Oedeem samenvatting
Algemeen
Zwelling door toename van interstitieel
Anasarca: veralgemeend (met ascites) en massief oedeem
Oedeemvorming tgv hemodynamische veranderingen thv de capillairen
1. Toegenomen hydrostatische druk
a. Door water- en zoutretentie thv de nier
i. Hartfalen (secundair renaal)
ii. Acute glomerulonefritis (primair renaal)
iii. Eindstadium nierfalen (primair renaal)
iv. Medicatie (secundair)
b. Door obstructie
i. Veneuze obstructie: rechterhartfalen, thrombose
ii. Levercirrose
2. Gedaalde oncotische druk door hypoalbuminemie
a. Verminderde aanmaak
i. Proteine malnutritie
ii. Leverlijden
b. Toegenomen verlies
i. Proteinurie (nefrotisch syndroom)
ii. Protein losing enteropathy
3. Toegenomen permeabiliteit
a. Brandwonden
b. Inflammatie (cytokines): lokaal veralgemeend
c. Allergie
d. Angio-oedeem
e. Medicatie
Oedeemvorming tgv verminderde drainage via lymfe
1. Congenitaal
2. Verworven afwijking
a. Postoperatief (borstkanker), radiotherapie
b. Filariasis
c. Auto-immuunlijden (sarcoidose, rheumatoide arthritis, ziekte van
crohn’s)
d. Idiopathisch
, Oedeem kenmerken
1. Veralgemeend versus lokaal
a. Veralgemeend
i. Hartfalen
ii. Levercirrose
iii. Nefrotisch syndroom
iv. Nefritisch syndroom
v. CKD/CKD 5 met onvoldoende diurese
b. Lokaal
i. Diep veneuze thrombose (DVT)
ii. Chronisch veneus lijden, veneuze stase
iii. Allergische reactie
iv. Maligniteit
v. Trauma
vi. Inflammatie, infectie
2. Acuut versus chronisch
Therapie oedeem
1. Onderliggende oorzaak behandelen
2. Zoutbeperking bij veralgemeend oedeem
a. 24-uurs natriurese >100 mmol => incompliantie
3. Diuretica (?)
4. Vermijden van medicatie die oedeem kunnen veroorzaken (bv NSAID’s,
calciumantagonisten)
=>longoedeem is enige vorm die urgent behandeld dient te worden
Gevolgen van de behandeling
Zijn afhankelijk van de oorzaak
1. Zout- en waterrentie thv de nier
a. Ofwel primair (glomerulonefritis, CKD 5D met oligurie)
b. Ofwel compensatoir (hartfalen, levercirrose, evt bij nefrotisch
syndroom)
i. CAVE: diuretica gebruik kan weefselperfusie doen dalen =>
opvolging ureum en creatinine
2. Bij diuretica: water komt uit de intravasculaire ruimte
3. CAVE levercirrose: uitlokking weefselhypoperfusie met hepatorenaal
syndroom en hepatisch coma
4. CAVE gelokaliseerd oedeem: verhoogd risico op volumedepletie bij diuretica
gebruik (voorkeur lokale therapie)
5. Lisdiuretica:
a. Furosemide (lasix) & bumetanide (burinex): laagst effectieve dosis
i. Hogere dosis bij nierinsufficentie & nefrotisch syndroom
6. Thiazide diuretica, indapamide, spironolactone
Algemeen
Zwelling door toename van interstitieel
Anasarca: veralgemeend (met ascites) en massief oedeem
Oedeemvorming tgv hemodynamische veranderingen thv de capillairen
1. Toegenomen hydrostatische druk
a. Door water- en zoutretentie thv de nier
i. Hartfalen (secundair renaal)
ii. Acute glomerulonefritis (primair renaal)
iii. Eindstadium nierfalen (primair renaal)
iv. Medicatie (secundair)
b. Door obstructie
i. Veneuze obstructie: rechterhartfalen, thrombose
ii. Levercirrose
2. Gedaalde oncotische druk door hypoalbuminemie
a. Verminderde aanmaak
i. Proteine malnutritie
ii. Leverlijden
b. Toegenomen verlies
i. Proteinurie (nefrotisch syndroom)
ii. Protein losing enteropathy
3. Toegenomen permeabiliteit
a. Brandwonden
b. Inflammatie (cytokines): lokaal veralgemeend
c. Allergie
d. Angio-oedeem
e. Medicatie
Oedeemvorming tgv verminderde drainage via lymfe
1. Congenitaal
2. Verworven afwijking
a. Postoperatief (borstkanker), radiotherapie
b. Filariasis
c. Auto-immuunlijden (sarcoidose, rheumatoide arthritis, ziekte van
crohn’s)
d. Idiopathisch
, Oedeem kenmerken
1. Veralgemeend versus lokaal
a. Veralgemeend
i. Hartfalen
ii. Levercirrose
iii. Nefrotisch syndroom
iv. Nefritisch syndroom
v. CKD/CKD 5 met onvoldoende diurese
b. Lokaal
i. Diep veneuze thrombose (DVT)
ii. Chronisch veneus lijden, veneuze stase
iii. Allergische reactie
iv. Maligniteit
v. Trauma
vi. Inflammatie, infectie
2. Acuut versus chronisch
Therapie oedeem
1. Onderliggende oorzaak behandelen
2. Zoutbeperking bij veralgemeend oedeem
a. 24-uurs natriurese >100 mmol => incompliantie
3. Diuretica (?)
4. Vermijden van medicatie die oedeem kunnen veroorzaken (bv NSAID’s,
calciumantagonisten)
=>longoedeem is enige vorm die urgent behandeld dient te worden
Gevolgen van de behandeling
Zijn afhankelijk van de oorzaak
1. Zout- en waterrentie thv de nier
a. Ofwel primair (glomerulonefritis, CKD 5D met oligurie)
b. Ofwel compensatoir (hartfalen, levercirrose, evt bij nefrotisch
syndroom)
i. CAVE: diuretica gebruik kan weefselperfusie doen dalen =>
opvolging ureum en creatinine
2. Bij diuretica: water komt uit de intravasculaire ruimte
3. CAVE levercirrose: uitlokking weefselhypoperfusie met hepatorenaal
syndroom en hepatisch coma
4. CAVE gelokaliseerd oedeem: verhoogd risico op volumedepletie bij diuretica
gebruik (voorkeur lokale therapie)
5. Lisdiuretica:
a. Furosemide (lasix) & bumetanide (burinex): laagst effectieve dosis
i. Hogere dosis bij nierinsufficentie & nefrotisch syndroom
6. Thiazide diuretica, indapamide, spironolactone
