WC5 gezondheidspsychologie
DEEL 12: STRESSMANAGEMENT EN
INTERVENTIES
12.1 PREVENTIE VAN STRESS
12.1.1 HET AANLEREN VAN STRATEGIEËN VOOR STRESSMANAGEMENT
Duidelijk aangewezen stressmanagement programma’s stressreacties doen
verminderen en welkzijn bevorderen
Storch & Hammerfald
o Subj ervaren stress verminderen + concentratie van hormoon cortisol
verlagen
Meer bewijzen dat mindfullness gebaseerde interventies stress verminderen
Nyklicek & Kuijpers
o Mindfulness effectiever in veranderen van welzijn, stress en uitputting
Smith
o Mindfulness of tweede generatie cog-gedragstherapeutische interventies
mindfulness effectiever
o Zelfde zoals tweede gen cog-gedr thera op vlak van welzijn, stress &
depressie maar beter op vlak van energie en pijn
12.1.2 STRESSMANAGEMENT OP HET NIVEAU VAN ORGANISATIES
- Belangrijke en stijgende druk op werkgevers om het personeel te voorzien van
vaardigheden voor een effectief stressmanagement
- Wettelijke verplichting emotioneel en lichamelijk welzijn van werknemers te
beschermen
Studie werkstress verminderen:
o 3 groepen alle 3 specifieke interventie
o Merkten geen verschil op vlak van stress maar wel leek van invloed op het
specifieke doel van de interventie (bv interventie lich beweging wel
degelijk betere gezondheid)
o Inconsistente onderzoeksresultaten wijzen op de noodzaak om deze
problemen directer te beïnvloeden door de OORZAKEN van stress aan te
pakken
Het identificeren van de oorzaken van stress in organisaties is complexer dan het geven
van cursussen:
Oorzaken van stress:
Slechte collegiale sfeer
Pesten
elkaar niet helpen
voortdurende zware onderlinge concurrentie
slechte en,/ of onberekenbaar management
geen overleg
geen invloed hebben op het werktempo
1
, WC5 gezondheidspsychologie
de werklast
de eigen tijd niet kunnen indelen
weinig zicht op de planning
…
-Organisatieprobleem = “foutenculturen”
Intern gerichte culturen (de sfeer goed houden)
Sterk resultaatsgericht
Grote machtsverschillen
- “conspiracy of silence” of twee niveaus van communicatie
WERKEN INTERVENTIES OP ORGANISATIENIVEAU?
- Een meta-analyse door Montano et al. (2014) onderzocht de effectiviteit van
interventies gericht op het verbeteren van de gezondheid van zorgverlenend personeel
en hun werkcondities.
De analyse, die 39 studies bekeek, vond dat interventies die meerdere doelen hadden,
zoals het beheren van werktijden, werkdruk en organisatorische stressfactoren (zoals
controle over het werk en werkplekomstandigheden), aanzienlijk effectiever waren dan
interventies met beperktere doelen.
- Veelvoorkomende redenen voor het falen van sommige interventies waren
organisatorische beperkingen zoals gebrek aan enthousiasme voor verandering,
personeelsverloop, en een gebrekkige implementatie van interventies in de
werkomgeving.
12.2 STRESSMANAGEMENT
Oz groep interventies die samen vaak stressmanagementtraining worden genoemd
gebaseerd op cog behavioristische theorieën over stress
Sress is het effect van uiteenlopende omgevingsprocessen en cog processen word
vaak beschouwd als neg emotionele en fysiologische toestand als gevolg van onze cog
reacties op de gebeurtenissen in omgeving
Stress is proces ipv effect!
