Leerdoelen
1. Beschrijven wat het end-tidal CO2 inhoudt en wat de
normaalwaarden hiervan zijn in vol%, Kpa en mmHg.
2. Beschrijven hoe het capnogram tot stand komt.
3. Beschrijven welke mogelijk gevaarlijke situaties er herkend kunnen
worden door het aflezen van een capnogram.
4. De systematiek achter het analyseren van het capnografie
toepassen.
5. Een afwijkend capnogram aflezen en een mogelijk gevaarlijke
situatie hieraan koppelen.
6. Het verschil tussen side-stream en mainstream capnografie
uitleggen.
Capnometrie: Een medische bewakingstechniek die de concentratie
koolstofdioxide (CO2) in uitgeademde lucht meet. Het biedt een continue
en realtime beoordeling van de partiële druk van koolstofdioxide (EtCO 2)
tijdens de ademcyclus. Deze meting wordt vaak weergegeven als een
golfvorm en numerieke waarde op een capnograaf
Hoe wordt het gemeten
De maximale waarde van de EtCO2 wordt
gemeten door middel van een infrarood sensor
- Een transparante meetkamer met
een infraroodbron en een detector
wordt aangesloten op het
beademingscircuit
- Dit meet de hoeveelheid infrarood licht die niet geabsorbeerd
wordt door de CO2 moleculen in de uitgeademde lucht
- Hoe meer CO2 in het gas des te minder infrarood licht wordt
doorgelaten
Mainstream CO2
Meet direct in de beademingstube
Voordelen:
- Geen sample-line
- Geen obstructie mogelijk
- Geen vertraging in meting
, - Ook voor neonaten geschikt: neemt geen
gassen uit het systeem, lagere flow
mogelijk
- Geen pollutie door andere gassen
- Geen gas in je apparatuur
Nadelen:
- Kan alleen CO2 meten
- Zware sensor, die ook heet kan worden (verbranding in gezicht!)
- Lange electrische lijn (i.p.v. sample-line)
- Dure sensor
- Kan extra dode ruimte toevoegen
Sidestream CO2
Voordelen:
- Makkelijk aan te brengen
- Geen problemen met steriliseren (makkelijk
te vervangen bij vervuiling lijn)
- Kan gebruikt worden bij wakkere patiënt
- Makkelijk als patiënt in ongebruikelijke
posities ligt
- Kan gebruikt worden om verschillende
gassen te meten
Nadelen:
- Vertraging
- Sample-line kan verstoppen
- Water in opvangpotje kan meting beïnvloeden
- Kan obstrueren door afknikken
- Je ontneemt gas van het systeem (bij
volwassenen 90-150ml/min, bij kinderen 50ml/min)
, Fysiologie van CO2
- Metabolisme: In de mitochondriën van cellen
worden koolhydraten en vetten afgebroken in
aanwezigheid van zuurstof om energie (in de
vorm van adenosinetrifosfaat (ATP) te
produceren. Als bijproduct van deze reacties
wordt koolstofdioxide geproduceerd.
- Transport: Het merendeel van de
geproduceerde CO2 wordt opgelost in het
bloedplasma in de vorm van bicarbonaat
(HCO3-) en als opgeloste CO2. Het bloed
transporteert deze opgeloste vormen van
CO2 van de weefsels naar de longen.
- Ventilatie: In de longen wordt CO2 uit het
bloed vrijgegeven en uitgeademd. Dit proces staat bekend als
externe ademhaling. Het uitgeademde luchtmonster bevat dan een
bepaalde concentratie CO2, die wordt gemeten in capnografie.
Normaalwaarden EtCO2
- De normale waarden voor de partiële druk van koolstofdioxide
(EtCO2) in uitgeademde lucht kunnen variëren afhankelijk van de
leeftijd, de gezondheidstoestand en de omgevingsomstandigheden.
- Volwassenen (in rust): De normale EtCO2-waarde voor volwassenen
in rust ligt meestal tussen 35 en 45 mmHg of 4,5 – 6 kPa. Dit is de
norm voor gezonde individuen zonder ademhalingsproblemen.
- Kinderen: Bij kinderen kunnen de normale EtCO2-waarden variëren.
Over het algemeen wordt een bereik tussen 30 en 40 mmHg of 4-
5,3 kPa als normaal beschouwd.
- Pasgeborenen: Bij pasgeborenen kunnen de normale waarden hoger
zijn. Een bereik van 35-55 mmHg of 4,7 -7,3 kPa wordt vaak als
acceptabel beschouwd.
- Het hangt per ziekenhuis af welke meeteenheid gebruikt wordt:
35 - 45 mmHg = 4,5 – 6 vol% = 4,5 – 6 kPa