CONSEQUENTIALISME
= de gevolgenethiek
1 ERGERNISSEN VAN HET CONSEQUENTIALISME OVER DE BEGINSELENETHIEK
Eerste ergernis: Ethiek moet zich richten op het goede doen niet op het juiste denken
A) Dominante beginselen in de beginselenethiek is vooral een standpuntenethiek. Je neemt een
standpunt in en gaat het goed beargumenteren. Effectief altruïsme noemt dit een fauteuilethiek;
het doet niks goed voor de wereld, alleen voor jezelf. Ethiek is niet enkel denken maar ook actie.
Mensen moeten handelen in plaats van standpunten innemen.
B) Als er standpunten ingenomen worden, dan gaat dat ook vooral over marginale kwesties.
(bijvoorbeeld: nadenken of over Cofnas, rassentheoreticus, toegelaten mag worden is marginaal.
Het gaat over 1 individu; denk beter na over zaken zoals racisme in algemeen).
C) Daarnaast handelen moraalfilosofen niet ethischer dan andere professoren of deskundigen. Het
is niet omdat ethici constant bezig zijn met ethiek, dat zij ook ‘beter’ zijn of ethischer handelen dan
anderen.
Tweede ergernis: verspilling van talent
Er wordt veel talent verspild.
A) Veel talent komt terecht in ‘nutteloze’ jobs. 8% van de ondervraagden vindt hun eigen job
nutteloos, 17% vindt dat hun eigen job geen meerwaarde geeft.
B) Andere jobs brengen soms ook schade toe aan anderen: bv. deurwaarders, advocaat van
schadelijke bedrijven.
a. Correlatie tussen loon en moraliteit van je job: hoe hoger je loon, hoe meer je in immorele
sector tewerk bent.
b. Er is dus een verspilling van talent door zinloze banen, en mensen kiezen jobs die de
wereld slechter in plaats van beter maken
C) Trend van passief inkomen
a. bv. door beleggen
b. Veel verdienen en dan niet meer moeten werken
Derde ergernis: we vergissen ons in wat ons gelukkig maakt
Veel mensen vinden materiële welvaart heel belangrijk en dit is vaak om aan te kunnen tonen aan anderen
hoe succesvol ze zijn. Men hoopt op grotere welvaart en op meer inkomen, maar onderzoek naar wat
mensen gelukkig maakt toont aan dat dezelfde materiële goederen bijna nooit in de lijst van zinvolle en
belangrijke dingen worden opgenomen.
A) Top five regrets of the dying: mensen die doodgingen ging men vragen
waarover ze spijt hadden. Het ging vooral over spijt over sociale zaken
niet genoeg gedaan hebben. Uit deze zaken haalt men veel meer
voldoening.
a. Het maximaliseren van sociale contacten is niet onderhevig
aan hedonistische adaptatie
i. Hedonistische adaptatie: de bevrediging van een goed
neemt af na verloop van tijd. Je hebt nieuwe dingen nodig om dezelfde soort
bevrediging te kunnen bereiken
1
, b. Optimaliseren van sociaal contact + andere mensen gelukkig maken geeft veel voldoening
2 EFFECTIEF ALTRUÏSME
Basisovertuiging: rendement telt
- Effectieve altruïsten zijn rationele liefdadigheidsschenkers. Rendement telt. Ondervonden dat
organisaties zoals bv. Oxfam geen interesse hadden in de resultaten van wat ze deden. Of wat ze
deden iets opbracht en dus rendement had, daar werd niet bij stilgestaan.
- Er moet vooruitgang zijn, je mag hier ook allerlei middelen voor gebruiken al zijn deze schaars en
uitputtelijk
o Stel: je hebt 40K en je hebt de keuze om met dit bedrag een blindegeleidehond te trainen,
of 400 kinderen met trachoom te genezen
▪ Rendement telt, dus je helpt de 400 kinderen
2.1 UITGANGSPUNTEN
1. Ethiek moet gericht zijn op goed handelen
a. Niet wat we denken, maar wat we doen is van belang.
2. Er is een verspilling van talent
a. Hoe mensen met talent toch terechtkomen in jobs dat er niks mee te maken hebben,
nutteloos of schadelijk zijn
b. Je moet je talenten beter benutten met het oog dat ze de beste gevolgen opleveren
3. Doelen hangen vaak vast aan het realiseren van materiële dromen
a. Onderzoek bewijst dat geluk niet vasthangt aan materiële bezittingen maar aan het
onderhouden en hebben van sociale relaties
4. Rendement, de opbrengst van je acties telt
3 BASISPRINCIPES VAN HET CONSEQUENTIALISME
Je moet steeds die handeling met de beste gevolgen kiezen en uitvoeren
Alle effectieve altruïsten zijn consequentialisten, maar niet omgekeerd. De uitvoering van de handeling is
belangrijk want het is een actietheorie. Kijk dus naar de handeling met de beste gevolgen en voer deze uit
3.1 PRESCRIPTIEF ELEMENT
‘moeten’
- Het prescriptief of voorschrijvend element
- Je moet je voortdurend en op elk ogenblik afvragen welke handeling de beste gevolgen bereikt
o Je kan er niet opeens mee stoppen of onverschillig blijven
o Want de beginselenethiek is te vrijblijvend volgens consequentialisten
3.2 CONSEQUENTIALISTISCH ELEMENT
‘gevolgen’
- Maar 1 zaak is van belang als je goed wilt handelen, dit zijn de gevolgen van de handeling
o Kijk dus enkel naar gevolgen van bepaalde handelingen
o Houdt dus geen rekening met andere morele beginselen (bv. menselijke waardigheid,
vrijheid gelijkheid) als deze de basisregel zouden overschrijden
- Dingen die niet van belang zijn:
2
= de gevolgenethiek
1 ERGERNISSEN VAN HET CONSEQUENTIALISME OVER DE BEGINSELENETHIEK
Eerste ergernis: Ethiek moet zich richten op het goede doen niet op het juiste denken
A) Dominante beginselen in de beginselenethiek is vooral een standpuntenethiek. Je neemt een
standpunt in en gaat het goed beargumenteren. Effectief altruïsme noemt dit een fauteuilethiek;
het doet niks goed voor de wereld, alleen voor jezelf. Ethiek is niet enkel denken maar ook actie.
