Samenvatting Consumentenrecht

CONSUMENTENRECHT
DEEL 1: INLEIDING

 Sensu stricto: de enge zin vh woord
o = gehaal van regels dat van toepassing is tussen beroepsbeoefenaars en consumenten
o Consument: iemand die deelneemt aan de markt
 Sensu lato= brede zin van het woord
o = geheel van regels die tot doel hebben, de economische zelfbeschikking (= als
consument heb je de volledige vrijheid om bep beslissingen te nemen) van de consument
te garanderen
 Basisvoorwaarden (constitutieve elementen)
o Contractsvrijheid
o Vrije mededinging: vrijheid van concurrentie
 Compenserende maatregelen indien constitutieve elementen niet volstaan om economische
zelfbeschikking te garanderen
 Binnen consumenten heeft EU recht sterke invloed
o Zowel verordeningen als richtlijnen
o Verordening: direct toepasbaar; moet direct w nageleefd
o Richtlijn: moet eerst omgezet w in BE wetgeving voordat ze bindend is
o Minimale harmonisatie was eerst, sinds 2002 ingezet op maximale harmonisatie




DEEL 2: BESCHERMING VD CONSUMENT TEGEN GEBREKKIGE EN ONVEILIGE PRODUCTEN

CONSUMENTENKOOP

(gebrekkige producten)

ALGEMEEN

 RECHTSBRONNEN
o Algemeen verbintenissenrecht
o Bijzondere regels inzake consumentenkoop
 Zie art. 1649bis ev BW: ‘bepalingen mbt de verkopen aan consumenten’
 Ingevoerd bij wet v 1 september 2004 betreffende de bescherming vd
consumenten bij verkoop v consumptiegoederen




1

,TOEPASSINGSGEBIED

 Wanneer zijn regels inzake consumentenkoop v toepassing?
 = verkopen v consumptiegoederen door een verkoper aan een consument
o Consument
 Art. 1649 bis $2 BW
 Natuurlijk persoon
 Bestemmingscriterium (>< specialisatiecriterium speelt geen rol)  we
moeten nagaan met welk doel hij een bep goed aankoopt; geen verband met
beroepsactiviteit, maar voor privé doeleinden  = consument
 Gemend gebruik: gedeeltelijk voor privédoeleinden, gedeeltelijk voor
professionele doeleinden: hoofdzakelijk voor privédoeleinden volstaat bv
een computer aankopen om die hoofdzakelijk in privésfeer te gebruiken en
soms op h werk  koper = consument
o Verkoper
 Handelt in beroeps of commerciële activiteit; elke persoon die aan een
duurzame economische activiteit doet
 Bv hondenfokker als hobby ≠ verkoper
Hondenfokker op professionele basis = verkoper
 Vertegenwoordiging?: dus als jij iemand vertegenwoordigt: je treedt op in
naam en opdracht v opdrachtgever bv garagist verkoopt in naam v
opdrachtgever auto’s  kan zelf niet aangesproken w obv regels inzake
consumentenkoop, dus als garagist optreedt als vertegenwoordiger/
lasthebber moet hij geen wettelijke garantie verstrekken
o Consumptiegoederen
 Alle roerende lichamelijke zaken (dieren zijn dit ook)
 Zowel nieuwe als tweedehands goederen
 Dieren, kunstwerken, …
 Onroerend geworden door bestemming of incorporatie  regels hierop ook
toepasselijk (bv schoorsteen, houtkachel)  w dus als RG beschouwd (ze
kijken wat h goed was op moment vd levering)

VOORWAARDEN AANSPRAKELIJKHEID VERKOPER

 1ste vw: gebrek aan overeenstemming
o Art. 1604 BW: de verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de ovk in
overeenstemming is (algemene wet)
o Art. 1649ter BW: bepaalt onder welke voorwaarden een consumptiegoed geacht kan
w in overeenstemming met de ovk te zijn (specifieke wet  voorrang op algemene)
 Opdat een consumptiegoed in overeenstemming is met de ovk, dient
cumulatief aan een aantal vw te w voldaan:
 In overeenstemming met de door de verkoper gegeven beschrijving
(en evt. monster of model)
 Geschikt voor h gebruik waartoe goederen v dezelfde soort
gewoonlijk dienen (en eventueel geschikt voor een meegedeeld
bijzonder gebruik)
 Het goed moet de kwaliteit en de prestaties bieden die voor
goederen v dezelfde soort normaal zijn



2

, o Gebrek aan overeenstemming wnr de consument aantoont dat aan een v deze vw
niet voldaan is (consument moet dit bewijzen  RF  alle middelen)
 Goed voldoet niet aan de beschrijving (bv salontafel w geleverd met ronde
poten ipv met vierkante poten zoals afgesproken –> gebrek aan
overeenstemming)
 Goed is ongeschikt voor h gebruik waarvoor h normalerwijze is bestemd (bv
een paard dat niet geschikt is om op te rijden, een hond die niet geschikt is
om ermee te gaan wandelen, een laptop waarvan de scharnieren vh scherm
zijn gebroken waardoor laptop niet meer kan sluiten, …)
Normale slijtage?  zal niet beschouwd w als gebrek
Abnormale slijtage: maakt goed wél ongeschikt voor zijn normaal gebruik
 H goed biedt niet de kwaliteit die voor goederen v dezelfde soort normaal
zijn
 Nieuw vs tweedehands? Van een nieuw goed mag je meer
verwachten dan v een tweedehands  betekent niet dat verkoper v
tweedehands item zal kunnen ontsnappen a/d verantwoordelijkheid
om in te staan voor gebreken
 Consument die hond koopt mag verwachten dat die geen afwijkende
geboorteverschijnselen heeft, …
 = Verwachtingen die de consument redelijkerwijs mag verwachten
moeten voldaan zijn

