VERBINTENISSENRECHT
2025-2026
Rechtspraktijk
Samenvatting- AP hogeschool
Doomst Hanne [student]
,Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1 : De verbintenis : begrip, kenmerk en soorten ......................................................................... 4
1.Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht ................................................................................ 4
2.1 Situering in het recht ......................................................................................................................... 4
2.2 Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving ...................................................... 4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis ............................................... 6
3.1 Het begrip verbintenis ....................................................................................................................... 6
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis ............................................................................. 6
4. Bronnen van verbintenissen .................................................................................................................... 8
4.1 Verbintenissen uit Rechtshandelingen ............................................................................................... 8
4.2 Verbintenissen uit rechtsfeiten .......................................................................................................... 8
5 Indeling van verbintenissen...................................................................................................................... 9
5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan .......................................................................... 10
5.2 verbintenissen en hun aard ............................................................................................................. 11
5.3 Verbintenissen en hun voorwerp...................................................................................................... 11
5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten ................................................................................... 14
5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten .................................................................................... 17
Hoofdstuk 2: Verbintenissen uit rechtshandelingen.................................................................................. 17
1 Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract ................................................................. 18
1.1 Het begrip contract en diverse indelingen van de contracten ..................................................... 18
1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht .................................................................................. 24
1.3 TotstAndkoming van het contract.............................................................................................. 29
1.4 Nakoming, niet-nakoming en (andere gronden van) tenietgaan van het contract ............................... 45
1.5 Gevolgen van het contract voor derden ............................................................................................ 68
2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting .............................................. 77
Hoofdstuk 3: Verbintenissen uit rechtsfeiten ................................................................................................ 78
1. Inleiding ............................................................................................................................................... 78
1.1 Zaakwaarneming ............................................................................................................................ 79
1.2 Onverschuldigde betaling................................................................................................................ 80
1.3 Ongerechtvaardigde verrijking ......................................................................................................... 82
2 Verbintenissen uit tot aansprakelijkheid leidende feiten ......................................................................... 83
Hanne Doomst 1
,Verbintenissenrecht
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................... 83
2.2 Begrip en soorten aansprakelijkheid ................................................................................................ 84
2.3 Korte historiek van het Belgisch buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht .................................... 87
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur en systematiek van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en verband
met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek en andere aansprakelijkheidsregimes ............................ 88
2.5 Inleidende bepalingen ..................................................................................................................... 90
2.6 Feiten die tot aansprakelijkheid leiden ............................................................................................. 96
2.7 Oorzakelijk verband ...................................................................................................................... 112
2.8 Schade ......................................................................................................................................... 117
2.9 Gevolgen van aansprakelijkheid .................................................................................................... 121
2.10 Bevel of verbod ........................................................................................................................... 127
2.11 Het besluit .................................................................................................................................. 128
Hoofdstuk 4 Regels en gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen ......................................... 130
1 Bewijs van verbintenissen .................................................................................................................... 130
1.1 Inleiding tot het bewijsrecht .......................................................................................................... 130
1.2 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht ................................................................ 130
1.3 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen ........................................................................................ 134
1.4 Bewijsmiddelen ............................................................................................................................ 138
2 interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten....................................................... 142
1.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten ................................................ 142
3 overdracht van verbintenissen en contracten ....................................................................................... 143
3.1 De actieve overdracht ................................................................................................................... 144
3.2 De passieve overdracht ................................................................................................................. 150
3.3 Contractsoverdracht ..................................................................................................................... 152
4 Nakoming van de verbintenis ............................................................................................................... 152
4.1 Inleiding........................................................................................................................................ 152
4.2 Betaling ........................................................................................................................................ 152
4.3 Betaling met subrogatie ................................................................................................................ 156
5. Niet-nakoming van de verbintenis ....................................................................................................... 156
5.1 Inleiding........................................................................................................................................ 156
5.2 Toerekenbaarheid van de niet-nakoming........................................................................................ 156
5.3 Ingebrekestelling .......................................................................................................................... 157
5.4 Uitvoering in natura ....................................................................................................................... 158
Hanne Doomst 2
, Verbintenissenrecht
5.5 Herstel van schade ....................................................................................................................... 158
5.6 Opschortingsrecht ........................................................................................................................ 158
5.7 Nalatigheidsintrest ....................................................................................................................... 158
6 Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser .......................................................... 159
6.1 Inleiding........................................................................................................................................ 159
6.2 Zijdelingse vordering ..................................................................................................................... 159
6.3 Pauliaanse vordering..................................................................................................................... 159
7 Tenietgaan verbintenissen ................................................................................................................... 159
7.1 Schuldvernieuwing of Novatie ....................................................................................................... 160
7.2 Kwijtschelding van Schuld ............................................................................................................. 160
7.3 Eenzijdige Afstand van Recht ......................................................................................................... 161
7.4 Rechtswerking en/of Rechtsmisbruik? ........................................................................................... 161
7.5 Schuldvergelijking of Compensatie ................................................................................................ 161
7.6 Verval van de Verbintenis door de Verdwijning van het Voorwerp .................................................... 162
7.7 Schuldvermenging ........................................................................................................................ 164
7.8 Bevrijdende Verjaring .................................................................................................................... 164
