3 - Samenvatting Brede Basiszorg 2 - deel opvoedkunde

BBZ2 opvoedkunde – november 2021 1




BREDE BASISZORG IN KLAS EN SCHOOL

HISTORIEK: VAN SEGREGATIE NAAR INCLUSIE
M-decreet geeft aan hoe Vlaamse scholen moeten omgaan met kinderen die door een beperking de lessen in
een gewone school niet zomaar kunnen volgen
- Ontworpen om meer kinderen in het gewoon onderwijs te laten (= inclusief onderwijs)
- Het is de taak van de school om een zorgcontinuüm uit te bouwen die aangeeft welke redelijke
aanpassingen of maatregelen een kind met specifieke onderwijsbehoeften kan gebruiken

Kinderen met een specifieke onderwijsbehoefte zijn kinderen die net iets meer nodig hebben dan wat we
verwachten van een gemiddelde leerkracht in het gewoon onderwijs, door bijvoorbeeld een fysieke beperking
- Kan door het M-decreet dus het gemeenschappelijk curriculum volgen (als hij/zij voldoet aan de toelatings-
voorwaarden voor het gewoon onderwijs en een gemotiveerd verslag heeft)
- Of kan een individueel aangepast curriculum volgen (als hij een verslag voor toegang tot het buitengewoon
onderwijs heeft)
- Ook collegiale ondersteuning door leraren en paramedisch personeel uit het buitengewoon onderwijs zijn
mogelijk door het M-decreet

ZORGCONTINUÜM
= zorgbeleid waarin de school 3 fases doorloopt om samen met
het CLB en de ouders zo goed mogelijk voor de kinderen te zorgen
- De fasen volgen elkaar chronologisch op, beginnend bij
niveau 0 – er worden geen fases overgeslagen
- In de vorm van een driehoek, aangezien het een “continuüm”
visualiseert en in hoger liggende fases steeds minder
kinderen begeleid worden
- Stippelijnen, aangezien de vorige niveaus en die aanpassingen
steeds wel van kracht blijven

FASE 0: BREDE BASISZORG
= krachtige leeromgeving creëren waarbij je inzet op de
ontwikkeling van alle kinderen, met een systematische opvolging
en actief werkt aan vermindering van risico-factoren en aan de
versterking van beschermende factoren

Wiedoewa? - Vooral leerkracht
- CLB een signaliserende en adviserende functie tav het beleid, niet op kindniveau
- Pedagogische begeleidingsdienst kan de school ondersteunen in het waarmaken van de
BBZ

FASE 1: VERHOOGDE ZORG
= extra maatregelen nemen die ervoor zorgen dat het kind het gemeenschappelijk curriculum kan blijven volgen

Wiedoewa? - Vooral leerkracht + zorgcoördinator/-team
- School kan adviserende inbreng krijgen vanuit het CLB, vooral advies over planmatige
aanpak en interventies

, BBZ2 opvoedkunde – november 2021 2


FASE 2: UITBREIDING VAN ZORG
= CLB krijgt een actieve rol en onderzoekt wat het kind, de leraren en de ouders kunnen doen en wat zij nodig
hebben

Wiedoewa? - CLB ingeschakelt, stellen een gemotiveerd verslag op
- School kan ondersteuning vanuit het ondersteuningsnetwerk of een school voor
buitengewoon onderwijs inschakelen

FASE 3: INDIVIDUEEL AANGEPAST CURRICULUM (IAC)
= als fase 0 tot en met 2 zijn doorlopen en als het volgen van het gemeenschappelijk curriculum met redelijke
aanpassingen niet haalbaar blijkt, kan het CLB een verslag opstellen voor toegang tot buitengewoon onderwijs
of voor een individueel aangepast curriculum in het gewoon onderwijs
= CLB onderzoekt de mogelijkheden samen met de ouders, het kind en de school

REDELIJKE AANPASSINGEN?
Voor kinderen met specifieke onderwijsbehoeften doet een school redelijke aanpassingen, dat behoort tot haar
zorgbeleid – deze nemen de barrières weg waarmee deze kinderen te maken krijgen in een normale
schoolomgeving zodat ze de lessen kunnen volgen en zich optimaal kunnen ontwikkelen
ð Heeft wel grenzen! Iemand die blind is, kan nooit piloot worden

∞ UDL-principe: leerstof aanbieden op een manier die toegankelijk is voor een diverse kinderenpopulatie door
te variëren in bv. materialen, methoden en evaluatie
ð Want je hebt kinderen in alle soorten en maten, wij als leerkracht kunnen niet verwachten dat zij
allemaal op dezelfde manier dingen leren en doen

REDICODIS-MAATREGELEN
Remediërend = gerichte, individuele hulp, bv. preteachen aan een meertalige kleuter
Differentiërend = inspelen op verschillen tussen kinderen, bv. verschillende zwaartes en groottes qua
ballen, zelfstandige vs begeleide activiteiten (sommige kls hebben meer begeleiding nodig)
Compenserend = hulpmiddelen of ondersteuning en dus compensatie voor eventuele tekorten, bv. dikkere
potloden voor kls met vertraagde fijn-motorische ontwikkeling, tellen met blokjes
Dispenserend = kind vrijstellen van bepaalde activiteiten (en vervangen met gelijkwaardige doelen en
activiteiten), bv. kind met spina bifida moet turnles niet volgen en krijgt kinesitherapie

Geen lijst van wat “redelijk” is qua aanpassing of niet; die afweging maakt de school voor elke leerling apart,
waarbij rekening wordt gehouden met kostprijs, impact op de school- en klasorganisatie, hoe lang en hoe vaak
de aanpassing gebruikt mag worden, gevolgen van de aanpassing voor de levenskwaliteit van het kind, gevolgen
van de aanpassing voor de omgeving en andere kinderen en het al dan niet ontbreken van gelijkwaardige
alternatieven

GEWOON OF BUITENGEWOON ONDERWIJS?
Een kind met een beperking kan zich inschrijven in een gewone school, maar alleen met een verslag mag een
kind naar het buitengewoon onderwijs, waarbij het CLB kijkt naar de al geleverde inspanningen van de school
alvorens door te verwijzen

Kind heeft geen verslag voor toegang tot het BUO Kind heeft wél een verslag voor toegang tot het BUO
Kan het kind, eventueel met extra zorg, mee met het Gewoon onderwijs met BUO (waarvan type en
gemeenschappelijk curriculum? IAC en ondersteuning opleidingsvorm vermeld
Ja? > gewoon onderwijs Nee? > verslag van CLB > in het verslag)