Oncologie
Normale en pathologische cellulaire homeostase
Cellulaire homeostasemechanismen
1
, O2- superoxide anion
OH- hydoroxil radicaal
H2O2 waterstofperoxide
Celbeschadiging
Graad van celbeschadiging gerelateerd met de intensiteit en de duur van blootstelling aan
celbeschadigende mechanismen
celbeschadiging door vrije radicalen celbeschadiging door hypoxie
Vrije radicaal = zeer reac6eve chemische Hypoxie = gebrek aan O2 in cellen/weefsels à aëroob
substan6e (O2- , OH-, H2O2), gegenereerd bij het metabolisme faalt à minder ATP gevormd
celmetabolisme als nevenproducten à ATP-aangedreven transportmechanismen verzwakt à
cel in probleem
Geac6veerd door natuurlijke enzymen (‘free
radical scavengers’): catalase, glutathion, Reversibel als O2 terug in beschikking komt, anders
peroxidase celdood (apoptose)
Overmaat van radicalen door exogene Sommige weefsels gevoelig voor hypoxie.
prikkeling/ bescherming natuurlijke vernie6gers
faalt à celbeschadiging Hersenen: 4-6min blootstelling à afsterven
hersenweefsel: de ionenbalans geraakt verstoord,
Sleutelrol bij verouderingsproces, waardoor calcium zich ophoopt in de cel en enzymen
Diabetes melliteus, kanker, atherosclerose, de worden geac6veerd die belangrijke cellulaire structuren
ziekte van Alzheimer, rheumatoïde artri8s aPreken.
Celbeschadiging gepaard met …
Zwelling van de cel: accumula6e van water door falen van E-aangedreven ionpompen
Accumula8e van substan8es door falen metabolisme en de transportprocessen
Celbeschadiging leidt tot celdood:
Apoptosis : geprogrammeerde celdood
Necro<sch celdood : autolyse (enzyma6sch vertering) van cellen na celbeschadiding.
Gangreen = term gebruikt bij necrose van grote weefseldelen
o Droog: duidelijke begrenzing tussen dood en gezond weefsel. De weefsel krimpt en
rimpelt de huid rond de aangetaste zone en kleurt deze zwart
o Nat/voch<g: afgestorven weefsel waarin een infec6e ontstaat. Aangetaste zone =
koud, voch6g, gezwollen door weefselexudaat
o Gas: necro6sche zone besmet met bacteriën die gassen produceren. Gevaarlijke
infec6es à sepsis (levensbedreigende orgaandisfunc6e) met schock of orgaan falen!!
Weefselherstel – hangt af van type beschadigde cel
via regenera<e via vervanging
enkel bij cellen die voortdurend delen ‘gefixeerde cellen’
of cellen waarbij de deling ges6muleerd kan cellen die niet meer delen
worden (hepatocyten) zenuwcellen, hartspiercellen
beschadigde weefsel vervangen door hetzelfde func6oneel weefsel vervangen door niet-
type weefsel func6oneel bindweefsel (collageen) à func6e
func6e volledig herstelt gedeeltelijk verloren, liWeken
2
Normale en pathologische cellulaire homeostase
Cellulaire homeostasemechanismen
1
, O2- superoxide anion
OH- hydoroxil radicaal
H2O2 waterstofperoxide
Celbeschadiging
Graad van celbeschadiging gerelateerd met de intensiteit en de duur van blootstelling aan
celbeschadigende mechanismen
celbeschadiging door vrije radicalen celbeschadiging door hypoxie
Vrije radicaal = zeer reac6eve chemische Hypoxie = gebrek aan O2 in cellen/weefsels à aëroob
substan6e (O2- , OH-, H2O2), gegenereerd bij het metabolisme faalt à minder ATP gevormd
celmetabolisme als nevenproducten à ATP-aangedreven transportmechanismen verzwakt à
cel in probleem
Geac6veerd door natuurlijke enzymen (‘free
radical scavengers’): catalase, glutathion, Reversibel als O2 terug in beschikking komt, anders
peroxidase celdood (apoptose)
Overmaat van radicalen door exogene Sommige weefsels gevoelig voor hypoxie.
prikkeling/ bescherming natuurlijke vernie6gers
faalt à celbeschadiging Hersenen: 4-6min blootstelling à afsterven
hersenweefsel: de ionenbalans geraakt verstoord,
Sleutelrol bij verouderingsproces, waardoor calcium zich ophoopt in de cel en enzymen
Diabetes melliteus, kanker, atherosclerose, de worden geac6veerd die belangrijke cellulaire structuren
ziekte van Alzheimer, rheumatoïde artri8s aPreken.
Celbeschadiging gepaard met …
Zwelling van de cel: accumula6e van water door falen van E-aangedreven ionpompen
Accumula8e van substan8es door falen metabolisme en de transportprocessen
Celbeschadiging leidt tot celdood:
Apoptosis : geprogrammeerde celdood
Necro<sch celdood : autolyse (enzyma6sch vertering) van cellen na celbeschadiding.
Gangreen = term gebruikt bij necrose van grote weefseldelen
o Droog: duidelijke begrenzing tussen dood en gezond weefsel. De weefsel krimpt en
rimpelt de huid rond de aangetaste zone en kleurt deze zwart
o Nat/voch<g: afgestorven weefsel waarin een infec6e ontstaat. Aangetaste zone =
koud, voch6g, gezwollen door weefselexudaat
o Gas: necro6sche zone besmet met bacteriën die gassen produceren. Gevaarlijke
infec6es à sepsis (levensbedreigende orgaandisfunc6e) met schock of orgaan falen!!
Weefselherstel – hangt af van type beschadigde cel
via regenera<e via vervanging
enkel bij cellen die voortdurend delen ‘gefixeerde cellen’
of cellen waarbij de deling ges6muleerd kan cellen die niet meer delen
worden (hepatocyten) zenuwcellen, hartspiercellen
beschadigde weefsel vervangen door hetzelfde func6oneel weefsel vervangen door niet-
type weefsel func6oneel bindweefsel (collageen) à func6e
func6e volledig herstelt gedeeltelijk verloren, liWeken
2