12.2.1 STRESSTHEORIE-EEN KORT OVERZICHT
Twee belangrijkste theorieën = Aaron Beck (1976) en Albert Ellis (1977)
Stemming wordt bepaald door onze cognitieve reactie op gebeurtenissen en niet door
de gebeurtenissen zelf
- Neg emoties zijn gevolg van ‘Foutieve of “irrationele “gedachten
Stress = resultaat van misinterpretaties van gebeurtenissen in de omgeving of van
denkbeelden
Automatisch
Oppervlaktecognities versus cognitieve schemata
2
DEEL 12: STRESSMANAGEMENT EN
INTERVENTIES
12.1 PREVENTIE VAN STRESS
12.1.1 HET AANLEREN VAN STRATEGIEËN VOOR STRESSMANAGEMENT
Duidelijk aangewezen stressmanagement programma’s stressreacties doen
verminderen en welkzijn bevorderen
Storch & Hammerfald
o Subj ervaren stress verminderen + concentratie van hormoon cortisol
verlagen
Meer bewijzen dat mindfullness gebaseerde interventies stress verminderen
Nyklicek & Kuijpers
o Mindfulness effectiever in veranderen van welzijn, stress en uitputting
Smith
o Mindfulness of tweede generatie cog-gedragstherapeutische interventies
mindfulness effectiever
o Zelfde zoals tweede gen cog-gedr thera op vlak van welzijn, stress &
depressie maar beter op vlak van energie en pijn
12.1.2 STRESSMANAGEMENT OP HET NIVEAU VAN ORGANISATIES
- Belangrijke en stijgende druk op werkgevers om het personeel te voorzien van
vaardigheden voor een effectief stressmanagement
- Wettelijke verplichting emotioneel en lichamelijk welzijn van werknemers te
beschermen
Studie werkstress verminderen:
o 3 groepen alle 3 specifieke interventie
o Merkten geen verschil op vlak van stress maar wel leek van invloed op het
specifieke doel van de interventie (bv interventie lich beweging wel
degelijk betere gezondheid)
o Inconsistente onderzoeksresultaten wijzen op de noodzaak om deze
problemen directer te beïnvloeden door de OORZAKEN van stress aan te
pakken
Het identificeren van de oorzaken van stress in organisaties is complexer dan het geven
van cursussen:
Oorzaken van stress:
Slechte collegiale sfeer
Pesten
elkaar niet helpen
voortdurende zware onderlinge concurrentie
slechte en,/ of onberekenbaar management
geen overleg
geen invloed hebben op het werktempo
1
, WC5 gezondheidspsychologie
de werklast
de eigen tijd niet kunnen indelen
weinig zicht op de planning
…
-Organisatieprobleem = “foutenculturen”
Intern gerichte culturen (de sfeer goed houden)
Sterk resultaatsgericht
Grote machtsverschillen
- “conspiracy of silence” of twee niveaus van communicatie
WERKEN INTERVENTIES OP ORGANISATIENIVEAU?
- Een meta-analyse door Montano et al. (2014) onderzocht de effectiviteit van
interventies gericht op het verbeteren van de gezondheid van zorgverlenend personeel
en hun werkcondities.
De analyse, die 39 studies bekeek, vond dat interventies die meerdere doelen hadden,
zoals het beheren van werktijden, werkdruk en organisatorische stressfactoren (zoals
controle over het werk en werkplekomstandigheden), aanzienlijk effectiever waren dan
interventies met beperktere doelen.
- Veelvoorkomende redenen voor het falen van sommige interventies waren
organisatorische beperkingen zoals gebrek aan enthousiasme voor verandering,
personeelsverloop, en een gebrekkige implementatie van interventies in de
werkomgeving.
12.2 STRESSMANAGEMENT
Oz groep interventies die samen vaak stressmanagementtraining worden genoemd
gebaseerd op cog behavioristische theorieën over stress
Sress is het effect van uiteenlopende omgevingsprocessen en cog processen word
vaak beschouwd als neg emotionele en fysiologische toestand als gevolg van onze cog
reacties op de gebeurtenissen in omgeving
Stress is proces ipv effect!
12.2.1 STRESSTHEORIE-EEN KORT OVERZICHT
Twee belangrijkste theorieën = Aaron Beck (1976) en Albert Ellis (1977)
Stemming wordt bepaald door onze cognitieve reactie op gebeurtenissen en niet door
de gebeurtenissen zelf
- Neg emoties zijn gevolg van ‘Foutieve of “irrationele “gedachten
Stress = resultaat van misinterpretaties van gebeurtenissen in de omgeving of van
denkbeelden
Automatisch
Oppervlaktecognities versus cognitieve schemata
2
