Werken aan
gezondheid.
Ketenstage PLP2.
Naam: Marjon Rosa
Opleiding: HBO-Verpleegkunde
Studieonderdeel: PLP2 ketenstage
School: Hanze
Stagedocent: Erik Ramaker
Stagebegeleider:
Datum: 23 juni
, Voorwoord
Met dit verslag sluiten wij onze ketenstage bijna af. Graag willen wij een aantal mensen
bedanken die ons tijdens dit proces hebben begeleid en ondersteund.
Allereerst gaat onze dank uit naar het Ommelander Ziekenhuis Groningen en Old Wolde
voor het bieden van deze stageplekken en de fijne samenwerking.
Graag bedanken we Anneke Kaptein-Schumacher, Yara Smit en Iris Boersma van het OZG,
en Lisette Wever-Koerts van Old Wolde voor de fijne begeleiding en samenwerking.
Daarnaast willen we alle collega’s bedanken voor de samenwerking op de werkvloer, de
fijne sfeer en het beantwoorden van vragen.
Tot slot willen we onze docent Erik Ramaker bedanken voor zijn ondersteuning tijdens dit
verslag en het brainstormen voor ideeën met ons.
Rosa & Marjon
Groningen, 23 juni 2026
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord.....................................................................................................................2
Inhoudsopgave.............................................................................................................3
Inleiding.........................................................................................................................4
Hoofdstuk 1 - Beschrijving van de patiëntengroep.......................................................6
1.1 - Kenmerken van de doelgroep...........................................................................6
1.1.1 - General Aggression Model........................................................................7
1.2 - Verschillende profielen van agressie...............................................................7
Hoofdstuk 2 - Analyse van de patiëntproblematiek......................................................9
2.1 - Biopsychosociaal model....................................................................................9
2.1.1 - Verbanden in het biopsychosociaal model..................................................10
2.2 - Risicodiagnoses..............................................................................................10
2.2.1 Beredeneerweb...........................................................................................13
2.2.2 Uitleg beredeneerweb.................................................................................14
Hoofdstuk 3 - Draagkracht, draaglast & zelfmanagement.........................................15
3.1 - Draagkracht- en draaglast model....................................................................15
3.2 - Stages of change............................................................................................16
3.2.1 Stages of change model.............................................................................16
3.2.2 Toegepast op doelgroep.............................................................................18
Hoofdstuk 4 - Gedrag en motivatie verklaren.............................................................19
4.1 - Model van Lalonde..........................................................................................19
4.2 - Vertaling naar preventie.................................................................................20
Hoofdstuk 5 – Zorgplan..............................................................................................21
5.1 - Zorgplan..........................................................................................................21
5.2 - Toelichting Crisis Ontwikkelingsmodel...........................................................29
Literatuurlijst................................................................................................................34
Bijlage 1. Antiplagiaatverklaring.................................................................................38
3
, Inleiding
Agressie in de zorg is een veelvoorkomend en toenemend probleem binnen Nederlandse
zorginstellingen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat in 2024
ongeveer 57% van de medewerkers in de zorg- en welzijnssector te maken heeft gehad met
agressie door patiënten of hun naasten (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026). Het gaat
hierbij voornamelijk om verbale agressie, maar ook fysieke agressie en intimiderend gedrag
komen regelmatig voor. Deze cijfers laten zien dat agressief gedrag in de zorg geen
incidenteel verschijnsel is, maar een structureel en breed aanwezig probleem dat impact
heeft op zowel de veiligheid van zorgverleners als de kwaliteit van zorgverlening.
Binnen deze module ligt de nadruk op het indiceren van preventieve zorg in hoog-complexe
verpleegkundige situaties. Dit gebeurt systematisch volgens alle fasen van het
verpleegkundig proces, waarbij klinisch redeneren centraal staat in het onderbouwen van
keuzes. Het doel van dit verslag is om inzicht te krijgen in mogelijke patiëntproblemen en
risicofactoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van agressief gedrag binnen een
specifieke klinische doelgroep.
Agressief gedrag ontstaat hierbij vaak niet door één oorzaak, maar door een combinatie van
biologische, psychologische en sociale factoren. Zoals pijn, angst, verlies van autonomie en
stress rondom een ziekenhuisopname. Voor verpleegkundigen is het daarom van belang om
vroegtijdige signalen te herkennen, zodat preventief kan worden ingegrepen en escalatie
mogelijk kan worden voorkomen.
In dit verslag is bewust gekozen voor een specifieke doelgroep, namelijk klinisch
opgenomen patiënten in de middelbare leeftijd zonder cognitieve stoornissen die agressief
gedrag vertonen. Patiënten met psychiatrische aandoeningen waarbij agressie een direct
symptoom is, worden buiten beschouwing gelaten. Deze afbakening is gemaakt om voort te
bouwen op de module Borgen van Kwaliteit en Veiligheid en de ketenstage.
Het verslag wordt uitgevoerd binnen het Ommelander Ziekenhuis en Old Wolde, waar
praktijkcasussen worden gekoppeld aan theoretische onderbouwing. Op deze manier wordt
de verbinding gemaakt tussen theorie en praktijk, met als doel het verbeteren van
preventieve interventies binnen de klinische zorgsetting.
Voor de spellings- en tekstcontrole van deze module is gebruikgemaakt van OpenAI (2026).