 2de vw: tijdstip waarop h gebrek moet bestaan
o Verkoper enkel AS wnr gebrek aan overeenstemming aanwezig is ten tijde vd
levering vh goed (art. 1649quater $1 BW) of op dat ogenblijk h gebrek in de kiem
bestaat
o Gebrek moet reeds in de kiem aanwezig zijn wnr h goed w afgeleverd
o Essentieel in de praktijk: wie moet dit bewijzen? Onderscheid met betrekking tot
bewijslast: (tijdstip v gebrek bepaald op wie de bewijslast lust)
 Manifestatie v gebrek in eerste 6 maanden na levering
 (moeilijk) weerlegbaar vermoeden dat h gebrek al bestond op
moment vd levering vh goed (consument moet wel aantonen dat h
gebrek zich manifesteert binnen de 6 maanden na levering + dat h
goed een gebrek aan overeenstemming vertoont)
Vermoeden is weerlegbaar  verkoper kan bewijzen dat h gebrek
niet bestond bij levering vh goed, en dat het pas daarna is ontstaan
(In praktijk moeilijk te weerleggen)
 Manifestatie v gebrek na later dan 6 maanden na levering  consument
moet bewijzen dat gebrek aanwezig was op moment v levering

 3de vw: tijdstip waarop h gebrek zich moet manifesteren
o Binnen 2 jaar, vanaf levering (‘garantietermijn’) art. 1649quater $1 BW
 Buiten termijn?  verkoper kan niet meer AS gesteld w ogv regels inzake
consumentenkoop
o Schorsing termijn (≠ stuiting) tijdens periode v herstel of vervanging vh goed, bij
onderhandelingen tussen verkoper en consument




3

,  Schorsen = termijn ff op pauze tijdens 2jarige periode, daarna loopt de
termijn gwn verder (periode voor herstelling of vervanging blijft meetellen
voor de 2jarige periode)
o Tweedehandsgoederen: partijen kunnen kortere garantietermijn afspreken, mag wel
niet korter zijn dan 1 jaar te rekenen vanaf de levering vh goed (als er niks anders w
afgesproken geldt er gwn 2 jaar, andere termijnen moeten dus contractueel
afgesproken w -> termijn korter dan 1 jaar afgesproken = clausule is nietig 
wettelijke garantietermijn zal dan gelden: 2 jaar)

RECHTSMIDDELEN

 Art. 1649quinques $1 BW: zegt welke rechtsmiddelen ter beschikking staan vd consument
wnr de verkoper AS is voor gebrek aan overeenstemming
 Onderscheid tussen 4 rechtsmiddelen
o Uitvoering in natura (herstel of vervanging -> beiden kosteloos)
o Uitvoering bij equivalent (passende prijsvermindering of ontbinding vd overeenkomt-
o Daarnaast behoudt consument mogelijkheid tot aanvullende schadevergoeding
o Consument is niet volledig vrij om te kiezen wat hij wilt  bepaalde hiërarchie die
voorrang geeft aan uitvoering in natura -> uitvoering bij equivalent kunnen enkel
ingeroepen w wnr herstel of vervanging onmogelijk zijn of wnr herstel of vervanging
door de verkoper niet binnen een redelijke termijn of zonder ernstige overlast voor
de consument kan w verricht

 HERSTELLING OF VERVANGING
o Primair rechtsmiddel
o In principe vrije keuze tussen herstelling of vervanging (tenzij 1 vd 2 onmogelijk is)
o Binnen redelijke termijn en zonder ernstige overlast
 Indien niet binnen redelijke termijn  consument kan ontbinding of
passende prijsvermindering vorderen
o Kosteloos (kosten die ontstaan om herstelling en vervanging tot stand te brengen zijn
ten laste vd verkoper)

 PASSENDE PRIJSVERMINDERING OF ONTBINDING
o Art. 1649quinques $1 BW
o Subsidiair rechtsmiddel
o Passende prijsvermindering: consument behoudt h goed maar krijgt deel v wat hij
betaald heeft terug + omvang moet in verhouding zijn met de waardevermindering
die h gebrek heeft veroorzaakt a/h goed
o In principe vrije keuze tussen prijsvermindering of ontbinding vd overeenkomst
o Beperkingen
 ‘onverzoenbaar gedrag’ consument (RS): indien consument gedrag vertoont
die niet hoort te zijn  enkel nog recht op passende prijsvermindering
 Geen ontbinding mogelijk bij gebrek met geringe/ kleine betekenis (rekening
gehouden met de waarde en hinder die consument ondervindt)
 Bv stoel met ronde poten geleverd ipv vierkante poten  kon niet
ontbonden w want waarde vd poten waren maar een fractie vd
totaalprijs



4