Hanne Doomst 3
2025-2026
Rechtspraktijk
Samenvatting- AP hogeschool
Doomst Hanne [student]
,Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1 : De verbintenis : begrip, kenmerk en soorten ......................................................................... 4
1.Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht ................................................................................ 4
2.1 Situering in het recht ......................................................................................................................... 4
2.2 Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving ...................................................... 4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis ............................................... 6
3.1 Het begrip verbintenis ....................................................................................................................... 6
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis ............................................................................. 6
4. Bronnen van verbintenissen .................................................................................................................... 8
4.1 Verbintenissen uit Rechtshandelingen ............................................................................................... 8
4.2 Verbintenissen uit rechtsfeiten .......................................................................................................... 8
5 Indeling van verbintenissen...................................................................................................................... 9
5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan .......................................................................... 10
5.2 verbintenissen en hun aard ............................................................................................................. 11
5.3 Verbintenissen en hun voorwerp...................................................................................................... 11
5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten ................................................................................... 14
5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten .................................................................................... 17
Hoofdstuk 2: Verbintenissen uit rechtshandelingen.................................................................................. 17
1 Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract ................................................................. 18
1.1 Het begrip contract en diverse indelingen van de contracten ..................................................... 18
1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht .................................................................................. 24
1.3 TotstAndkoming van het contract.............................................................................................. 29
1.4 Nakoming, niet-nakoming en (andere gronden van) tenietgaan van het contract ............................... 45
1.5 Gevolgen van het contract voor derden ............................................................................................ 68
2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting .............................................. 77
Hoofdstuk 3: Verbintenissen uit rechtsfeiten ................................................................................................ 78
1. Inleiding ............................................................................................................................................... 78
1.1 Zaakwaarneming ............................................................................................................................ 79
1.2 Onverschuldigde betaling................................................................................................................ 80
1.3 Ongerechtvaardigde verrijking ......................................................................................................... 82
2 Verbintenissen uit tot aansprakelijkheid leidende feiten ......................................................................... 83
Hanne Doomst 1
,Verbintenissenrecht
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................... 83
2.2 Begrip en soorten aansprakelijkheid ................................................................................................ 84
2.3 Korte historiek van het Belgisch buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht .................................... 87
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur en systematiek van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en verband
met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek en andere aansprakelijkheidsregimes ............................ 88
2.5 Inleidende bepalingen ..................................................................................................................... 90
2.6 Feiten die tot aansprakelijkheid leiden ............................................................................................. 96
2.7 Oorzakelijk verband ...................................................................................................................... 112
2.8 Schade ......................................................................................................................................... 117
2.9 Gevolgen van aansprakelijkheid .................................................................................................... 121
2.10 Bevel of verbod ........................................................................................................................... 127
2.11 Het besluit .................................................................................................................................. 128
Hoofdstuk 4 Regels en gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen ......................................... 130
1 Bewijs van verbintenissen .................................................................................................................... 130
1.1 Inleiding tot het bewijsrecht .......................................................................................................... 130
1.2 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht ................................................................ 130
1.3 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen ........................................................................................ 134
1.4 Bewijsmiddelen ............................................................................................................................ 138
2 interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten....................................................... 142
1.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten ................................................ 142
3 overdracht van verbintenissen en contracten ....................................................................................... 143
3.1 De actieve overdracht ................................................................................................................... 144
3.2 De passieve overdracht ................................................................................................................. 150
3.3 Contractsoverdracht ..................................................................................................................... 152
4 Nakoming van de verbintenis ............................................................................................................... 152
4.1 Inleiding........................................................................................................................................ 152
4.2 Betaling ........................................................................................................................................ 152
4.3 Betaling met subrogatie ................................................................................................................ 156
5. Niet-nakoming van de verbintenis ....................................................................................................... 156
5.1 Inleiding........................................................................................................................................ 156
5.2 Toerekenbaarheid van de niet-nakoming........................................................................................ 156
5.3 Ingebrekestelling .......................................................................................................................... 157
5.4 Uitvoering in natura ....................................................................................................................... 158
Hanne Doomst 2
, Verbintenissenrecht
5.5 Herstel van schade ....................................................................................................................... 158
5.6 Opschortingsrecht ........................................................................................................................ 158
5.7 Nalatigheidsintrest ....................................................................................................................... 158
6 Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser .......................................................... 159
6.1 Inleiding........................................................................................................................................ 159
6.2 Zijdelingse vordering ..................................................................................................................... 159
6.3 Pauliaanse vordering..................................................................................................................... 159
7 Tenietgaan verbintenissen ................................................................................................................... 159
7.1 Schuldvernieuwing of Novatie ....................................................................................................... 160
7.2 Kwijtschelding van Schuld ............................................................................................................. 160
7.3 Eenzijdige Afstand van Recht ......................................................................................................... 161
7.4 Rechtswerking en/of Rechtsmisbruik? ........................................................................................... 161
7.5 Schuldvergelijking of Compensatie ................................................................................................ 161
7.6 Verval van de Verbintenis door de Verdwijning van het Voorwerp .................................................... 162
7.7 Schuldvermenging ........................................................................................................................ 164
7.8 Bevrijdende Verjaring .................................................................................................................... 164
Hanne Doomst 3