4
gezondheid.
Ketenstage PLP2.
Naam: Marjon Rosa
Opleiding: HBO-Verpleegkunde
Studieonderdeel: PLP2 ketenstage
School: Hanze
Stagedocent: Erik Ramaker
Stagebegeleider:
Datum: 23 juni
, Voorwoord
Met dit verslag sluiten wij onze ketenstage bijna af. Graag willen wij een aantal mensen
bedanken die ons tijdens dit proces hebben begeleid en ondersteund.
Allereerst gaat onze dank uit naar het Ommelander Ziekenhuis Groningen en Old Wolde
voor het bieden van deze stageplekken en de fijne samenwerking.
Graag bedanken we Anneke Kaptein-Schumacher, Yara Smit en Iris Boersma van het OZG,
en Lisette Wever-Koerts van Old Wolde voor de fijne begeleiding en samenwerking.
Daarnaast willen we alle collega’s bedanken voor de samenwerking op de werkvloer, de
fijne sfeer en het beantwoorden van vragen.
Tot slot willen we onze docent Erik Ramaker bedanken voor zijn ondersteuning tijdens dit
verslag en het brainstormen voor ideeën met ons.
Rosa & Marjon
Groningen, 23 juni 2026
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord.....................................................................................................................2
Inhoudsopgave.............................................................................................................3
Inleiding.........................................................................................................................4
Hoofdstuk 1 - Beschrijving van de patiëntengroep.......................................................6
1.1 - Kenmerken van de doelgroep...........................................................................6
1.1.1 - General Aggression Model........................................................................7
1.2 - Verschillende profielen van agressie...............................................................7
Hoofdstuk 2 - Analyse van de patiëntproblematiek......................................................9
2.1 - Biopsychosociaal model....................................................................................9
2.1.1 - Verbanden in het biopsychosociaal model..................................................10
2.2 - Risicodiagnoses..............................................................................................10
2.2.1 Beredeneerweb...........................................................................................13
2.2.2 Uitleg beredeneerweb.................................................................................14
Hoofdstuk 3 - Draagkracht, draaglast & zelfmanagement.........................................15
3.1 - Draagkracht- en draaglast model....................................................................15
3.2 - Stages of change............................................................................................16
3.2.1 Stages of change model.............................................................................16
3.2.2 Toegepast op doelgroep.............................................................................18
Hoofdstuk 4 - Gedrag en motivatie verklaren.............................................................19
4.1 - Model van Lalonde..........................................................................................19
4.2 - Vertaling naar preventie.................................................................................20
Hoofdstuk 5 – Zorgplan..............................................................................................21
5.1 - Zorgplan..........................................................................................................21
5.2 - Toelichting Crisis Ontwikkelingsmodel...........................................................29
Literatuurlijst................................................................................................................34
Bijlage 1. Antiplagiaatverklaring.................................................................................38
3
, Inleiding
Agressie in de zorg is een veelvoorkomend en toenemend probleem binnen Nederlandse
zorginstellingen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat in 2024
ongeveer 57% van de medewerkers in de zorg- en welzijnssector te maken heeft gehad met
agressie door patiënten of hun naasten (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026). Het gaat
hierbij voornamelijk om verbale agressie, maar ook fysieke agressie en intimiderend gedrag
komen regelmatig voor. Deze cijfers laten zien dat agressief gedrag in de zorg geen
incidenteel verschijnsel is, maar een structureel en breed aanwezig probleem dat impact
heeft op zowel de veiligheid van zorgverleners als de kwaliteit van zorgverlening.
Binnen deze module ligt de nadruk op het indiceren van preventieve zorg in hoog-complexe
verpleegkundige situaties. Dit gebeurt systematisch volgens alle fasen van het
verpleegkundig proces, waarbij klinisch redeneren centraal staat in het onderbouwen van
keuzes. Het doel van dit verslag is om inzicht te krijgen in mogelijke patiëntproblemen en
risicofactoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van agressief gedrag binnen een
specifieke klinische doelgroep.
Agressief gedrag ontstaat hierbij vaak niet door één oorzaak, maar door een combinatie van
biologische, psychologische en sociale factoren. Zoals pijn, angst, verlies van autonomie en
stress rondom een ziekenhuisopname. Voor verpleegkundigen is het daarom van belang om
vroegtijdige signalen te herkennen, zodat preventief kan worden ingegrepen en escalatie
mogelijk kan worden voorkomen.
In dit verslag is bewust gekozen voor een specifieke doelgroep, namelijk klinisch
opgenomen patiënten in de middelbare leeftijd zonder cognitieve stoornissen die agressief
gedrag vertonen. Patiënten met psychiatrische aandoeningen waarbij agressie een direct
symptoom is, worden buiten beschouwing gelaten. Deze afbakening is gemaakt om voort te
bouwen op de module Borgen van Kwaliteit en Veiligheid en de ketenstage.
Het verslag wordt uitgevoerd binnen het Ommelander Ziekenhuis en Old Wolde, waar
praktijkcasussen worden gekoppeld aan theoretische onderbouwing. Op deze manier wordt
de verbinding gemaakt tussen theorie en praktijk, met als doel het verbeteren van
preventieve interventies binnen de klinische zorgsetting.
Voor de spellings- en tekstcontrole van deze module is gebruikgemaakt van OpenAI (2026).
4