Mensen moeten handelen in plaats van standpunten innemen.
B) Als er standpunten ingenomen worden, dan gaat dat ook vooral over marginale kwesties.
(bijvoorbeeld: nadenken of over Cofnas, rassentheoreticus, toegelaten mag worden is marginaal.
Het gaat over 1 individu; denk beter na over zaken zoals racisme in algemeen).
C) Daarnaast handelen moraalfilosofen niet ethischer dan andere professoren of deskundigen. Het
is niet omdat ethici constant bezig zijn met ethiek, dat zij ook ‘beter’ zijn of ethischer handelen dan
anderen.
Tweede ergernis: verspilling van talent
Er wordt veel talent verspild.
A) Veel talent komt terecht in ‘nutteloze’ jobs. 8% van de ondervraagden vindt hun eigen job
nutteloos, 17% vindt dat hun eigen job geen meerwaarde geeft.
B) Andere jobs brengen soms ook schade toe aan anderen: bv. deurwaarders, advocaat van
schadelijke bedrijven.
a. Correlatie tussen loon en moraliteit van je job: hoe hoger je loon, hoe meer je in immorele
sector tewerk bent.
b. Er is dus een verspilling van talent door zinloze banen, en mensen kiezen jobs die de
wereld slechter in plaats van beter maken
C) Trend van passief inkomen
a. bv. door beleggen
b. Veel verdienen en dan niet meer moeten werken
Derde ergernis: we vergissen ons in wat ons gelukkig maakt
Veel mensen vinden materiële welvaart heel belangrijk en dit is vaak om aan te kunnen tonen aan anderen
hoe succesvol ze zijn. Men hoopt op grotere welvaart en op meer inkomen, maar onderzoek naar wat
mensen gelukkig maakt toont aan dat dezelfde materiële goederen bijna nooit in de lijst van zinvolle en
belangrijke dingen worden opgenomen.
A) Top five regrets of the dying: mensen die doodgingen ging men vragen
waarover ze spijt hadden. Het ging vooral over spijt over sociale zaken
niet genoeg gedaan hebben. Uit deze zaken haalt men veel meer
voldoening.
a. Het maximaliseren van sociale contacten is niet onderhevig
aan hedonistische adaptatie
i. Hedonistische adaptatie: de bevrediging van een goed
neemt af na verloop van tijd. Je hebt nieuwe dingen nodig om dezelfde soort
bevrediging te kunnen bereiken
1
, b. Optimaliseren van sociaal contact + andere mensen gelukkig maken geeft veel voldoening
2 EFFECTIEF ALTRUÏSME
Basisovertuiging: rendement telt
- Effectieve altruïsten zijn rationele liefdadigheidsschenkers. Rendement telt. Ondervonden dat
organisaties zoals bv. Oxfam geen interesse hadden in de resultaten van wat ze deden. Of wat ze
deden iets opbracht en dus rendement had, daar werd niet bij stilgestaan.
- Er moet vooruitgang zijn, je mag hier ook allerlei middelen voor gebruiken al zijn deze schaars en
uitputtelijk
o Stel: je hebt 40K en je hebt de keuze om met dit bedrag een blindegeleidehond te trainen,
of 400 kinderen met trachoom te genezen
▪ Rendement telt, dus je helpt de 400 kinderen
2.1 UITGANGSPUNTEN
1. Ethiek moet gericht zijn op goed handelen
a. Niet wat we denken, maar wat we doen is van belang.
2. Er is een verspilling van talent
a. Hoe mensen met talent toch terechtkomen in jobs dat er niks mee te maken hebben,
nutteloos of schadelijk zijn
b. Je moet je talenten beter benutten met het oog dat ze de beste gevolgen opleveren
3. Doelen hangen vaak vast aan het realiseren van materiële dromen
a. Onderzoek bewijst dat geluk niet vasthangt aan materiële bezittingen maar aan het
onderhouden en hebben van sociale relaties
4. Rendement, de opbrengst van je acties telt
3 BASISPRINCIPES VAN HET CONSEQUENTIALISME
Je moet steeds die handeling met de beste gevolgen kiezen en uitvoeren
Alle effectieve altruïsten zijn consequentialisten, maar niet omgekeerd. De uitvoering van de handeling is
belangrijk want het is een actietheorie. Kijk dus naar de handeling met de beste gevolgen en voer deze uit
3.1 PRESCRIPTIEF ELEMENT
‘moeten’
- Het prescriptief of voorschrijvend element
- Je moet je voortdurend en op elk ogenblik afvragen welke handeling de beste gevolgen bereikt
o Je kan er niet opeens mee stoppen of onverschillig blijven
o Want de beginselenethiek is te vrijblijvend volgens consequentialisten
3.2 CONSEQUENTIALISTISCH ELEMENT
‘gevolgen’
- Maar 1 zaak is van belang als je goed wilt handelen, dit zijn de gevolgen van de handeling
o Kijk dus enkel naar gevolgen van bepaalde handelingen
o Houdt dus geen rekening met andere morele beginselen (bv. menselijke waardigheid,
vrijheid gelijkheid) als deze de basisregel zouden overschrijden
- Dingen die niet van belang zijn:
2
