Werkgroep week 7
Strafprocesrecht
Zelfstudievragen
1. Art 51a Sv
- Slachtoffer: ‘degene die als rechtstreeks gevolg van een strafbaar feit
vermogensschade of ander nadeel heeft ondervonden’
- Nabestaande: ‘familieleden van een persoon wiens overlijden rechtsreeks is
veroorzaakt door een strafbaar feit’
2. Slachtoffers zijn ‘altijd een beetje tussen de wal van het civiele recht en het schip van
het strafrecht gevallen’ => Groenhuijsen bedoelt dat slachtoffers zowel door het civiel- als
door het strafrecht niet volledig worden geholpen
3. Ogv de tweede afdeling van titel IIIA van WvSv heeft het slachtoffer de volgende
rechten:
- Recht op informatie
- Recht op kennisneming van processtukken
- Recht op bijstand en vertegenwoordiging
- Recht op vertaling
- Spreekrecht
4. Het spreekrecht kan worden uitgeoefend onder de voorwaarde dat het
tenlastegelegde feit een misdrijf is waarop naar wettelijke omschrijving een gevangenisstraf
van 8+ jaar is gesteld of het een specifiek misdrijf uit art. 51e Sv betreft.
Het spreekrecht kan worden uitgeoefend door het slachtoffer, de vader/moeder/voogd van
een minderjarig slachtoffer en de personen die het overleden slachtoffer als behorende tot
hun gezin hebben verzorgd of personen die tot dat gezin behoren
Het spreekrecht kan worden uitgeoefend door kenbaar te maken dit te willen gebruiken aan
de OvJ voor de aanvang van de terechtzitting
Het slachtoffer is ogv lid 2 onbegrensd in hetgeen waarover hij een verklaring aflegt. De
verklaring van het slachtoffer kan echter niet als bewijsmiddel gebruikt worden beëdiging als
getuige vereist
5. Het herstelrecht biedt de mogelijkheid aan betrokkenen bij een strafbaar feit om de
gevolgen daarvan te herstellen. Contact tussen partijen (wordt professioneel begeleidt) geeft
de betrokkenen de mogelijkheid om vragen te stellen en antwoorden te geven, de impact die
zij doormaakten onder woorden brengen. Dit is de mogelijkheid om je kant van het verhaal
te vertellen, afspraken te maken of excuses aan te bieden draagt bij aan herstel. Vb:
mediation, bemiddeling, herstelconferentie
6. Slachtoffer procesdeelnemer, geen procespartij volgens Groenhuijsen:
- Procespartij iemand die zich tegen de ander keert
- Procesdeelnemer iemand met wiens belangen in elke fase van het geding rekening
moet worden gehouden
- Eigen mening onderscheid is niet zo zwart-wit
7. ‘Een spiegelbeeld van de onschuldpresumptie in de omgang met slachtoffers’
Groenhuijsen doelt op de stelling dat er pas sprake zou kunnen zijn van een slachtoffer
wanneer iemand daadwerkelijk is veroordeeld en de onschuldpresumptie dus niet meer van
toepassing is. Volgens hem is dit dus niet het geval: ook indien nog geen veroordeling heeft
, plaatsgevonden en als de onschuldpresumptie nog geldt, kan er sprake zijn van
slachtofferschap. EM-> slachtofferschap hangt idd niet altijd samen met veroordeling
Analysevraag
Het strafprocesrecht heeft als hoofddoel om op een eerlijke en zorgvuldige wijze vast te
stellen of een verdachte schuldig is aan een misdrijf en, zo ja, welke straf passend is. Hierbij
staat de onschuldpresumptie centraal, een fundamenteel beginsel dat stelt dat een
verdachte onschuldig wordt geacht totdat schuld is bewezen. Tegelijkertijd heeft het
strafproces de laatste decennia ook steeds meer oog gekregen voor de rechten en belangen
van slachtoffers. In het huidige systeem worden alle vragen omtrent schuld, straf en
schadevergoeding in één proces behandeld, wat soms kan leiden tot een complexe
belangenafweging tussen de rechten van de verdachte en die van het slachtoffer. Een
mogelijk alternatief hiervoor is het tweefasenproces. Dit houdt in dat het proces wordt
opgesplitst in twee aparte fasen. In de eerste fase staat de schuldvraag centraal, waarin
beoordeeld wordt of de verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan. Pas wanneer de
schuld is vastgesteld, volgt een tweede fase waarin de strafmaat en de schadevergoeding
aan bod komen. In deze tweede fase krijgen ook de rechten van het slachtoffer meer nadruk,
zoals het spreekrecht. De vraag is of dit tweefasenproces wenselijk is voor het Nederlandse
strafrechtssysteem.
Doelen SPR: op de juiste wijze materiële strafrecht toepassen -> streven naar
waarheidsvinding en rechtsbescherming.
Rechtsbescherming verdachte is onschuldpresumptie: onschuldig tot het tegenbewijs wordt
bewezen.
Rechtsbescherming slachtoffer: waarborgen, zoals het spreekrecht. Tijdens OTT mondeling
of schriftelijk uitlaten, waarbij alles gezegd moet worden.
Voordelen tweefasenproces:
1.. Waarheidsvinding + rechtsbescherming verdachte in 1e fase. Fase 2: rechtsbescherming
verdachte EN slachtoffer.
2. In fase 1: Onschuldpresumptie. In fase 2: spreekrecht verdachte. Op deze manier is de
verdachte een dader.
