Samenvatting Professionele Identiteit 2021-2022
LES 1 - INTRODUCTIE
1.1. WAT IS PROFESSIONELE IDENTITEIT?
Definitie 1:
Professionele identiteit ontstaat in de wisselwerking van een persoon met zijn professionele
omgeving en binnen een maatschappelijke context. Het verbindt de verhouding die je hebt
tot jezelf en de verhouding die je hebt tot anderen.
Het is een geheel aan kenmerken en karakteristieken, sociale relaties, rollen en
lidmaatschap van groepen die definiëren wie we zijn als professional.
Professionele identiteit is iets dat een professional een onmiskenbare eigen kleur geeft.
Definitie 2:
Professionele identiteit is het geheel aan waarden, inspiratie en betekenisgeving die een
persoon in een professionele setting een unieke eigen identiteit geven en die hij middels zijn
handelen naar de ander toe laat zien.
Het gaat over bewustwording en de ontwikkeling die de persoon hierin doormaakt. Hierbij
spelen drie perspectieven een rol: van jezelf (nu en in de toekomst: het ‘ik’), van de ander
(klant, cliënt, burger,...: het ‘zij’) en van de organisatie (het ‘wij’). Deze drie perspectieven
moeten geplaatst worden binnen de maatschappelijke context.
MICRO – MESO – MACRO:
Individueel niveau
Wie ben je, wat zijn je waarden en normen, je
kwaliteiten en wat is je leefwereld?
primaire socialisatie: factoren uit de opvoeding
Waarom koos je voor sociaal werk?
Herken je je in het beroep?
secundaire socialisatie: factoren uit
opleiding/scholing en
tertiaire socialisatie: factoren uit beroepsvorming-
en ervaring
1
,Samenvatting Professionele Identiteit 2021-2022
Organisatie niveau
Pas je in de organisatie?
Hoe vult de organisatie het mandaat van de sociaal werker in?
Missie en visie organisatie - doelgroep
‘Personele’ omkadering (werkplek, personeelsbeleid, … )
Vormgeving aan mandaat
Maatschappelijk niveau
Hoe word je als professional beïnvloed door maatschappelijke
ontwikkelingen?
Invloed van:
· Maatschappelijke veranderingen (vermarkting,
vermaatschappelijking, individualisering, … )
· Beleidsmaatregelen en politiek klimaat
2
, Samenvatting Professionele Identiteit 2021-2022
LES 2 – GRONDHOUDING VS BEROEPSHOUDING
2.1 ONBEWUSTE VOOROORDELEN
‣ Eerste vooroordelen ontstaan bij peuters en kleuters o.i.v. de omgeving
‣ Onbewuste vooroordelen = automatische gedachten die we hebben over mensen, die diep
in ons verborgen zitten
o Leiden tot negeren van bewijzen
o Leiden tot irrationele beslissingen
o We behandelen mensen die anders zijn dan ons minder gunstig
‣ Door herhaaldelijke blootstelling → onderbewustzijn verandert
Wat te doen aan onbewuste vooroordelen?
‣ Stap 1: toegeven welke vooroordelen een effect hebben op de beslissingen die je maakt
‣ Jezelf afvragen of je gedachten / gevoelens gebaseerd zijn of feiten of stereotypes
‣ De tijd nemen om mensen die anders zijn te leren kennen
‣ Eigen vooroordelen herkennen vóór je handelt → stap terug doen en eigen gedachten
opsporen
2.2. REFERENTIEKADER
= een basis van je handelen
‣ Een soort spons van al je gedachten, kennis, opvoeding, gewoonten, gevoelens, etc.
‣ Een denkraam van waaruit je naar de wereld kijkt
‣ Het maakt dat je bent wie je nu bent
Het referentiekader is de SW’er zijn/haar belangrijkste eigen werkinstrument.
Jouw persoonlijke bagage is jouw referentiekader en maakt deel uit van je grondhouding.
Het is belangrijk je bewust te zijn dat je vanuit je referentiekader handelt.
2.3. WAARDEN EN NORMEN
Waarde = motieven/idealen om na te streven. Iets waar belang aan gehecht wordt. Universele
waarden → vb. eerlijkheid, respect, vriendelijkheid…
Norm = toestand die voor een categorie van personen gewoon is. Normen zijn sterk verbonden met je
achtergrond en de context is zeer bepalend. Geven concrete richtlijnen over hoe je jou moet
gedragen → vb. niet stelen, niet liegen, respect voor ouderen….
Handelen van een SW’er is nauw verbonden met zijn eigen persoon.
Heel belangrijk om eigen waarden en normen te kennen en bewust zijn van waaruit je
handelt.
De waarden en normen van SW’ers zijn vaak verschillend van die van je
belanghebbenden.
Hier respectvol mee omgaan is een basishouding van elke SW’er.
