MCO HC 12 - Europees vennootschapsrecht, Europese rechtsvormen, grensoverschrijdende
zetelverplaatsing en -fusie
Europees vennootschapsrecht
• EU-verdrag/EU-werkingsverdrag
– Vrijheid van vestiging
• Verordeningen houdende statuut rechtsvorm
• Richtlijnen tot harmonisering vennootschapsrecht
– 10e richtlijn
– 14e richtlijn?
Europees vennootschapsrecht
• Gemeenschapsrecht <-> nationaal recht
• EHvJ 15 juli 1964, Case 6/64, (Costa/ENEL)
“OVERWEGENDE DAT UIT HET BOVENSTAANDE VOLGT DAT HET VERDRAGSRECHT,
DAT UIT EEN AUTONOME BRON VOORTVLOEIT, OP GROND VAN ZIJN BIJZONDER KARAKTER
NIET DOOR ENIG VOORSCHRIFT VAN NATIONAAL RECHT OPZIJ KAN WORDEN GEZET,
ZONDER ZIJN GEMEENSCHAPSRECHTELIJK KARAKTER TE VERLIEZEN EN ZONDER DAT DE
RECHTSGROND VAN DE GEMEENSCHAP ZELF DAARDOOR WORDT AANGETAST;
DAT, WAAR DE LID-STATEN DE RECHTEN EN PLICHTEN DIE UIT DE
VERDRAGSBEPALINGEN VOORTVLOEIEN AAN DE RECHTSORDE VAN DE GEMEENSCHAP
HEBBEN OVERGEDRAGEN, DIT IMPLICEERT DAT HUN SOUVEREINE RECHTEN DEFINITIEF ZIJN
BEPERKT, ZODAT LATERE EENZIJDIG AFGEKONDIGDE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN, DIE
TEGEN HET STELSEL VAN DE GEMEENSCHAP INGAAN, IEDERE WERKING ONTBEREN;”
Verordeningen houdende Statuut
• Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV)(1985)
• Europese naamloze vennootschap (Societas Europaea of “SE”) (2004)
• Europese coöperatieve vennootschap (Societas coopertiva europaea of “SCE”) (2006)
• Europese besloten vennootschap (Societas Europaea Privata of “SPE”) ?
• Europese vereniging en onderlinge: ingetrokken
• Europese Stichting: ingetrokken
EESV
• Toegelaten doelstellingen (preambule & art. 3 Verordening)
• Ondersteuning economische activiteiten leden: niet toegestaan
– economische activiteit van leden overnemen
– Als holding fungeren
– meer dan 500 werknemers
– lid zijn van een ander EESV
• Europese dimensie (art. 4 Verordening)
, • Twee leden uit verschillende lidstaten (EER)
– Vennootschappen in de zin van het EG verdrag, opgericht naar het recht
van een lidstaat, met zetel en hoofdkantoor in de gemeenschap
– Natuurlijke personen/ondernemer in de Gemeenschap (nationaliteit niet
relevant)
EESV II
• Toepasselijk recht:
– De Verordening
– Lidstaat van inschrijving (art. 2)
• M.b.t. oprichtingsovereenkomst (geldigheid, vorm etc.)
• Interne organisatie (besluitvorming, taken, bevoegdheden aansprakelijkheden,
boekhouding etc.
• Contractuele regelingen, voor zover toegestaan door de Verordening.
EESV
• Zetel in plaats hoofdkantoor of hoofdkantoor lid (art. 12)
• Rechtspersoonlijk in Nederland (art. 3 Uitv.wet)
• Algemene bepalingen Boek 2 BW van overeenkomstige toepassing
• Enquêterecht van overeenkomstige toepassing
• Het is niet in alle landen een rechtspersoon. Het heeft wel rechtssubjectiviteit.
Wat precies het onderscheid is, is onduidelijk.
• Fiscaal transparant (art. 40). Belangrijkste kenmerk. De fiscale transparantie heb je in
alle landen van de europese economische ruimte. Je hebt geen gedoe met de nationale
autoriteiten.
• Zetelverplaatsting is mogelijk (art. 13)
– Uitschrijving en inschrijving. Procedure is niet gegeven, maar dit zal het dan
ongeveer maar zijn.
• Omzetting in coöperatie en vv is mogelijk (art. 8 Uitv.wet)
• Ontbinding alleen bij eenparig besluit of rechterlijke uitspraak (art. 31/32)
Europese naamloze vennootschap
• ‘Societas Europaea’ (SE)
• Europees karakter
– aandeelhouders: nee zijn niet europees
– doel, activiteiten: nee idem
– ‘vennootschapsstatuut’: ja SE verordening, aangevuld met recht lidstaat
– voorwaarde bij vorming: ja (meestal), zo moet je de SE ook zien. Het is een
instrument om een grensoverschrijdende herstructurering of concernstructuren te
kunne effectueren. Het is een faciliteit. De SE is een eindproduct van de transactie.
