Samenvatting communicatie 1e jaar

Communicatie
De criteria voor een goede feedback:

 Waargenomen en aanwijsbaar
 Concreet, specifiek en veranderbaar gedrag, niet op persoon
 Op tijd/nu
 Ik-vorm (subjectief)
 Effect van gedrag op ander
 Behoefte van de ander
 Selectief
 Juiste omstandigheden, hou het kort
 Hoe komt de feedback aan? + laat je gesprekspartner reageren


WAARDERENDE FEEDBACK

Dan heb je oog te hebben voor:

 Talenten
 Fijne eigenschappen
 Mooie kwaliteiten
 Doorzettingsvermogen

 zo creëer je een positief klimaat

Hoofdstuk 1: relatiegericht werken in de begeleiding

1. Verschil vaardigheid en attitude
Vaardigheid: vaardigheid is een werkwoord, vaardigheden kunnen we aanleren en
trainen. DOEN

Attitude: wie je bent en hoe je je presenteert bij mensen, dit kan je vooral vormen. ZIJN

Communicatie is een vaardigheid, niet voor iedereen is iets vanzelfsprekend. Dit hangt af
van je opvoeding of kan voor andere niet vanzelfsprekend zijn. Bv een kus bij de
begroeting

1.1. Kwaliteiten van de begeleider
- Men heeft een natuurlijke neiging om te willen helpen  dit dient bijgeschaafd te
worden

- Ontwikkelen van begeleidersaspecten en houdingsaspecten

- Integreren van aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid

Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders
 Betrokkenheid
 Kennis en inzichten
 Leergierigheid
 Warmte en vriendelijkheid
 Zorgzaamheid




1

,Wampold, 2009 (het onderzoek) stelt dat effectieve begeleiders beschikken over
volgende vaardigheden en houdingsaspecten:

 Goede verbale kwaliteiten
 Een juiste afstemming
 Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en kunnen verhelderen
 Persoonlijk inzicht
 Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
 Warmte en acceptatie
 Empathie
 Gerichtheid op de ander


1.2. Contact maken
De balans tussen de persoonskenmerken en vaardigheden (= draagkracht) en de
belastbaarheid en de ontwikkelingstaken (= draaglast) aan de andere kant

 Weegschaalmodel = balansmodel

o Draagkracht: wat kunnen de mensen aan?
o Draaglast: welke last kunnen ze dragen?
DRAAGKRACHT




PERSOONS- ONTWIKKELINGS-
KENMERKEN TAKEN
& &
VAARDIGHEDEN BELASTBAARHEID
DRAAGLAST




o Contact maken met de cliënt = een uitnodiging om SAMEN het begeleidersproces
aan te gaan.
o Cliënten hebben het recht om te begrijpen wat de intenties en de strategieën zijn
in de helpende en ondersteunende relatie.

 begeleiders hebben een ethische verantwoordelijkheid om cliënten volledig te
informeren over het begeleidingsproces : GEEN verborgen agenda!

Vormen van contact maken

Formeel Informeel
Monoloog Openheid
Eenzijdig Basis van vertrouwen
Hulpverlener Gezamenlijk




2

, 1.3. Eigen inbreng bij begeleiden
- Persoonlijke bijdrage: eigenheid en subjectiviteit die je aan begeleiding meegeeft
- Inhoudelijke bijdrage: inhoudelijk voldoen aan vraag of behoefte van cliënt
- inzicht in eigen motivatie en achtergronden

De ruimte die je als begeleider hebt om op zelfstandige basis je begeleiding vorm te
geven. De zelfstandigheid die je hebt als begeleider om te oordelen welk eerst nodig
is = DISCRETIONAIRE RUIMTE
 in het boek: de ruimte waarin je vrij en zelfstandig kunt beoordelen en handelen,
de bewegingsruimte waarin de begeleider zijn eigen beslissingen neemt.




Diagnose-
receptmodel Circulaire
verbinding

Diagnose receptmodel: zie pagina 23


1.4. Waarom zoeken mensen ondersteuning?
3 soorten begeleiding:
 Vrijwillige begeleiding of hulpverlening: mensen die hun probleem herkennen en
toegeven en zelf hulp dan gaan zoeken.

 Voorwaardelijke begeleiding of hulpverlening: mensen hebben wel een hulpvraag
maar er komt wel een gevolg als er niets gebeurd

 Onvrijwillige begeleiding: De rechter of jeugdrechter beslist hoe het gaat zijn,
bijvoorbeeld in een instelling

Multiproblematiek: meer dan 1 probleem, een opeenstapeling van problemen

1.5. Voorwaarden voor effectieve begeleiding
 Begeleidingsproces valt of staat met een prettige en verbindende relatie
 Focus op opbouwen van goede relatie: “wie kan ik voor jou zijn?”
 Symptoombestrijding  verandering naar stabiliteit
 Behoefte van cliënt helder en concreet formuleren  afstemmen op cliënt
 Verandering door motivatie, nieuwe ervaringen, anders kijken, persoonlijke
groei

1.6. Effectieve methoden van begeleiding
Evidence based practice = bewijs door effectiviteit van het werken

 Theorie van de presentie: basisbeweging is naar de ander toe in plaats van
omgekeerd!
 Betrokken aandachtigheid, trouwe en emotionele nabijheid,
wederkerigheid, verbondenheid, vriendschapsachtige relaties, een
waarderende en respectvolle houding, menselijke waardigheid, openstaan
voor de ander, vermogen om van perspectief te wisselen.

3