Basisonderwijs 1
wat is het belang van bewegen voor kinderen
Voordelen van bewegen bij kinderen:
Lichamelijke gezondheid:
sterke spieren & botten
Gezond lichaamsgewicht
Goede fysieke fitheid
Goede motorische ontwikkeling
Verlaagt kans op hart- & vaataandoeningen
Verlaagt kans op diabetes type 2
Metale gezondheid:
Stimuleert de hersenontwikkeling
Betere concentratie
Betere schoolresultaten
Emotionele gezondheid:
Meer zelfvertrouwen
Beter omgaan met stress en angst
Zelfstandiger
Beter sociale vaardigheden en interactie met anderen
Belang om in te zetten op gezondheid bij 6- tot 9-jarigen?
Kinderen bewegen te weinig
Kinderen zitten te lang stil
Kinderen zijn motorisch minder vaardig
Hoeveel bewegen onze 6-9jarigen?
Who= world health organisation -> normen gezond te zijn, kinderen= 60min per dag, bewegen aan
matige tot hoge intensiteit, opgesplitst in blokken van min 10 min
Normen volwassen = 30 min per dag matige intensieve inspanning
= 15min per dag hoge intesieve inspanning
o Onderzoek KU Leuven 2018-> 7% van vlaamse kinderen tussen 6&9 halen de richtlijn
o 93% van kinderen beweegt niet dagelijks 60min
o Op dagen dat ze wel bewegen-> 50% de norm
o Probleem zit in dagelijks
o Jongens zijn actiever dan meisjes
o Vlaamse kids zijn actiever dan waalse
1
,Basisonderwijs 1
o In de zomer actiever dan in de winter
Gezondheidsrisico's zitten?
Negatief effect op de gezondheid is onafhankelijk van het behalen van de norm rond bewegen
Gezondheidsaanbevelingen-2021
Motorische geletterheid kinderen
= in welke mate beheerst een kind de motorische vaardigheden?
o Normaal gebeurt ontwinkeling spontaan, op vaste tijdstippen per leeftijd
o Ontwikkeling deels afhankelijk genetische aanleg, vnl door stimulanse in de omgeving.
- Hoe lager basismotoriek (stimuleren 6-10j), hoe sneller en groter de
fysieke terugval op latere leeftijd
- psychomotoriek stimuleren en meer bewegen -> belang voor latere
leeftijd!
Gemiddelde motorische score van onze vlaamse kinderen neemt af
2
,Basisonderwijs 1
Hoe ouder ze zijn, hoe slechter ze aan de verwachting voor hun leeftijd voldoen.
Taak als sportlesgever
o 3 en 8j zitten in cruciale ontwikkelingsfase
o Tot 8j kneedbaar: motorische vaardigheden zijn volop in ontwikkeling
o Voorbij 8j: neurale ontwikkeling is afgevlakt, 'plasticine is versteend'
o Belang van breed motorische ontwikkeling tussen 3 en 8j
o Alle ABV's komen voldoende regelmatig & gevarieerd aan bod
Ook in de sportsclub:
Vermijd vroegtijdig eenzijdige sportspecifieke vaardigheden
o Steeds meer overbelastingsblessures bij jonge kinderen (vb gym- rugspieren)
o Goede breed motorische ontwikkeling is basis om sportspecifieke technieken aan te leren
o Topsporters hebben in hun jeugd vaak meerdere verschillende sporten beoefend
Kies voor een 'multi'-aanpak: bv Multimove
wat is jouw referentiekader?
Zie pp dia 46-51
wat is de functie van lo in basisschool?
Departement onderwijs (vlaamse overheid) noteert kerngedachte lessen lo
Lichamelijke opvoeding heeft 2 belangrijke opdrachten:
1. kinderen bewegingsgebonden basiscompetenties bijbrengen waarmee ze in de maatschappij
kunnen functioneren
2. kinderen de vereiste bekwaamheden meegeven om deel te nemen aan de bewegingscultuur en
er hun weg in te vinden & deze met voldoende kritische zin te benaderen
Wat is daarvoor nodig?
o Bewegingsvaardigheden beheersen
o Kennis & inzicht hebben in bewegen
o Kennis & inzicht hebben in de bewegings- en sportcultuur
o Kennis & inzicht hebben in eigen en andermans kunnen -> attitudes en sociale vaardigheden
In lessen LO moet in gezet worden op:
o Levenslang bewegen
o Breed aanbod aan activiteiten (doorstromen naar vrijetijdsaanbod in de buurt)
o Brede motorische ontwikkeling i.f.v succesbeleving bij sportparticipatie
o Blijvende attitudevorming en niet op tijdelijk fysieke resultaat
->Gezondheid ervaren
Wat zijn de fundamenten van goed bewegingsonderwijs in de basisschool?
