Werkgroep week 1
Strafprocesrecht
Zelfstudievragen
1. De Mr. Big-methode is een undercovertechniek waarbij politieagenten zich voordoen als
criminelen. Ze laten een verdachte meedraaien in hun “organisatie” en bouwen vertrouwen
op. Uiteindelijk moet de verdachte tegenover de baas, “Mr. Big”, eerlijk vertellen over het
misdrijf waarvan hij verdacht wordt.
2. Art. 126j sv.
3. De schending van het zwijgrecht, risico op onbetrouwbare bekentenissen en belemmering
van integriteit en toezicht in het opsporingsproces.
4. De Hoge Raad Posbank arrest kijkt bij de Mr. Big-methode vooral naar:
1. De proportionaliteit en subsidiariteit. Alleen gebruik maken van art. 126j sv indien: de
bijzondere ernst van het misdrijf zulks rechtvaardigt en andere wijzen van opsporing
redelijkerwijs niet voorhanden zijn.
2. De verklaringen van de verdachte moeten niet zijn afgelegd in strijd met de
verklaringsvrijheid. Beoordeling hangt af van de concrete omstandigheden van het geval.
Gezichtspunten voor casus schending verdachte verklaringsvrijheid:
1. Staat de methode in de wet? In licht van legaliteitbeginsel.
2. Zijn de vereisten zorgvuldig nageleefd?
3. De mate van druk, incl. psychische druk die op de verdachte is uitgeoefend. Hoe meer druk
hoe meer schending van vrijheid.
4. De bemoeienis die opsporingsambtenaren hebben gehad op de verklaring.
5. De proportionaliteit: is de ingezette methode in verhouding met het doel voor inzetten?
Subsidiariteit: was er geen lichter methode om doel te bereiken?
Analyse vraag
De Mr. Big-methode is een methode waarbij er een undercoveroperatie wordt opgezet voor
een zwijgende of ontkennende verdachte. Opsporingsambtenaren mengen zich hierbij actief
in het leven van verdachten met het oog op het verkrijgen van informatie. De verdachte
wordt in contact gebracht met een gefingeerde organisatie en wordt langs die weg verleid tot
het afleggen van een bekentenis ten overstaan van de leider van die organisatie, de
zogenoemde ‘Mr. Big’.
Mr. Big is een opsporingsmethode onder dekmantel (stelselmatige informatie inwinning),
waarbij een vriendschappelijke relatie wordt aangegaan met de verdachte (befriending-
operatie, undercover). Mr. Big is de leider van een gefingeerde (= neppe) criminele
organisatie en de verdachte wordt dan hierin getrokken. Er wordt een tegenprestatie
verlangd bij de toetreding tegenover Mr. Big. Er wordt een openheid van zaken verlangd; veel
voordelen (en/of nadelen) in het vooruitzicht. Het is gericht op het verkrijgen van een
bekentenis van de verdachte.
Strafprocesrecht
Zelfstudievragen
1. De Mr. Big-methode is een undercovertechniek waarbij politieagenten zich voordoen als
criminelen. Ze laten een verdachte meedraaien in hun “organisatie” en bouwen vertrouwen
op. Uiteindelijk moet de verdachte tegenover de baas, “Mr. Big”, eerlijk vertellen over het
misdrijf waarvan hij verdacht wordt.
2. Art. 126j sv.
3. De schending van het zwijgrecht, risico op onbetrouwbare bekentenissen en belemmering
van integriteit en toezicht in het opsporingsproces.
4. De Hoge Raad Posbank arrest kijkt bij de Mr. Big-methode vooral naar:
1. De proportionaliteit en subsidiariteit. Alleen gebruik maken van art. 126j sv indien: de
bijzondere ernst van het misdrijf zulks rechtvaardigt en andere wijzen van opsporing
redelijkerwijs niet voorhanden zijn.
2. De verklaringen van de verdachte moeten niet zijn afgelegd in strijd met de
verklaringsvrijheid. Beoordeling hangt af van de concrete omstandigheden van het geval.
Gezichtspunten voor casus schending verdachte verklaringsvrijheid:
1. Staat de methode in de wet? In licht van legaliteitbeginsel.
2. Zijn de vereisten zorgvuldig nageleefd?
3. De mate van druk, incl. psychische druk die op de verdachte is uitgeoefend. Hoe meer druk
hoe meer schending van vrijheid.
4. De bemoeienis die opsporingsambtenaren hebben gehad op de verklaring.
5. De proportionaliteit: is de ingezette methode in verhouding met het doel voor inzetten?
Subsidiariteit: was er geen lichter methode om doel te bereiken?
Analyse vraag
De Mr. Big-methode is een methode waarbij er een undercoveroperatie wordt opgezet voor
een zwijgende of ontkennende verdachte. Opsporingsambtenaren mengen zich hierbij actief
in het leven van verdachten met het oog op het verkrijgen van informatie. De verdachte
wordt in contact gebracht met een gefingeerde organisatie en wordt langs die weg verleid tot
het afleggen van een bekentenis ten overstaan van de leider van die organisatie, de
zogenoemde ‘Mr. Big’.
Mr. Big is een opsporingsmethode onder dekmantel (stelselmatige informatie inwinning),
waarbij een vriendschappelijke relatie wordt aangegaan met de verdachte (befriending-
operatie, undercover). Mr. Big is de leider van een gefingeerde (= neppe) criminele
organisatie en de verdachte wordt dan hierin getrokken. Er wordt een tegenprestatie
verlangd bij de toetreding tegenover Mr. Big. Er wordt een openheid van zaken verlangd; veel
voordelen (en/of nadelen) in het vooruitzicht. Het is gericht op het verkrijgen van een
bekentenis van de verdachte.
