Celbiologie DT2
HC 3: CYTOSKELET/WEEFSEL
Stabiele conformatie = vouwing zorgt voor stevigheid
- Interactie tussen macromoleculen
Cytoskelet: stevigheid, vorm, beweging, transport
Cytoskelet wordt gevormd door 3 typen eiwit filamenten: zijn verschillend in samenstelling,
mechanische eigenschappen en rollen in de cel
1. Intermediate filamenten
- 10 nm diameter
- Peptidebindingen: interactie N- en C-terminus
- 8 tetrameren maken het filament
- Weerstand tegen mechanische stress
(elasticiteit)
3 klassen:
Keratine filamenten: in epitheelcellen (huid/haar)
Vimentine filamenten: bindweefselcellen, spiercellen
Neuro filamenten: in zenuwcellen
Ook in de nucleus zijn intermediate filamenten. Deze worden afgebroken en
opgebouwd bij iedere celdeling. Nuclear lamina bestaat uit intermediate filamenten.
Regulatie van de afbraak komt door fosforylering en defosforylering.
Lamina + fosfaatgroep = afbraak filamenten
Lamina = opbouw filamenten
2. Microtubuli
- Lopen door hele cel heen
- Groeien vanuit centrosoom !!
- Belangrijk voor celdeling
, - Microtubuli vormen mitotic spindle
o Vormen ook trilhaartjes (cilia)
Mictrotubuli zijn lange stevige buisjes en zijn gepolariseerd (2 verschillende uiteindes) dus
groeien naar elkaar toe. Een cel bevat een mix van microtubuli en tubulin subunits; snelle
opbouw mogelijk. De groei van microtubuli start bij centrosoom.
- Microtubuli groeien vanuit plusuiteinde
Microtubuli vertonen dynamische instabiliteit. De uiteindes groeien
en krimpen onafhankelijk van elkaar.
Zie afbeelding !!!
mitotic spindle remmen = remmen celdeling
Colchicine: bindt aan vrije tubulin moleculen
geen polymerisatie geen vorming van
de mitotic spindle geen celdeling/mitose
Taxol: bindt aan microtubuli microtubuli
kunnen wel groeien maar niet kleiner worden
geen celdeling/mitose
Ook andere medicijnen afgeleid van taxol en
colchicine worden gebruikt in kanker therapie
( antimitotic drugs)
- Want remmen celdeling
Stabilisering microtubuli
Plusuiteinde bindt aan capping eiwit
microtubuli kan niet meer krimpen
stabiele structuur (polarisering van de cel)
Bij stabiele microtubuli kan transport
plaatsvinden.
Kinesines: transporteren naar pluskant
Dyneines: transporteren naar minkant
Adaptoreiwitten zorgen ervoor. Dat een ‘cargo’ past op een
motoreiwit.
Kinesine activiteit: als de globular head ADP wisselt voor ATP,
komt er interactie met de microtubuli en ‘kan het volgende voetje
vooruit’ (zie afbeelding )
Cilia en flagella: motoreiwit dyneine is betrokken bij beweging
- Bestaan uit stabiele microtubuli en bewegen met behulp van dyneine
HC 3: CYTOSKELET/WEEFSEL
Stabiele conformatie = vouwing zorgt voor stevigheid
- Interactie tussen macromoleculen
Cytoskelet: stevigheid, vorm, beweging, transport
Cytoskelet wordt gevormd door 3 typen eiwit filamenten: zijn verschillend in samenstelling,
mechanische eigenschappen en rollen in de cel
1. Intermediate filamenten
- 10 nm diameter
- Peptidebindingen: interactie N- en C-terminus
- 8 tetrameren maken het filament
- Weerstand tegen mechanische stress
(elasticiteit)
3 klassen:
Keratine filamenten: in epitheelcellen (huid/haar)
Vimentine filamenten: bindweefselcellen, spiercellen
Neuro filamenten: in zenuwcellen
Ook in de nucleus zijn intermediate filamenten. Deze worden afgebroken en
opgebouwd bij iedere celdeling. Nuclear lamina bestaat uit intermediate filamenten.
Regulatie van de afbraak komt door fosforylering en defosforylering.
Lamina + fosfaatgroep = afbraak filamenten
Lamina = opbouw filamenten
2. Microtubuli
- Lopen door hele cel heen
- Groeien vanuit centrosoom !!
- Belangrijk voor celdeling
, - Microtubuli vormen mitotic spindle
o Vormen ook trilhaartjes (cilia)
Mictrotubuli zijn lange stevige buisjes en zijn gepolariseerd (2 verschillende uiteindes) dus
groeien naar elkaar toe. Een cel bevat een mix van microtubuli en tubulin subunits; snelle
opbouw mogelijk. De groei van microtubuli start bij centrosoom.
- Microtubuli groeien vanuit plusuiteinde
Microtubuli vertonen dynamische instabiliteit. De uiteindes groeien
en krimpen onafhankelijk van elkaar.
Zie afbeelding !!!
mitotic spindle remmen = remmen celdeling
Colchicine: bindt aan vrije tubulin moleculen
geen polymerisatie geen vorming van
de mitotic spindle geen celdeling/mitose
Taxol: bindt aan microtubuli microtubuli
kunnen wel groeien maar niet kleiner worden
geen celdeling/mitose
Ook andere medicijnen afgeleid van taxol en
colchicine worden gebruikt in kanker therapie
( antimitotic drugs)
- Want remmen celdeling
Stabilisering microtubuli
Plusuiteinde bindt aan capping eiwit
microtubuli kan niet meer krimpen
stabiele structuur (polarisering van de cel)
Bij stabiele microtubuli kan transport
plaatsvinden.
Kinesines: transporteren naar pluskant
Dyneines: transporteren naar minkant
Adaptoreiwitten zorgen ervoor. Dat een ‘cargo’ past op een
motoreiwit.
Kinesine activiteit: als de globular head ADP wisselt voor ATP,
komt er interactie met de microtubuli en ‘kan het volgende voetje
vooruit’ (zie afbeelding )
Cilia en flagella: motoreiwit dyneine is betrokken bij beweging
- Bestaan uit stabiele microtubuli en bewegen met behulp van dyneine
