, PLEASE USE THIS DOCUMENT AS A GUIDE ONLY
Potšišo ya 1
1.1 Bala temana ye e latelago gomme o kgethe ditumammogo tše pedi tše pedi tše di
kwagatšwago ka (a) ntlha ya o leleme, (b) karolo ya pele ya leleme, (c) bogare bja leleme, le (d)
karolo ya morago ya leleme. Malebana le tumammogo ye nngwe le ye nngwe o ngwale leina la
sehlaboširtira se karolo yeo ya leleme e se kgwathago. Leilane o tlile ga Nthumule ka tsebano ya
gagwe le Maphuthe, bobedi bja bona ba itokišeditše go thulanya magoši a mabedi ao. Ka gona
gore moloi le yena o rapela Modimo, Maphuthe o ile a di šila a di hlakanya ka moo a tsebago ka
gona, tša swariša kgoši le banna sekatapowana, mme a tla a tlemolla Leilane, ba bolaya naga.
(Matsepe, O.K. 1968 Megokgo ya Bjoko. Johannesburg: Educum)
Ditumammogo tše pedi tše pedi go ya ka lefelo la kwagatšo
Temana: Leilane o tlile ga Nthumule ka tsebano ya gagwe le Maphuthe, bobedi bja bona ba
itokišeditše go thulanya magoši a mabedi ao. Ka gona gore moloi le yena o rapela Modimo,
Maphuthe o ile a di šila a di hlakanya ka moo a tsebago ka gona, tša swariša kgoši le banna
sekatapowana, mme a tla a tlemolla Leilane, ba bolaya naga.
(a) Ntlha ya leleme (Tumarinining)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka ntlha ya leleme ke t le n.
t ([t’]) e kwagatšwa ge ntlha ya leleme e kgoma marinini a ka godimo. Sehlabošitira ke ntlha ya
leleme, gomme sehlabošitirwa ke marinini a ka godimo. (NSO1505, Study Guide. Page 25, 45)
n ([n]) le yona e kwagatšwa ka ntlha ya leleme e kgoma marinini a ka godimo. Sehlabošitira ke
ntlha ya leleme, mola sehlabošitirwa e le marinini a ka godimo. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 45)
(b) Karolo ya pele ya leleme (Tumagalapeng ya pele)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka karolo ya pele ya leleme ke š le j.
š ([ʃ]) e kwagatšwa ge karolo ya pele ya leleme e batamela magalagapa a pele. Sehlabošitira ke
karolo ya pele ya leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapa a pele. (NSO1505, Study Guide.
Page 25, 46)
j ([ʒ]) le yona e kwagatšwa ka karolo ya pele ya leleme e batamela magalagapa a pele.
Sehlabošitira ke karolo ya pele ya leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapa a pele.
(NSO1505, Study Guide. Page 25, 46)
(c) Bogare bja leleme (Tumagalapeng)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka bogare bja leleme ke ny le y.
ny ([ŋ]) e kwagatšwa ge bogare bja leleme bo batamela magalagapathata. Sehlabošitira ke
bogare bja leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapathata. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 46)
y ([j]) le yona e kwagatšwa ka bogare bja leleme bo batamela magalagapathata. Sehlabošitira
ke bogare bja leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapathata. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 46)
Potšišo ya 1
1.1 Bala temana ye e latelago gomme o kgethe ditumammogo tše pedi tše pedi tše di
kwagatšwago ka (a) ntlha ya o leleme, (b) karolo ya pele ya leleme, (c) bogare bja leleme, le (d)
karolo ya morago ya leleme. Malebana le tumammogo ye nngwe le ye nngwe o ngwale leina la
sehlaboširtira se karolo yeo ya leleme e se kgwathago. Leilane o tlile ga Nthumule ka tsebano ya
gagwe le Maphuthe, bobedi bja bona ba itokišeditše go thulanya magoši a mabedi ao. Ka gona
gore moloi le yena o rapela Modimo, Maphuthe o ile a di šila a di hlakanya ka moo a tsebago ka
gona, tša swariša kgoši le banna sekatapowana, mme a tla a tlemolla Leilane, ba bolaya naga.
(Matsepe, O.K. 1968 Megokgo ya Bjoko. Johannesburg: Educum)
Ditumammogo tše pedi tše pedi go ya ka lefelo la kwagatšo
Temana: Leilane o tlile ga Nthumule ka tsebano ya gagwe le Maphuthe, bobedi bja bona ba
itokišeditše go thulanya magoši a mabedi ao. Ka gona gore moloi le yena o rapela Modimo,
Maphuthe o ile a di šila a di hlakanya ka moo a tsebago ka gona, tša swariša kgoši le banna
sekatapowana, mme a tla a tlemolla Leilane, ba bolaya naga.
(a) Ntlha ya leleme (Tumarinining)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka ntlha ya leleme ke t le n.
t ([t’]) e kwagatšwa ge ntlha ya leleme e kgoma marinini a ka godimo. Sehlabošitira ke ntlha ya
leleme, gomme sehlabošitirwa ke marinini a ka godimo. (NSO1505, Study Guide. Page 25, 45)
n ([n]) le yona e kwagatšwa ka ntlha ya leleme e kgoma marinini a ka godimo. Sehlabošitira ke
ntlha ya leleme, mola sehlabošitirwa e le marinini a ka godimo. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 45)
(b) Karolo ya pele ya leleme (Tumagalapeng ya pele)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka karolo ya pele ya leleme ke š le j.
š ([ʃ]) e kwagatšwa ge karolo ya pele ya leleme e batamela magalagapa a pele. Sehlabošitira ke
karolo ya pele ya leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapa a pele. (NSO1505, Study Guide.
Page 25, 46)
j ([ʒ]) le yona e kwagatšwa ka karolo ya pele ya leleme e batamela magalagapa a pele.
Sehlabošitira ke karolo ya pele ya leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapa a pele.
(NSO1505, Study Guide. Page 25, 46)
(c) Bogare bja leleme (Tumagalapeng)
Ditumammogo tše pedi tše di kwagatšwago ka bogare bja leleme ke ny le y.
ny ([ŋ]) e kwagatšwa ge bogare bja leleme bo batamela magalagapathata. Sehlabošitira ke
bogare bja leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapathata. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 46)
y ([j]) le yona e kwagatšwa ka bogare bja leleme bo batamela magalagapathata. Sehlabošitira
ke bogare bja leleme, mola sehlabošitirwa e le magalagapathata. (NSO1505, Study Guide. Page
25, 46)
