College aantekeningen Beleid en Organisatie van onderwijs en hulpverlening

College aantekeningen Beleid en organisatie

College 1

Beleidscyclus  beleid blijft gevormd worden
Hoe gaat beleidsmaker met problemen om  dit toepassen op opvoedkundige
beleidsvraagstukken

Beleid = de wijze waarop problemen tegemoet worden getreden  besturing met verstand
Heel breed, dus kan op verschillende manieren:
- focusgerichte definitie van beleid = inhoud van beleid
- Locusgericht definitie van beleid = hoe beleid tot stand komt, wie spelen hier een rol in
- Hybride definitie van beleid = beide = een politiek bekrachtigd plan  hoe komen we tot
de beslissing om op die manier aan te pakken

Van belang bij beleid  alle drie spelen een rol

- beleid  manier waarop, hoe komt het tot uiting

- politiek  hoe je tot het plan komt, hoe kom je tot beslissing, samenleving tot geheel, je
kan ook alleen in een klas of gemeente komen tot politieke besluitvorming, hoe ga je samen
met verschillende belangen tot een besluit komen.
Er zijn 3 ideaaltypen
- Staat  socialisme  algemeen belang  regels (PVDA)
- Gemeenschap  conservatisme  groepsbelang  particuliere groep of gemeenschap
(CDA of ChristenUnie)
- Markt  liberalisme  individuele behoefte of vrijheid (VVD)
 In de partijen zie je ook verschuivingen

- sturing  doelgericht beïnvloeden

Benaderingen van beleid:
- rationele benadering  Beleid in hoge mate geredeneerd, je hebt een doel waar je naartoe
kan werken. Daarna evalueren: Effectief, efficiënt en samenhangend?  Je kunt het i hoge
mate beheersen = beheersbaar proces
Verzameling doelstellingen en middelen (beheersbaar proces)

- politieke benadering  macht en belang  tegendeel van rationeel = onbeheersbaar
proces (wie heeft macht en wie heeft invloed  wat is het belang voor jou en voor
samenleving?)
Draagvlak  wordt het beleid gesteund of niet  zijn mensen tevreden erover
Tijdelijk hoe het nu is en daarmee wordt beleid gemaakt (machtsverhoudingen)
- culturele benadering  het gaat erom hoe het beleidsprobleem beschreven wordt, dus
wat is precies het probleem. Zingeving. Collectief leervermogen  welke woorden
gebruiken we om een probleem te zeggen.
Beleid is resultaat van hoe jij problemen ziet

,- institutionele benadering  beleid vindt plaats in een bestaande plaats  er is al van alles
aan de gang  regelgeleide interactie, normatieve integratie  bv. We gaan beleid naar
boven of naar beneden aanpassen  bijsturing
Wie zijn er al bezig, hierbij sturing geven

Voorbeeld dijken:
- rationele  hoe, wat, geld
- politiek  wie macht  bv. Noord en Zuid-Holland, zeeland  die bepalen, die hebben
invloed.
- culturele  strijd tegen het water of leven met water  dammen, of juist wegpompen
- institutionele  waterschappen, toezicht partij, gemeentes

College 2

Beleid als proces

Wanneer is er sprake van een beleidsprobleem  als er een verschil is tussen een maatstaf
(beginsel of norm) en een bestaande of verwachte situatie  zoals nu met het klimaat
Probleem hangt af van maatstaf en perceptie van de situatie

Beleidsproblemen als sociale en politieke constructie
 Macht en belang
 Referentiekader (juridisch of economisch of zorg)  perspectief  hoe je tegen een
probleem aankijkt
 Mens en wereldbeeld  hoe gaan we probleem oplossen
- individualistisch  onderhandelen met elkaar
- egalitaristisch (samenwerking)
- hiërarchisch (dwang en controle)
- fatalistisch
 Regels
 Taal  voor wie is het dan een probleem (komende generatie met klimaat), waar ligt
verantwoordelijkheid
 Coalities  verbonden
 Communicatie, beeldvorming
 In en uitsluiting van groepen bij een beleidsprobleem. Welke groep hoort wel bij het
probleem en welke niet.
 Sociale constructie van doelgroepen  bevoordeelden, uitdagers (probleem
veroorzaken), afwijkende, afhankelijke

Beleidsprobleem  feiten en waarden
Alternatieve feiten  feiten worden verdraaid

Beleid en feiten  je kan feiten goed onderzoeken

Zekerheid van kennis  kan groot en klein zijn
Consensus over maatstaven (norm waarna mens handelt)  kunnen groot en klein zijn

, Beide groot  getemde problemen
Beide klein  ongetemde problemen
Zekerheid kennis klein en consensus maatstaven groot  ontembare wetenschappelijke
problemen

Zijn alternatieve straffen effectief?  Wat voor type probleem

Beleidsproces  dynamisch, interactie, heeft een bepaald verloop

Actoren  media, politiek, burgers  beleid is afhankelijk van meerdere actoren
Actoren verschillen in doeleinden, informatie, machten en middelen

Cyclus  we slaan vaak stappen over erin
1. Agendavorming
2. Beleidsvoorbereiding/ontwikkeling
3. Beleidsbepaling (besluitvorming)
4. Beleidsuitvoering
5. Beleidsevaluatie
6. Beleidsterugkoppeling
 Soms worden er meer fases onderscheiden (bv. beleidshandhaving)

Agendavorming
- non-decision making
- barrièremodel  hindernissen  onderwerp komt niet tot beleid
- Stromenmodel  we kunnen er niet meer omheen  laat zien waarom onderwerp wel tot
beleid komt  stromen komen bij elkaar

Probleemdefinitie 1
- causaal pad
 Wie/ wat ondervindt nadeel
 Wat is de oorzaak ervan en wie is er verantwoordelijk voor
- wijze waarop probleem wordt gedefinieerd  bepaald voor een deel de oplossing die je
gaat vinden

Probleemdefinitie 2
- wie als eerst met definitie van probleem komt, heeft een strategisch voordeel  andere
erna moeten erop reageren
- niet objectief, maar subjectief

Framing  belangrijke rol = nadruk leggen op specifieke aspecten, overtuiging en verklaring
bepaald fenomeen  Anderen overtuigen
 Het gebruiken van specifieke taal en of beelden met als doel om te overtuigen

Hans de Bruijn  onderzoek framing  een frame is een manier van presenteren van een
politieke boodschap