is
belangrijk om gedrag te kunnen voorspellen
• Kritiek:

 Wat met 'ander gedrag' dat niet in het model past?
 Is de hierarchie voor alle mensen gelijk?
 Blijft bij eenzelfde persoon de hierarchie steeds dezelfde?
 Wat met tegengestelde behoeften (binnen dezelfde categorie)?

1.2 Veldtheorie

 De veldtheorie van Lewin

• = eenvoudige theorie over verandering
• In het psychologisch werkveld spelen 2 soorten krachten
 Veranderingskrachten
-> Krachten richting de verandering (voordelen)
 Weerstandskrachten
-> Krachten richting het behoud van de oude situatie (nadelen)


• Stabiele situatie = wanneer er evenwicht is tussen deze tegengestelde krachten
• Verandering kan optreden wanneer er in 1 of meer van de krachten iets wijzigt



1.3 Consistentietheorie

 Attituden

• = een houding die je tegenover iets of iemand inneemt
• Geneigdheid om ongunstig of gunstig te beoordelen
• = Evaluatieve oordelen over situaties, gebeurtenissen, personen, gedrag,..

 Wat je werkelijk vindt
• Attitudes kunnen een indicatie voor gedrag zijn wanneer de tijd tussen het
meten van de attitude en het gedrag kort is

, • 3 componenten van attituden:

 Cognitieve component (verstand)
 Affectieve component (gevoel)
 Gedragscomponent (gedrag)

 Attitude bestaat dus uit al het kennen, voelen en doen van mensen Cl

• Evenwicht binnen dezelfde atti ude:

= Mensen streven naar consist
entie (evenwicht) tussen de 3 componenten van een attitude



binnen dezelfde attitude
Attitude t.o.v. de hoorcolleges gedragsverandering
• Verstand: je weet dat de hoorcolleges nuttig zijn
• Gevoel: je vindt de lessen plezant
• Gedrag: je volgt de lessen
 De drie componenten zijn onderling consistent
 Er is dus evenwicht
 Er is geen aanleiding tot (attitude)verandering




binnen dezelfde attitude
Attitude t.o.v. de hoorcolleges gedragsverandering
• Verstand: je weet dat de hoorcolleges nuttig zijn
• Gevoel: je vindt de lessen vervelend
• Gedrag: je volgt de lessen
 De drie componenten zijn onderling inconsistent
 Er is dus onevenwicht
 Er is aanleiding tot (attitude)verandering


 Verandering ontstaat door inconsistentie van een attitude

Tussen attitudes


Attitude t.o.v. de hoorcolleges gedragsverandering
• Attitude t.o.v. je partner is positief
• Attitude t.o.v. deelnemen aan tournée minerale is positief
• Attitude van mijn partner t.o.v. deelnemen aan tournée minerale is negatief
 Dit is een onevenwichtige situatie
 Er is aanleiding tot (attitude)verandering
 Attitude verandering kan door één van de die componenten

, 1.4 Cognitieve dissonantie (Festinger)

 Mensen streven naar evenwicht tussen de verschillende delen van hun wereld
 Cognitie = alles wat iemand vindt, weet of denkt
 Een psychologische term voor de onaangename spanning die iemand ervaart bij
tegenstrijdige overtuigingen, ideeen of opvattingen. Of bij handelen dat in strijd is met
de eigen overtuiging


 Men spreekt van cognitieve dissonantie wanneer 2 of meerdere cognities in strijd
zijn met elkaar
• Bv: ik wil een hamburger, maar ik wil ook afvallen


 Dissonantie reduceren door:
• selectieve waarneming
 Alleen horen en zien wat je wil zien, wat meestsl positief is
• Rationalisatie
 Goedpraten van gemaakte keuzes en genomen beslissingen