Professor: Yves Jorens
Academiejaar: 2021-2022
,Inhoudsopgave
1. Inleiding............................................................................................................................... 1
1.1 What’s in a name? Het begrip en de inhoud..................................................................1
1.2 Politieke opvattingen als baken voor uitwerking.............................................................5
1.2.1 Landen en hun systemen........................................................................................7
1.3 De ontwikkeling van de sociale zekerheid in België: een evolutie..................................9
1.3.1 19e eeuw................................................................................................................. 9
1.3.2 Eind 19e – begin 20e eeuw.......................................................................................9
1.3.3 WOI – WOII...........................................................................................................10
1.3.4 Na WOII................................................................................................................10
1.3.5 De 21e eeuw: “op zoek naar grote hervormingen?”...............................................11
1.4 Sociale zekerheid als grondrecht.................................................................................12
1.5 Administratieve organisatie van de sociale zekerheid..................................................14
1.5.1 Organisatie van de werknemers............................................................................14
1.5.2 Organisatie van de zelfstandigen..........................................................................15
1.5.3 Autonome instellingen...........................................................................................15
1.5.4 “Private” meewerkende instellingen......................................................................16
1.5.5 Ook voor de gefederaliseerde entiteiten?..............................................................17
1.5.6 De Vlaamse sociale bescherming.........................................................................20
1.5.7 Sociale secretariaten van de werkgevers..............................................................22
1.5.8 De verhouding tussen alle instellingen sociale zekerheid en de sociaal verzekerde
....................................................................................................................................... 23
2. De financiering van de sociale zekerheid en toepassingsgebied.......................................26
2.1 De financiering van de sociale zekerheid.....................................................................26
2.1.1 De uitdagingen......................................................................................................26
2.1.2 Hoe betalen?.........................................................................................................27
2.1.2.1 Financieringswet 2017....................................................................................28
2.1.3 De bijdragen..........................................................................................................28
2.1.3.1 Berekeningsbasis...........................................................................................28
2.1.3.2 Hoogte van de bijdragen.................................................................................35
2.1.3.3 Invordering......................................................................................................37
2.2 Toepassingsgebied van de sociale zekerheid..............................................................38
2.2.1 Toepassingsgebied...............................................................................................38
2.2.1.1 Rechthebbenden............................................................................................38
2.2.2 Werknemers..........................................................................................................39
2.2.2.1 Algemene regel...............................................................................................40
2.2.2.2 Uitbreiding toepassingsgebied RSZ-wet.........................................................43
2.2.2.2.1 Voorbeelden.............................................................................................44
, 2.2.2.3 Uitsluiting uit de toepassing van de RSZ-wetgeving.......................................46
2.2.3 Zelfstandigen.........................................................................................................47
2.2.4 Overheidspersoneel..............................................................................................50
3. De risico’s: arbeidsongeschiktheid....................................................................................50
3.1 Arbeidsongeschiktheid.................................................................................................50
3.1.1 ZIV-regeling........................................................................................................... 51
3.1.1.1.1 Arbeidsongeschiktheid bij werknemers ZIV-wetgeving, definitie..............52
3.1.1.1.2 Arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen, definitie (art. 19-20 KB 1971). . .54
3.1.1.1.3 Arbeidsongeschiktheid bij ambtenaren.....................................................55
3.1.1.2 Uitkering.........................................................................................................57
3.1.1.3 Procedure vaststelling....................................................................................60
3.1.1.4 Wat na de arbeidsongeschiktheid?.................................................................61
3.1.1.4.1 Men is arbeidsongeschikt na ziekte of privé-ongeval...............................61
3.1.1.4.2 Men is arbeidsongeschikt na een arbeidsongeval/beroepsziekte.............62
3.1.1.5 Moederschapsuitkering...................................................................................63
3.1.2 Arbeidsongevallenwetgeving.................................................................................64
3.1.2.1 Begrip en voorwaarden...................................................................................64
3.1.2.1.1 Arbeidsongeval........................................................................................66
3.1.2.1.2 Arbeidswegongeval..................................................................................69
3.1.2.1.3 Bewijs arbeidsongeval..............................................................................70
3.1.2.2 Uitkeringen.....................................................................................................71
3.1.2.3 Vaststelling arbeidsongeschiktheid.................................................................75
3.1.2.4 Cumulatie.......................................................................................................78
3.1.2.4.1 Uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid ZIV-uitkeringen in combinatie met
andere uitkeringen (cumulatie)................................................................................78
3.1.2.4.2 Uitkeringen bij arbeidsongevallen.............................................................79
3.1.3 Beroepsziekten.....................................................................................................84
3.1.4 Wat na de arbeidsongeschiktheid?.......................................................................87
3.2 Ziekteverzekering – gezondheidszorgen.....................................................................87
3.2.1 Gezondheidssysteem: wie is verzekerd?..............................................................87
3.2.2 De kenmerken van ons gezondheidssysteem.......................................................89
3.3 Werkloosheid...............................................................................................................96
3.3.1 Recht op werkloosheidsuitkeringen.......................................................................97
3.3.1.1 Voorwaarden..................................................................................................97
3.3.1.1.1 Toelaatbaarheidsvereisten.......................................................................97
3.3.1.1.2 Toekenningsvoorwaarden........................................................................99
3.3.1.2 Uitkeringen...................................................................................................106
3.3.1.3 Zelfstandigen................................................................................................113
, 3.4 Pensioenen................................................................................................................ 113
3.4.1 Voorwaarden.......................................................................................................115
3.4.2 Uitkeringen.......................................................................................................... 120
3.4.3 Ambtenaren.........................................................................................................123
3.4.4 Aanvullende pensioenen.....................................................................................126
3.4.4.1 Werknemers.................................................................................................126
3.4.4.2 Zelfstandigen................................................................................................127
3.5 Gezinsbijslagen.........................................................................................................128
3.5.1 Prestaties............................................................................................................ 129
4. Sociale bijstand............................................................................................................... 131
4.1 Recht op maatschappelijke integratie (art. 3 Wet 26/5/2002).....................................134
4.2 Prestaties................................................................................................................... 136
4.3 Recht op maatschappelijke dienstverlening...............................................................138
5. Internationale aspecten...................................................................................................140