Nadelen tweefasenproces:
1. Allereerst kan het proces hierdoor langer en complexer worden, met een hogere belasting
voor zowel de rechter als de procesdeelnemers. Dit is in strijd met het streven naar een
Strafprocesrecht
Zelfstudievragen
1. Art 51a Sv
- Slachtoffer: ‘degene die als rechtstreeks gevolg van een strafbaar feit
vermogensschade of ander nadeel heeft ondervonden’
- Nabestaande: ‘familieleden van een persoon wiens overlijden rechtsreeks is
veroorzaakt door een strafbaar feit’
2. Slachtoffers zijn ‘altijd een beetje tussen de wal van het civiele recht en het schip van
het strafrecht gevallen’ => Groenhuijsen bedoelt dat slachtoffers zowel door het civiel- als
door het strafrecht niet volledig worden geholpen
3. Ogv de tweede afdeling van titel IIIA van WvSv heeft het slachtoffer de volgende
rechten:
- Recht op informatie
- Recht op kennisneming van processtukken
- Recht op bijstand en vertegenwoordiging
- Recht op vertaling
- Spreekrecht
4. Het spreekrecht kan worden uitgeoefend onder de voorwaarde dat het
tenlastegelegde feit een misdrijf is waarop naar wettelijke omschrijving een gevangenisstraf
van 8+ jaar is gesteld of het een specifiek misdrijf uit art. 51e Sv betreft.
Het spreekrecht kan worden uitgeoefend door het slachtoffer, de vader/moeder/voogd van
een minderjarig slachtoffer en de personen die het overleden slachtoffer als behorende tot
hun gezin hebben verzorgd of personen die tot dat gezin behoren
Het spreekrecht kan worden uitgeoefend door kenbaar te maken dit te willen gebruiken aan
de OvJ voor de aanvang van de terechtzitting
Het slachtoffer is ogv lid 2 onbegrensd in hetgeen waarover hij een verklaring aflegt. De
verklaring van het slachtoffer kan echter niet als bewijsmiddel gebruikt worden beëdiging als
getuige vereist
5. Het herstelrecht biedt de mogelijkheid aan betrokkenen bij een strafbaar feit om de
gevolgen daarvan te herstellen. Contact tussen partijen (wordt professioneel begeleidt) geeft
de betrokkenen de mogelijkheid om vragen te stellen en antwoorden te geven, de impact die
zij doormaakten onder woorden brengen. Dit is de mogelijkheid om je kant van het verhaal
te vertellen, afspraken te maken of excuses aan te bieden draagt bij aan herstel. Vb:
mediation, bemiddeling, herstelconferentie
6. Slachtoffer procesdeelnemer, geen procespartij volgens Groenhuijsen:
- Procespartij iemand die zich tegen de ander keert
- Procesdeelnemer iemand met wiens belangen in elke fase van het geding rekening
moet worden gehouden
- Eigen mening onderscheid is niet zo zwart-wit
7. ‘Een spiegelbeeld van de onschuldpresumptie in de omgang met slachtoffers’
Groenhuijsen doelt op de stelling dat er pas sprake zou kunnen zijn van een slachtoffer
wanneer iemand daadwerkelijk is veroordeeld en de onschuldpresumptie dus niet meer van
toepassing is. Volgens hem is dit dus niet het geval: ook indien nog geen veroordeling heeft
, plaatsgevonden en als de onschuldpresumptie nog geldt, kan er sprake zijn van
slachtofferschap. EM-> slachtofferschap hangt idd niet altijd samen met veroordeling
Analysevraag
Het strafprocesrecht heeft als hoofddoel om op een eerlijke en zorgvuldige wijze vast te
stellen of een verdachte schuldig is aan een misdrijf en, zo ja, welke straf passend is. Hierbij
staat de onschuldpresumptie centraal, een fundamenteel beginsel dat stelt dat een
verdachte onschuldig wordt geacht totdat schuld is bewezen. Tegelijkertijd heeft het
strafproces de laatste decennia ook steeds meer oog gekregen voor de rechten en belangen
van slachtoffers. In het huidige systeem worden alle vragen omtrent schuld, straf en
schadevergoeding in één proces behandeld, wat soms kan leiden tot een complexe
belangenafweging tussen de rechten van de verdachte en die van het slachtoffer. Een
mogelijk alternatief hiervoor is het tweefasenproces. Dit houdt in dat het proces wordt
opgesplitst in twee aparte fasen. In de eerste fase staat de schuldvraag centraal, waarin
beoordeeld wordt of de verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan. Pas wanneer de
schuld is vastgesteld, volgt een tweede fase waarin de strafmaat en de schadevergoeding
aan bod komen. In deze tweede fase krijgen ook de rechten van het slachtoffer meer nadruk,
zoals het spreekrecht. De vraag is of dit tweefasenproces wenselijk is voor het Nederlandse
strafrechtssysteem.
Doelen SPR: op de juiste wijze materiële strafrecht toepassen -> streven naar
waarheidsvinding en rechtsbescherming.
Rechtsbescherming verdachte is onschuldpresumptie: onschuldig tot het tegenbewijs wordt
bewezen.
Rechtsbescherming slachtoffer: waarborgen, zoals het spreekrecht. Tijdens OTT mondeling
of schriftelijk uitlaten, waarbij alles gezegd moet worden.
Voordelen tweefasenproces:
1.. Waarheidsvinding + rechtsbescherming verdachte in 1e fase. Fase 2: rechtsbescherming
verdachte EN slachtoffer.
2. In fase 1: Onschuldpresumptie. In fase 2: spreekrecht verdachte. Op deze manier is de
verdachte een dader.
Nadelen tweefasenproces:
1. Allereerst kan het proces hierdoor langer en complexer worden, met een hogere belasting
voor zowel de rechter als de procesdeelnemers. Dit is in strijd met het streven naar een
