College: hoe werkt de aangeboren afweer?
Aangeboren afweer: komt meteen in actie als barrière van lichaam weg is. Zorgen voor het
elimineren van micro-organismen. Als dit onvoldoende is, zet dit systeem ook het verworven
immuunsysteem aan.
Barrières voor (pathogene) micro-organismen:
- Epitheel
- Antimicrobiële eiwitten in tranen, speeksel en andere secreten
- Luchtstroom -> trilhaar beweging
- Huid (fysieke barrière) -> vetzuren, commensalen
- Bronchi -> mucus, trilhaar beweging
- Luchtwegen (slijmvlies)
- Maag -> lage ph
- Darm -> commensalen
- Urinewegen -> lage pH, urinestroom
- Vagine -> lage pH, commensalen
Anti-microbiële peptiden: defensinen en cathelicidinen -> eiwitten met antibacteriële
werking
Epitheelcellen: geïnduceerde expressie van bèta-defensine
Granulocyten/Panethcellen: constitutieve expressie van alfa-defensine (constant
aangemaakt).
Deze gaan interactie aan met microbiële membraan.
Na barrière kan het aangeboren afweersysteem in actie komen: doden, onschadelijk maken
en opruimen van micro-organismen. Opruimen van beschadigde cellen en tumorcellen en
initiatie weefselherstel. Daarnaast ook voor activatie en sturing van het verworven
immuunsysteem.
Acute ontstekingsreactie is uiting van aangeboren afweer.
Belangrijkste cytokines van aangeboren afweer: stimuleren ontstekingsreactie en
- IL-1
- TNF-
- IL-6
Herkenning van microben door het aangeboren immuunsysteem:
- Herkennen van pathogen-associated molecular patterns (PAMPs): moleculaire
structuren die geproduceerd worden door groepen/klassen microben.
- Herkennen van damage-associated molecular patterns (DAMPs): moleculen die
uitgescheiden worden door beschadigde/dode cellen.
- Patroonherkenningsreceptoren (PRRs) op/in cellen herkennen PAMPs en DAMPs.
- Sommige PRRs (bv CRP: C-reactive protein, wordt geproduceerd in lever als reactie
op IL-1 en IL-6) zijn oplosbaar en aanwezig in serum
- Gezonde, normale lichaamscellen worden ongemoeid gelaten
Celgebonden PRRs: herkenning van micro-organismen (PAMPs):
- TLR (toll-like receptors): op membraan of endosoom -> herkennen bacteriële
celwand lipiden of microbacteriël DNA/RNA
- NLR: Nod-like receptoren
Aangeboren afweer: komt meteen in actie als barrière van lichaam weg is. Zorgen voor het
elimineren van micro-organismen. Als dit onvoldoende is, zet dit systeem ook het verworven
immuunsysteem aan.
Barrières voor (pathogene) micro-organismen:
- Epitheel
- Antimicrobiële eiwitten in tranen, speeksel en andere secreten
- Luchtstroom -> trilhaar beweging
- Huid (fysieke barrière) -> vetzuren, commensalen
- Bronchi -> mucus, trilhaar beweging
- Luchtwegen (slijmvlies)
- Maag -> lage ph
- Darm -> commensalen
- Urinewegen -> lage pH, urinestroom
- Vagine -> lage pH, commensalen
Anti-microbiële peptiden: defensinen en cathelicidinen -> eiwitten met antibacteriële
werking
Epitheelcellen: geïnduceerde expressie van bèta-defensine
Granulocyten/Panethcellen: constitutieve expressie van alfa-defensine (constant
aangemaakt).
Deze gaan interactie aan met microbiële membraan.
Na barrière kan het aangeboren afweersysteem in actie komen: doden, onschadelijk maken
en opruimen van micro-organismen. Opruimen van beschadigde cellen en tumorcellen en
initiatie weefselherstel. Daarnaast ook voor activatie en sturing van het verworven
immuunsysteem.
Acute ontstekingsreactie is uiting van aangeboren afweer.
Belangrijkste cytokines van aangeboren afweer: stimuleren ontstekingsreactie en
- IL-1
- TNF-
- IL-6
Herkenning van microben door het aangeboren immuunsysteem:
- Herkennen van pathogen-associated molecular patterns (PAMPs): moleculaire
structuren die geproduceerd worden door groepen/klassen microben.
- Herkennen van damage-associated molecular patterns (DAMPs): moleculen die
uitgescheiden worden door beschadigde/dode cellen.
- Patroonherkenningsreceptoren (PRRs) op/in cellen herkennen PAMPs en DAMPs.
- Sommige PRRs (bv CRP: C-reactive protein, wordt geproduceerd in lever als reactie
op IL-1 en IL-6) zijn oplosbaar en aanwezig in serum
- Gezonde, normale lichaamscellen worden ongemoeid gelaten
Celgebonden PRRs: herkenning van micro-organismen (PAMPs):
- TLR (toll-like receptors): op membraan of endosoom -> herkennen bacteriële
celwand lipiden of microbacteriël DNA/RNA
- NLR: Nod-like receptoren