De basis= plezier -> De absolute voorwaarde om kinderen aan te zetten om leven lang te bewegen is
dat ze plezier beleven aan bewegen
positieve bewegingsingesteldheid
blijvende deelname aan bewegingsactiviteiten
Klein motorische vaardigheden
Groot-motorische vaardigheden
Psychomotoriek
KLUSCE
3
, Basisonderwijs 1
Fundamental 1: niet sport maar beweging centraal stellen
o Bij het ontwikkelen van groot-motorische vaardigheden ligt de focus niet op sport
o Eerste graad: volop inzetten op de basisbewegingen, ook geleidelijk aan op basisbewegingen
die specifiek zijn voor sport- en spelvormen.
o Pas in de derde graad: belangrijke focus op kennismaken met enkele sportdisciplines zonder
accent op het sportspecifieke of sporttechnische
Indeling groot-motorische vaardigheden in ABV vs SBV
Algemene bewegingsvaardigheden ABV -> 6-9jaar (1ste & 2e graad)
Specifieke bewegingsvaardigheden SBV -> 10-12 jaar (3e graad)
Op visie op zwemonderwijs in het basisonderwijs: watersafety
Fase 1. waterwennen
Fase 2: overleven
Fase 3: zich doelmatig voortbewegen
Fundamental 2: uitdagende beweegsituaties aanbieden
Uitdagende bewegingsopdrachten aanbieden-> met plezier de bewegingsopdrachten uitvoeren
Hoe?
Door inkleding, door gepaste moeilijkheidsgraad kinderen prikkelen om hun grenzen te verleggen.
Fundamental 3: kinderen leren bewegingsproblemen oplossen
o Tijdens de lessen lo opvoeding plaatsen we kinderen regelmatig voor bewegingsproblemen ->
spelonderwijs gepaste bewegingsantwoorden geven
o In de instructies zeggen we wat ze moeten doen, maar niet hoe
o Telkens komen ze voor een nieuw probleem te staan en zullen zelf een oplossing proberen te
bedenken.
4
wat is het belang van bewegen voor kinderen
Voordelen van bewegen bij kinderen:
Lichamelijke gezondheid:
sterke spieren & botten
Gezond lichaamsgewicht
Goede fysieke fitheid
Goede motorische ontwikkeling
Verlaagt kans op hart- & vaataandoeningen
Verlaagt kans op diabetes type 2
Metale gezondheid:
Stimuleert de hersenontwikkeling
Betere concentratie
Betere schoolresultaten
Emotionele gezondheid:
Meer zelfvertrouwen
Beter omgaan met stress en angst
Zelfstandiger
Beter sociale vaardigheden en interactie met anderen
Belang om in te zetten op gezondheid bij 6- tot 9-jarigen?
Kinderen bewegen te weinig
Kinderen zitten te lang stil
Kinderen zijn motorisch minder vaardig
Hoeveel bewegen onze 6-9jarigen?
Who= world health organisation -> normen gezond te zijn, kinderen= 60min per dag, bewegen aan
matige tot hoge intensiteit, opgesplitst in blokken van min 10 min
Normen volwassen = 30 min per dag matige intensieve inspanning
= 15min per dag hoge intesieve inspanning
o Onderzoek KU Leuven 2018-> 7% van vlaamse kinderen tussen 6&9 halen de richtlijn
o 93% van kinderen beweegt niet dagelijks 60min
o Op dagen dat ze wel bewegen-> 50% de norm
o Probleem zit in dagelijks
o Jongens zijn actiever dan meisjes
o Vlaamse kids zijn actiever dan waalse
1
,Basisonderwijs 1
o In de zomer actiever dan in de winter
Gezondheidsrisico's zitten?
Negatief effect op de gezondheid is onafhankelijk van het behalen van de norm rond bewegen
Gezondheidsaanbevelingen-2021
Motorische geletterheid kinderen
= in welke mate beheerst een kind de motorische vaardigheden?
o Normaal gebeurt ontwinkeling spontaan, op vaste tijdstippen per leeftijd
o Ontwikkeling deels afhankelijk genetische aanleg, vnl door stimulanse in de omgeving.
- Hoe lager basismotoriek (stimuleren 6-10j), hoe sneller en groter de
fysieke terugval op latere leeftijd
- psychomotoriek stimuleren en meer bewegen -> belang voor latere
leeftijd!