3
LES 1 - INTRODUCTIE
1.1. WAT IS PROFESSIONELE IDENTITEIT?
Definitie 1:
Professionele identiteit ontstaat in de wisselwerking van een persoon met zijn professionele
omgeving en binnen een maatschappelijke context. Het verbindt de verhouding die je hebt
tot jezelf en de verhouding die je hebt tot anderen.
Het is een geheel aan kenmerken en karakteristieken, sociale relaties, rollen en
lidmaatschap van groepen die definiëren wie we zijn als professional.
Professionele identiteit is iets dat een professional een onmiskenbare eigen kleur geeft.
Definitie 2:
Professionele identiteit is het geheel aan waarden, inspiratie en betekenisgeving die een
persoon in een professionele setting een unieke eigen identiteit geven en die hij middels zijn
handelen naar de ander toe laat zien.
Het gaat over bewustwording en de ontwikkeling die de persoon hierin doormaakt. Hierbij
spelen drie perspectieven een rol: van jezelf (nu en in de toekomst: het ‘ik’), van de ander
(klant, cliënt, burger,...: het ‘zij’) en van de organisatie (het ‘wij’). Deze drie perspectieven
moeten geplaatst worden binnen de maatschappelijke context.
MICRO – MESO – MACRO:
Individueel niveau
Wie ben je, wat zijn je waarden en normen, je
kwaliteiten en wat is je leefwereld?
primaire socialisatie: factoren uit de opvoeding
Waarom koos je voor sociaal werk?
Herken je je in het beroep?
secundaire socialisatie: factoren uit
opleiding/scholing en
tertiaire socialisatie: factoren uit beroepsvorming-
en ervaring
1
,Samenvatting Professionele Identiteit 2021-2022
Organisatie niveau
Pas je in de organisatie?
Hoe vult de organisatie het mandaat van de sociaal werker in?
Missie en visie organisatie - doelgroep
‘Personele’ omkadering (werkplek, personeelsbeleid, … )
Vormgeving aan mandaat
Maatschappelijk niveau
Hoe word je als professional beïnvloed door maatschappelijke
ontwikkelingen?
Invloed van:
· Maatschappelijke veranderingen (vermarkting,
vermaatschappelijking, individualisering, … )
· Beleidsmaatregelen en politiek klimaat
2
, Samenvatting Professionele Identiteit 2021-2022
LES 2 – GRONDHOUDING VS BEROEPSHOUDING
2.1 ONBEWUSTE VOOROORDELEN
‣ Eerste vooroordelen ontstaan bij peuters en kleuters o.i.v. de omgeving
‣ Onbewuste vooroordelen = automatische gedachten die we hebben over mensen, die diep
in ons verborgen zitten
o Leiden tot negeren van bewijzen
o Leiden tot irrationele beslissingen
o We behandelen mensen die anders zijn dan ons minder gunstig
‣ Door herhaaldelijke blootstelling → onderbewustzijn verandert
Wat te doen aan onbewuste vooroordelen?
‣ Stap 1: toegeven welke vooroordelen een effect hebben op de beslissingen die je maakt
‣ Jezelf afvragen of je gedachten / gevoelens gebaseerd zijn of feiten of stereotypes
‣ De tijd nemen om mensen die anders zijn te leren kennen
‣ Eigen vooroordelen herkennen vóór je handelt → stap terug doen en eigen gedachten
opsporen
2.2. REFERENTIEKADER
= een basis van je handelen
‣ Een soort spons van al je gedachten, kennis, opvoeding, gewoonten, gevoelens, etc.
‣ Een denkraam van waaruit je naar de wereld kijkt
‣ Het maakt dat je bent wie je nu bent
Het referentiekader is de SW’er zijn/haar belangrijkste eigen werkinstrument.
Jouw persoonlijke bagage is jouw referentiekader en maakt deel uit van je grondhouding.
Het is belangrijk je bewust te zijn dat je vanuit je referentiekader handelt.
2.3. WAARDEN EN NORMEN
Waarde = motieven/idealen om na te streven. Iets waar belang aan gehecht wordt. Universele
waarden → vb. eerlijkheid, respect, vriendelijkheid…
Norm = toestand die voor een categorie van personen gewoon is. Normen zijn sterk verbonden met je
achtergrond en de context is zeer bepalend. Geven concrete richtlijnen over hoe je jou moet
gedragen → vb. niet stelen, niet liegen, respect voor ouderen….
Handelen van een SW’er is nauw verbonden met zijn eigen persoon.
Heel belangrijk om eigen waarden en normen te kennen en bewust zijn van waaruit je
handelt.
De waarden en normen van SW’ers zijn vaak verschillend van die van je
belanghebbenden.
Hier respectvol mee omgaan is een basishouding van elke SW’er.
3
