Samenvatting Arbeids En Organisatiepsychologie

ARBEIDS- EN
ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
2BA psychologie VUB

Abstract
Samenvatting van de hoorcolleges arbeids- en organisatiepsychologie gedoceerd door Joerie Hofmans
QUIZLET https://quizlet.com/_abr9xp?x=1jqt&i=19dskk




Justine Michiels

,Praktisch
- Cursus vereist
- WIJ (psychologie) MOETEN OOK WPO (met taak) DOEN
o Doel= via groepsopdracht wervings- en selectieprocedure van een organisatie (naar
keuze) bestuderen door afnemen van een interview van medewerker van de
personeelsdienst die instaat voor de werving en selectie van nieuwe werknemers.
o Taak telt voor 20% mee
o Aanwezigheid WPO telt voor 5% mee
- Examen
o 45 meerkeuzevragen met 4 antwoordopties
o GIS-CORRECTIE met – ¼ bij een fout
o Telt voor 75% mee
o Data, namen, etc. gaan niet gevraagd worden, je moet de inhoud kennen
 Leerresultaten:
 Je kent de basisbegrippen en theorieën uit het vakgebied en kan
aangeven waarom deze relevant zijn bij het analyseren van gedrag
in een arbeids- en organisatiecontext;
 Je kan de relevante basisbegrippen en theorieën in hun historische
context plaatsen;
 Je kan die basisconcepten en theorieën kritisch evalueren alsook het
onderzoek waaruit ze voortkomen;
 Je kan op basis van de basisbegrippen en theorieën uitleg geven
over het samenspel van enerzijds de differentiële sterkten en
zwakten van werknemers en anderzijds enkele formele en informele
organisatiekenmerken;
 Je kan praktische toepassingen van de basisconcepten en theorieën
herkennen en duiden.

Contents
Praktisch................................................................................................................................................1
1. Inleiding en situering.........................................................................................................................2
Historische en maatschappelijke evoluties........................................................................................3
Evolutie van maatschappelijke beeld over de mens in een arbeidssituatie.......................................5
Betekenis van werk vandaag.............................................................................................................8
2. Enkele basisdeterminanten van gedrag...........................................................................................10
Determinanten van individueel gedrag...........................................................................................10
Waarden......................................................................................................................................10
Attituden......................................................................................................................................12
Persoonlijkheid............................................................................................................................13
Perceptie......................................................................................................................................15
Leerprocessen..............................................................................................................................16


1

, Determinanten van gedrag in groepen............................................................................................17
3. Diversiteit op het werk....................................................................................................................22
Lagen van diversiteit........................................................................................................................22
Discriminatietheorieën....................................................................................................................23
Discriminatie: de lagen doorgelicht.................................................................................................24
Omgaan met diversiteit...................................................................................................................28
4. Arbeidsmotivatie en -satisfactie......................................................................................................29
Arbeidsmotivatie.............................................................................................................................29
Arbeidssatisfactie.............................................................................................................................39
5. Autonome werksystemen en job design..........................................................................................45
6. Leiderschap......................................................................................................................................52
Trekbenadering................................................................................................................................53
Gedragsstijlbenadering....................................................................................................................53
Situationeel leiderschap..................................................................................................................56
Transformationeel leiderschap........................................................................................................61
Culturele verschillen........................................................................................................................61
7. Werving en selectie.........................................................................................................................62
Werving...........................................................................................................................................62
Selectie............................................................................................................................................65

1. Inleiding en situering
- Focus ligt sterk op individu, nl. werknemer (bij A&O staat weknemer centraal) A&O
behoort eerder tot toegepaste psychologie
o Hoe het gedrag, persoonlijkheid, etc. van het individu een impact heeft op de
organisatie
 Organisatie= al dan niet geformaliseerde structuren waarbinnen mensen
zich begeven, al of niet bewust doelgericht
o Hoe de organisatie (door job design, etc.) een impact heeft op individu




2

,  Ergonomie: job past zich aan, aan de werknemer (bv. goede bureaustoel
voor mensen met rugklachten)
 Arbeidspsychologie: werknemer past zich aan, aan job (bv. verwerving)
 Organisatiepsychologie: de studie van het gedrag van mensen binnen een
organisatiestructuur

Historische en maatschappelijke evoluties
- Filosofie
o Plato
 Beschrijft ideale Staat als plaats waar individuen die taken toegewezen
krijgen waarvoor best geschikt
 3 rollen
o Leiders: filosofen/ politici
o Wachters die controle moesten behouden
o Overige mensen
 Stelt: geen twee personen exact gelijk geboren; mensen verschillen qua
natuurlijke begaafdheden
 Stelt militaire geschiktheidstests op om soldaten van ideale Staat te
selecteren
 Iedereen krijgt taak toegeschreven waartoe je het best geschikt bent
(bv. wachters moesten sterk zijn & autoriteit uitstralen & filosofen
moeten slim zijn)
o Navaro
 Grote individuele verschillen
 Verschillende beroepen vereisen verschillende vaardigheidspatronen
 Belang van goede professionele diagnostiek door de staat, zodat men
jongeren kan verplichten het kennisdomein te bestuderen waarvoor meest
geschikt
 Staat moest mensen testen wie geschikt was voor welke functies
 Bv. hedendaagse variant is oriënteringstesten
 Voordeel voor staat
o Juiste persoon op juiste plek
 Voordeel voor individu
o Geen tijd en moeite verspillen
- Natuurwetenschappelijke methode
o Observatie hypothese toetsing verwerping/aanvaarding hypothese
o Bv. Milgram-experiment
 Observatie: Nazi’s deden afschuwelijke dingen, maar Milgram geloofde niet
dat elk van hen een slecht persoon was
 Hypothese: mensen zijn volgzaam voor autoriteit
 Toetsing: leerling (acteur) moest dingen leren in labo & indien leerling een
fout maakte, kreeg hij een elektrische schok van proefpersoon de
proefpersoon gaf de leerling dodelijke schokken
 Aanvaarding hypothese: proefpersoon was inderdaad volgzaam voor
autoriteit
- Maatschappelijke invloeden/ sociale invloeden
o Noodzaak psychologie van de werkende mens


3