College aantekeningen professionele opvoeders

College aantekeningen professionele opvoeders

College 1

Gehechtheidstheorie
- nabijheid
- sensitief/responsief
- veiligheid of onveilig
- universeel (geldt voor alle contexten)  op toepassing alle culturen

Ainsworth  strange situation test
- Veiligheid, warmte en geborgenheid
- Basis idee: Sensitiviteit en responsiviteit van de ouders  veilige haven (emotionele
veiligheid en zelfwaardering)  exploratie, goed gedrag

Wat is een gehechtheidsrelatie?
1. Speciale emotionele band  duurzaam (langere tijd), uniek, niet per se wederkerig,
een belangrijke context biedt voor het reguleren van emoties
2. Meer dan een affectieve band  het zoeken van veiligheid

Kunnen relaties met professionele opvoeders gezien worden als gehechtheidsrelatie?
- Vaak niet langdurig en exclusief (een leerkracht heeft veel verschillende kinderen in de klas)
- Maar toch veilige haven (nabijheid bij stress) en veilige basis (exploratie omgeving)

Dus professionele opvoeders kunnen functioneren als gehechtheidfiguur
- Jonge kinderen
- Kinderen uit bepaalde risicogroepen
- Kinderen in overgangssituaties
- Kinderen die lijden onder stress in het gezin
- Kinderen in de jeugdzorg

Emotionele veiligheid is een noodzakelijke voorwaarde om te kunnen functioneren
Anders  passiviteit, agressie, drugsgebruik
Als dat zelf niet lukt  hechtheidfiguur nodig

Gehechtheidsrelatie
- Als de ouder-kind gehechtheid goed is, is dat ook makkelijker met een professionele
opvoeder
- Als de ouder-kind gehechtheid niet goed is, kan de gehechtheid met een professionele
opvoeder dat compenseren (is wel extra moeilijk voor die kinderen)
- belang relatie professionele opvoeders  sociaal emotionele steun
- biedt basis voor interventies

Mentale representaties
- Intern werkmodel
- Je hebt een intern beeld over de relaties met anderen (verwachtingen, gedachten,
gevoelens, ervaringen)

, - gebaseerd op vroegere ervaringen  bepalend voor toekomstig gedrag binnen de relatie
Schoolcontext
- Veilige haven en veilige basisfunctie van leerkracht  sociaal emotionele rol, zo kan de
leerkracht het leren ook stimuleren, maar dit is niet altijd een echte gehechtheidsrelatie
- Focus ligt vooral op emotionele rol = affectieve kwaliteit  relatie leerling met leerkracht
(specifieke band per leerling)
- Heel veel onderzoek is ook gebaseerd op gehechtheidsrelatie en geeft aanleiding tot kind
en leerkrachtkenmerken
- basis voor interventie

Relaties met oudere leerlingen (eind basisschool en voortgezet onderwijs)
- Vooral de beschikbaarheid van de leerkracht is belangrijk  veilige basis is vooral
belangrijk
- Affectieve kwaliteit van de relatie met de leerkracht is vooral belangrijk  emotioneel

Kinderopvang
- Pedagogisch medewerker als secundaire gehechtheidsfiguur, kan weer als compenserende
rol vervullen voor veilige haven
- Artikel Shirvanian & Michael, 2017
Attachment based child care  belangrijk training aan pedagogische medewerkers met deze
theorie voor veiligheid, belangrijk om sleutelfiguur te kiezen, samenwerken met ouders

Jeugdzorg (Adshead, 1998)  psychiatrische instelling
- Hulpverlener = tijdelijk gehechtheidsfiguur  stimuleert nabijheid, basis voor veilige basis
 cognitieve en affectieve ontwikkeling
- Hechtingsproblemen als verklaring van gedragsproblemen
- Hupverleners hebben soms ook hechtingsproblemen  extra lastig

 Tips voor interventie
- empathisch luisteren en ruimte voor pijnlijke ervaringen
- informatie op de juiste manier aanbieden (niet dreigend)
- werken aan vertrouwensrelatie en veilige basis
- consistentie hulpverleners

Voorbeeldtentamenvraag

1. Wat is waar?
I. Een mentale representatie is een intern werkmodel waarin gevoelens,
gedachten en verwachtingen van een persoon over zichzelf, de relatiepartner
en de onderlinge relatie liggen opgeslagen  Waar
II. Mentale representaties zijn gebaseerd op eerdere ervaringen met relaties en
interacties met belangrijke anderen en zijn medebepalend voor toekomstig
gedrag binnen de relatie  Waar