Gemiddelde motorische score van onze vlaamse kinderen neemt af
2
,Basisonderwijs 1
Hoe ouder ze zijn, hoe slechter ze aan de verwachting voor hun leeftijd voldoen.
Taak als sportlesgever
o 3 en 8j zitten in cruciale ontwikkelingsfase
o Tot 8j kneedbaar: motorische vaardigheden zijn volop in ontwikkeling
o Voorbij 8j: neurale ontwikkeling is afgevlakt, 'plasticine is versteend'
o Belang van breed motorische ontwikkeling tussen 3 en 8j
o Alle ABV's komen voldoende regelmatig & gevarieerd aan bod
Ook in de sportsclub:
Vermijd vroegtijdig eenzijdige sportspecifieke vaardigheden
o Steeds meer overbelastingsblessures bij jonge kinderen (vb gym- rugspieren)
o Goede breed motorische ontwikkeling is basis om sportspecifieke technieken aan te leren
o Topsporters hebben in hun jeugd vaak meerdere verschillende sporten beoefend
Kies voor een 'multi'-aanpak: bv Multimove
wat is jouw referentiekader?
Zie pp dia 46-51
wat is de functie van lo in basisschool?
Departement onderwijs (vlaamse overheid) noteert kerngedachte lessen lo
Lichamelijke opvoeding heeft 2 belangrijke opdrachten:
1. kinderen bewegingsgebonden basiscompetenties bijbrengen waarmee ze in de maatschappij
kunnen functioneren
2. kinderen de vereiste bekwaamheden meegeven om deel te nemen aan de bewegingscultuur en
er hun weg in te vinden & deze met voldoende kritische zin te benaderen
Wat is daarvoor nodig?
o Bewegingsvaardigheden beheersen
o Kennis & inzicht hebben in bewegen
o Kennis & inzicht hebben in de bewegings- en sportcultuur
o Kennis & inzicht hebben in eigen en andermans kunnen -> attitudes en sociale vaardigheden
In lessen LO moet in gezet worden op:
o Levenslang bewegen
o Breed aanbod aan activiteiten (doorstromen naar vrijetijdsaanbod in de buurt)
o Brede motorische ontwikkeling i.f.v succesbeleving bij sportparticipatie
o Blijvende attitudevorming en niet op tijdelijk fysieke resultaat
->Gezondheid ervaren
Wat zijn de fundamenten van goed bewegingsonderwijs in de basisschool?
De basis= plezier -> De absolute voorwaarde om kinderen aan te zetten om leven lang te bewegen is
dat ze plezier beleven aan bewegen
positieve bewegingsingesteldheid
blijvende deelname aan bewegingsactiviteiten
Klein motorische vaardigheden
Groot-motorische vaardigheden
Psychomotoriek
KLUSCE
3
, Basisonderwijs 1
Fundamental 1: niet sport maar beweging centraal stellen
o Bij het ontwikkelen van groot-motorische vaardigheden ligt de focus niet op sport
o Eerste graad: volop inzetten op de basisbewegingen, ook geleidelijk aan op basisbewegingen
die specifiek zijn voor sport- en spelvormen.
o Pas in de derde graad: belangrijke focus op kennismaken met enkele sportdisciplines zonder
accent op het sportspecifieke of sporttechnische
Indeling groot-motorische vaardigheden in ABV vs SBV
Algemene bewegingsvaardigheden ABV -> 6-9jaar (1ste & 2e graad)
Specifieke bewegingsvaardigheden SBV -> 10-12 jaar (3e graad)
Op visie op zwemonderwijs in het basisonderwijs: watersafety
Fase 1. waterwennen
Fase 2: overleven
Fase 3: zich doelmatig voortbewegen
Fundamental 2: uitdagende beweegsituaties aanbieden
Uitdagende bewegingsopdrachten aanbieden-> met plezier de bewegingsopdrachten uitvoeren
Hoe?
Door inkleding, door gepaste moeilijkheidsgraad kinderen prikkelen om hun grenzen te verleggen.
Fundamental 3: kinderen leren bewegingsproblemen oplossen
o Tijdens de lessen lo opvoeding plaatsen we kinderen regelmatig voor bewegingsproblemen ->
spelonderwijs gepaste bewegingsantwoorden geven
o In de instructies zeggen we wat ze moeten doen, maar niet hoe
o Telkens komen ze voor een nieuw probleem te staan en zullen zelf een oplossing proberen te
bedenken.
4
