Samenvatting adolescentie

De adolescentie
Adolescentie: periode tussen kinderjaren en volwassenheid
Puberteit: wijst op de lichamelijke en seksuele componenten

Lichamelijke verandering (groot)
-> ten gevolge van fysiologische en hormonale rijpingsprocessen

Adolescent: periode van overgang
-> snel tempo in ontwikkelingen en nieuwe uitdagingen
-> verhoogde kwetsbaarheid en spanningen
(sommigen beleven dit als prettige periode, anderen hebben moeite)

Kenmerkend voor tiener op zoek naar nieuwe identiteit:
 Spanningen en conflicten met ouders en leraars
 Non-conformisme
 Onzekerheid
 Twijfel over eigen voorkomen en mogelijkheden
 Zoeken naar vrienden
 Afzonderen van anderen
 Uitproberen van gedragswijzen
 Opkijken en zich spiegelen aan ‘helden’
 Vluchten in droomwereld waar alles kan
 Zich kritisch afzetten tegen traditionele waarden

Gedragen zich soms anders dan ze zelf bedoelen
-> vinden niet altijd juiste houding en woorden om te uiten wat ze ervaren en willen
Stemming is wisselvallig
-> zoeken wanhopig naar gedragswijzen om ‘zich goed te voelen in hun vel’


Lichamelijke ontwikkeling
Tijdens puberteit
-> lichaam ontwikkelt zicht tot lichaam van volwassene: ziet er anders uit, functioneert
anders en kenmerkt zich door eigen persoonlijkheid

Veel lichamelijke veranderingen -> brengen veel psychische reacties met zich mee
Lichamelijke veranderingen:
 Opvallende toename van lichaamsgroei en verandering in lichaamsproporties
 Seksuele rijpingsprocessen (secundaire geslachtskenmerken en ontwikkeling
geslachtsorganen)

Begin puberteit is verschillend voor beide geslachten
-> bij meisjes meestal 1 tot 2 jaar vroeger
Ook individuele verschillen in begin, einde, duur en tempo



1

, De groeispurt
Bij begin adolescentie: lengte en gewicht nemen toe
Groeispurt -> springt het meest in het oog
-> groeiversnellingen: lengte, gewicht en skelet
Verschilt per lichaamsdeel zodat verhoudingen tijdelijk ‘verstoord’ worden

1ste helft groeiperiode: vooral ledematen, handen, voeten, neus, oren en kin groeien sneller
(fijne kindgezicht -> grof gezicht met puistjes) & de romp blijft achter
Jongens: begint rond 11 à 12j, piek op 13j en volwassen lengte rond 18 à 19j
Meisjes: begint rond 10 à 11j, peik op 12j en na 17j nog nauwelijks groeien

Disharmonishe gestalte
-> leidt tot een stuntelige motoriek (in de hand gewerkt door onzekerheid)
Tiener heeft tijd nodig om aan zijn veranderd lichaamsschema te wennen

Einde adolescente -> nieuw evenwicht
-> door lichaamsbeweging, sport en goede lichaamsverzorging terug harmonische evenwicht

Seksuele rijpingsprocessen
Studies
-> leeftijd en tempo van puberteitsontwikkeling worden beïnvloed door
- voeding (in kindertijd)
- socio-culturele factoren
- (vroeger dacht men ook klimatologische invloeden maar dit klopt niet)

Acceleratie : versnelde ontwikkeling van de huidige adolescent in vergelijking met pubers
van enkele generaties geleden
-> West-Europa: jeugd wordt door rijkere voeding en betere gezondheidszorg vroeger
fysiologisch rijp (jongeren nu 10cm groter en 3j eerder geslachtsrijp dan 40j geleden)
Recent onderzoek: is gestabiliseerd

De seksuele rijpingsprocessen komen tot uiting in de ontwikkeling van secundaire
geslachtskenmerken (borstontwikkeling, pubaire beharing, ontwikkeling van genitaliën,
eerste menstruatie en eerste zaadlozing)
 Meisjes (begint 9-14j)
-> seksuele rijping start met ontwikkeling van borsten en groei van pubaire beharing
-> 1ste menstruatie: enkele jaren later (gemiddeld 13j)
-> 1,5j later: geslachtsorganen volgroeid
-> na 1ste menstruatie: vruchtbaar -> geslachtsrijp of ‘biologisch volwassen’ (15j)
 Jongens (begint 10-15j)
-> versnelde groei teelballen & langzaam op gang komende groei pubaire beharing
Hangt samen met de versnelling van de lengtegroei
-> later: groei van penis, okselbeharing en baardgroei & groei van strottenhoofd
(duidelijk te zien: adamsappel)
-> stem wordt rauwer en slaat makkelijk over (toonhoogte van de stem verlaagt)
-> 1ste ejaculatie (14j) tijdens periode van maximale groei
-> gemiddeld op 16j ‘biologisch volwassen’

2