Als je hem eenmaal hebt, is het gewone NV met wat extra toeters en bellen. Je
moet dit zien in de tijdgeest. Toen er werd aan gewerkt, was het problmatisch om
grensoverschrijdend te fuseren of een zetel te verplaatsen. Nu is dat niet meer zo
doordat we de richtlijnen hebben en door de jurisprudentie van het Europees Hof
zetelverplaatsing en -fusie
Europees vennootschapsrecht
• EU-verdrag/EU-werkingsverdrag
– Vrijheid van vestiging
• Verordeningen houdende statuut rechtsvorm
• Richtlijnen tot harmonisering vennootschapsrecht
– 10e richtlijn
– 14e richtlijn?
Europees vennootschapsrecht
• Gemeenschapsrecht <-> nationaal recht
• EHvJ 15 juli 1964, Case 6/64, (Costa/ENEL)
“OVERWEGENDE DAT UIT HET BOVENSTAANDE VOLGT DAT HET VERDRAGSRECHT,
DAT UIT EEN AUTONOME BRON VOORTVLOEIT, OP GROND VAN ZIJN BIJZONDER KARAKTER
NIET DOOR ENIG VOORSCHRIFT VAN NATIONAAL RECHT OPZIJ KAN WORDEN GEZET,
ZONDER ZIJN GEMEENSCHAPSRECHTELIJK KARAKTER TE VERLIEZEN EN ZONDER DAT DE
RECHTSGROND VAN DE GEMEENSCHAP ZELF DAARDOOR WORDT AANGETAST;
DAT, WAAR DE LID-STATEN DE RECHTEN EN PLICHTEN DIE UIT DE
VERDRAGSBEPALINGEN VOORTVLOEIEN AAN DE RECHTSORDE VAN DE GEMEENSCHAP
HEBBEN OVERGEDRAGEN, DIT IMPLICEERT DAT HUN SOUVEREINE RECHTEN DEFINITIEF ZIJN
BEPERKT, ZODAT LATERE EENZIJDIG AFGEKONDIGDE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN, DIE
TEGEN HET STELSEL VAN DE GEMEENSCHAP INGAAN, IEDERE WERKING ONTBEREN;”
Verordeningen houdende Statuut
• Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV)(1985)
• Europese naamloze vennootschap (Societas Europaea of “SE”) (2004)
• Europese coöperatieve vennootschap (Societas coopertiva europaea of “SCE”) (2006)
• Europese besloten vennootschap (Societas Europaea Privata of “SPE”) ?
• Europese vereniging en onderlinge: ingetrokken
• Europese Stichting: ingetrokken
EESV
• Toegelaten doelstellingen (preambule & art. 3 Verordening)
• Ondersteuning economische activiteiten leden: niet toegestaan
– economische activiteit van leden overnemen
– Als holding fungeren
– meer dan 500 werknemers
– lid zijn van een ander EESV
• Europese dimensie (art. 4 Verordening)
, • Twee leden uit verschillende lidstaten (EER)
– Vennootschappen in de zin van het EG verdrag, opgericht naar het recht
van een lidstaat, met zetel en hoofdkantoor in de gemeenschap
– Natuurlijke personen/ondernemer in de Gemeenschap (nationaliteit niet
relevant)
EESV II
• Toepasselijk recht:
– De Verordening
– Lidstaat van inschrijving (art. 2)
• M.b.t. oprichtingsovereenkomst (geldigheid, vorm etc.)
• Interne organisatie (besluitvorming, taken, bevoegdheden aansprakelijkheden,
boekhouding etc.
• Contractuele regelingen, voor zover toegestaan door de Verordening.
EESV
• Zetel in plaats hoofdkantoor of hoofdkantoor lid (art. 12)
• Rechtspersoonlijk in Nederland (art. 3 Uitv.wet)
• Algemene bepalingen Boek 2 BW van overeenkomstige toepassing
• Enquêterecht van overeenkomstige toepassing
• Het is niet in alle landen een rechtspersoon. Het heeft wel rechtssubjectiviteit.
Wat precies het onderscheid is, is onduidelijk.
• Fiscaal transparant (art. 40). Belangrijkste kenmerk. De fiscale transparantie heb je in
alle landen van de europese economische ruimte. Je hebt geen gedoe met de nationale
autoriteiten.
• Zetelverplaatsting is mogelijk (art. 13)
– Uitschrijving en inschrijving. Procedure is niet gegeven, maar dit zal het dan
ongeveer maar zijn.
• Omzetting in coöperatie en vv is mogelijk (art. 8 Uitv.wet)
• Ontbinding alleen bij eenparig besluit of rechterlijke uitspraak (art. 31/32)
Europese naamloze vennootschap
• ‘Societas Europaea’ (SE)
• Europees karakter
– aandeelhouders: nee zijn niet europees
– doel, activiteiten: nee idem
– ‘vennootschapsstatuut’: ja SE verordening, aangevuld met recht lidstaat
– voorwaarde bij vorming: ja (meestal), zo moet je de SE ook zien. Het is een
instrument om een grensoverschrijdende herstructurering of concernstructuren te
kunne effectueren. Het is een faciliteit. De SE is een eindproduct van de transactie.
Als je hem eenmaal hebt, is het gewone NV met wat extra toeters en bellen. Je
moet dit zien in de tijdgeest. Toen er werd aan gewerkt, was het problmatisch om
grensoverschrijdend te fuseren of een zetel te verplaatsen. Nu is dat niet meer zo
doordat we de richtlijnen hebben en door de jurisprudentie van het Europees Hof
